Eron AQSh bilan urushdan so‘ng mintaqada, jumladan Hormuz bo‘g‘ozini boshqarishda «hech narsa avvalgidek bo‘lmaydi», deb bildirdi

Eron tashqi ishlar vazirining bayonoti

Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi yakshanba kuni AQSh va Isroil bilan yaqinda bo‘lib o‘tgan urushdan so‘ng mintaqada «hech narsa avvalgidek bo‘lmaydi», jumladan, Hormuz bo‘g‘ozini boshqarish ham o‘zgarmaydi, dedi. «Joriy urush hamma narsani o‘zgartirdi. Yangi haqiqatlar yuzaga kelganini tan olishimiz kerak», — dedi Aroqchi Tashqi ishlar vazirligida qilgan nutqida; uning so‘zlarini Eronning Press TV telekanali yetkazdi. Uning aytishicha, Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tuvchi suzish yo‘nalishlari «boshqacha bo‘ladi», bo‘g‘oz esa «o‘tmishdagidek boshqarilmaydi». Diplomat Tehron «mintaqaning o‘zidan chiqqan har qanday xavfsizlik rejasini» olqishlayishini ta’kidladi.

Bo‘g‘oz atrofidagi bahs va muzokaralar holati

Eron va AQSh fevral oyidagi amerika-isroil urushidan boshlab strategik suv yo‘li nazorati masalasida qarama-qarshi pozitsiyada qolmoqda. Tehron bo‘g‘oz orqali kemalar o‘tishini boshqarish huquqini o‘zida deb biladi, Vashington esa cheklovsiz navigatsiyani talab qilmoqda. AQSh va Eron iyun oyida mojaroni hal qilish uchun oraliq bitim imzoladi, biroq tomonlar orasidagi taranglik ortib borayotgani fonida diplomatik muzokaralar to‘xtab qoldi.

Bu nima uchun muhim

Hormuz bo‘g‘ozi jahon savdosining muhim tomiridir va Eron diplomatiyasi rahbarining so‘zlari undan o‘tish tartibi o‘zgarishi mumkinligiga ishora qiladi, bu esa mintaqa davlatlari va jahon tashuvlariga bevosita ta’sir qiladi. Amalda bu kemachilik kompaniyalari uchun saqlanayotgan noaniqlik va davom etayotgan diplomatik tutqun ma’nosini anglatadi: iyun oyidagi oraliq bitim yakuniy kelishuvga aylanmadi, muzokaralar esa to‘xtab qoldi. Hozircha bu rasmiy Tehronning bayonoti, bo‘g‘ozdan o‘tishning aniq yangi qoidalari tavsifi emas — bo‘g‘ozni boshqarish aynan qanday o‘zgarishi manbalar tomonidan aniqlashtirilmagan.