Asosiy ma’lumotlar

  • Barselona markazidagi tartibsizliklar soat 18:00 atrofida Kataloniya maydoni yonida boshlandi; hibslar soni manbalar tomonidan 100–128 kishi deb baholanmoqda
  • Barselona markazidagi tartibsizliklar taxminan 18:00 da Kataloniya maydoni yaqinida boshlandi; qo‘lga olishlar soni manbalarga ko‘ra 100–128 nafarni tashkil etadi
  • 14 dan 23 gacha savdo muassasasi talon-taroj qilingani, o‘nlab yong‘inlar qayd etilgani va politsiya xodimlari jabrlangani xabar qilinadi
  • Meriya zarar qoplash bo‘yicha sud jarayonlarida qatnashishga niyatli; hibsga olinganlar orasida ko‘p voyaga yetmaganlar bor
  • Meriya zarar qoplash bo‘yicha sud jarayonlarida qatnashishni niyat qilmoqda; qo‘lga olinganlar orasida voyaga yetmaganlar ko‘p

Kataloniya maydoni atrofidagi tartibsizliklar kechasi

Shanba kuni kechqurun Barselona markazida ommaviy tartibsizliklar boshlandi: yoshlar guruhlari politsiya bilan to‘qnashdi, do‘konlarni talon-taroj qilishdi va barrikadalarni yoqib yuborishdi. Ijtimoiy tarmoqlarda «Instituts Indignats» shiori ostida targ‘ib qilingan bu aksiya Kataloniya poytaxtiga ko‘chirilishi rejalashtirilgan edi Fransiyadagi talabalar noroziliklari bilan bog‘liq bo‘lgan fransuz yoshlar harakati «Lycéens Indignés». Ispaniya ommaviy axborot vositalarining ma’lumotiga ko‘ra, namoyish cho‘qqisiga chiqqanda unda taxminan 600 kishi qatnashgan; Anadolu agentligi esa hokimiyatga tayanib taxminan 500 raqamini ataydi. Euronewsning rus tilidagi versiyasi yig‘ilish ijtimoiy tarmoqlar orqali tashkil etilganini xabar qiladi, Anadolu esa chaqiriqlarni o‘qish uchun yaxshi sharoitlar talab qilib aksiyalarga chaqirgan anonim platforma asosan TikTok, Telegram va WhatsApp orqali Ispaniyaning yirik shaharlarida tarqatganini qo‘shimcha qiladi.

To‘qnashuvlar borishi va zarar

Tartibsizliklar soat 18:00 atrofida boshlandi, o‘shanda yoshlarning bir necha guruhining aksariyati qora kiyim va kapyushonlarda bo‘lib, shahar mulkiga zarar yetkaza boshlagan. Politsiya bo‘linmalari aralashgandan so‘ng ishtirokchilar Kataloniya maydoni atrofidagi ko‘chalarga tarqalib ketdi va u yerda to‘qnashuvlar davom etdi: namoyishchilar politsiya xodimlariga tosh va og‘ir buyumlar otib, barrikadalar qurdi, axlat idishlarini yoqdi va vitrinalarni sindirdi. Mossos d’Esquadra politsiyasi kuchli tarqatish choralarini qo‘lladi.

Zarar hajmi: ziddiyatli ma’lumotlar

Manbalarning oqibatlar haqidagi ma’lumotlari farq qiladi. Euronewsning rus tilidagi versiyasi «La Vanguardia»ga tayanib 14 ta savdo muassasasi talon-taroj qilingani va 33 ta kichik yong‘in sodir bo‘lganini («El País» ma’lumotlari) xabar qiladi; o‘sha nashrning ingliz tilidagi versiyasi ham taxminan 14 ta do‘kon talon-taroj qilinganini aytadi. Anadolu RTVEga tayanib boshqa raqamlarni keltiradi: kamida 23 ta talon-taroj qilingan yoki shikastlangan muassasa, 31 ta yoqib yuborilgan axlat idishi va 128 nafar hibsga olingan, ulardan 72 nafari — voyaga yetmaganlar, ya’ni yarmidan ko‘pi. Euronewsning rus tilidagi versiyasi, aksincha, yuz nafar kishi hibsga olingani va ulardan taxminan choragi voyaga yetmaganlar ekanini yozadi. Politsiya xodimlari ham jabrlandi: Anadolu 14 nafar ofitser jarohatlanganini, ulardan to‘rttisi og‘ir ekanini va yana bir munitsipal politsiyachi borligini xabar qiladi; Euronewsning ingliz tilidagi versiyasi 15 nafar jabrlangan politsiyachi haqida yozadi. Tez yordam xizmati 112 tartibsizliklar bilan bog‘liq taxminan 450 qo‘ng‘iroq qabul qildi. Barselona shahar kengashi zararni faqat shahar jihozlari bo‘yicha kamida 36 000 yevro deb baholadi. Politsiya pichoqlar, sprey, balaklavalar va pirotexnikani olib qo‘ygandan keyin 68 ta ma’muriy bayonnoma tuzdi. Zo‘ravonlik ko‘plab do‘konlarning yopilishiga majbur qildi: Guardia Urbana Kataloniya maydoniga kirishni chekladi va «Kataloniya maydoni» bekati orqali poyezdlar harakati vaqtincha to‘xtatildi.

Hokimiyatning munosabati

Barselona meri Jaume Collboni voqealarni qoraladi va meriya sud jarayonlarida qatnashib, zararni qoplash talab qilishini e’lon qildi. «Bu shunday qolmaydi. Ishni oxirigacha olib boramiz», — deb ogohlantirdi u va voyaga yetmagan ishtirokchilarning ota-onalari yoki vasiylari uchun ham oqibatlar bo‘lishi mumkinligini qo‘shdi. Generalitat prezidenti Salvador Illa ham tartibsizliklarni qoralab, politsiyani qo‘llab-quvvatladi va «norozilik bildirish — demokratik huquq», biroq zo‘ravonlik bu huquqni oqlamaydi, deb ta’kidladi. Kataloniya ichki ishlar vaziri Núria Parlon sodir bo‘lganini «ma’noli bo‘lmagan zo‘ravonlik va vandalizm» deb atadi va aybdorlar hech qanday qonuniy talablarni himoya qilmaganini aytdi. Ikkala siyosatchi ham alohida tartibsizliklar Kataloniya maydonida bir necha haftadan beri turg‘an uy-joy huquqi uchun chodir lageri bilan bog‘liq emasligini ta’kidladi. Mossos d’Esquadra bosh komissari Sílvia Calvo ofitserlarni ishtirokchilarning «haddan tashqari shafqatsizligi» hayron qoldirganini aytdi; uning so‘zlariga ko‘ra, vandalizm va talon-taroj uchun juda yosh, tashkil etilmagan kichik guruhlar yig‘ilgan bo‘lib, ba’zi ishtirokchilar 14 yoshga ham to‘lmagan, ya’ni ular Ispaniyada jinoiy javobgarlik yoshiga yetmagan. Politsiya ijtimoiy tarmoqlarni kuzatmoqda va tashkilotchilarni aniqlash uchun boshqa Yevropa mamlakatlari huquqni muhofaza qiluvchi organlari bilan hamkorlik qilmoqda.

Bu nima uchun muhim

Bu voqea, avvalo, Barselona markazidagi aholi va tadbirkorlarga tegishli: talon-taroj qilingan do‘konlar, shikastlangan shahar transporti va to‘xtatilgan poyezd qatnovlari — meriya sud orqali undirishni niyat qilgan bevosita moddiy zarar hisoblanadi. Anadolu ma’lumotlariga ko‘ra, kamida 72 nafar bo‘lgan qo‘lga olingan voyaga yetmaganlarning oilalari mer tomonidan ogohlantirilgan huquqiy oqibatlarga duch kelishi ehtimoli mavjud. Asosiy amaliy masala — platformalar va tashkilotchilarning javobgarligi: politsiya allaqachon ijtimoiy tarmoqlarni kuzatib boradi va Yevropa Ittifoqining boshqa mamlakatlari bilan hamkorlik qilmoqda, rasmiy raqamlardagi farqlar (qo‘lga olinganlar soni va voyaga yetmaganlar ulushi) esa hozircha hokimiyat tomonidan izohlanmagan.