Asosiy ma’lumotlar

  • Rossiya chet elga ketgan, maʼmuriy ishlar bo‘yicha javobgarlikka tortilgan yoki Jinoyat kodeksi moddalari bo‘yicha hukm chiqarilgan fuqarolar uchun «vaqtinchalik cheklov choralari» reyestrini ishga tushirdi
  • Choralarga konsullik xizmatlari va xorijiy pasport berishdan rad etish, bank hisobvarag‘larini blokirovka qilish, ko‘chmas mulk va transportni ro‘yxatga olishni taqiqlash kiradi
  • Reyestrda Mixail Xodorkovskiy, Yekaterina Shulman, Yevgeniy Chichvarkin, Boris Zimin va boshqalar bor

Reyestr ishga tushdi

Rossiya chet elga ketgan fuqarolarga nisbatan «vaqtinchalik cheklov choralari» reyestrini kuchga kiritdi. Buni DW xabar qilmoqda, uning maʼlumotlariga Kun.uz ham havola qilgan. Reyestrda shaxsning tug‘ilgan sanasi va joyi, soliq raqami, shaxsiy sug‘urta hisobvarag‘i hamda cheklovlar qo‘llanishining asoslari ko‘rsatilgan. Choralar mamlakatdan chiqib ketgan, maʼmuriy javobgarlikka tortilgan yoki Jinoyat kodeksi moddalari bo‘yicha — jumladan, armiyani «obro‘sizlantirish» ishlari, «xorijiy agentlar» to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish, «istalmagan tashkilotlar» faoliyatida qatnashish va mamlakat hududiy yaxlitligini buzishga ochiq chaqiriqlar bo‘yicha hukm chiqarilgan rossiyaliklarga qaratilgan.

Ro‘yxatga kim kiritilgan

DW maʼlumotlariga ko‘ra, reyestrda YUKOSning sobiq rahbari Mixail Xodorkovskiy, siyosatshunos Yekaterina Shulman va tadbirkor Yevgeniy Chichvarkindan tashqari, homiy Boris Zimin, muxolifat siyosatchisi Vladimir Milov, advokat Mark Feygin, siyosatchi Leonid Gozman va jurnalist Maykl Naki ham bor. Shuningdek, ro‘yxatga inson huquqlari himoyachisi Anastasiya Burakova, sobiq munitsipal deputat Yelena Kotyonochkina hamda «Ochiq Rossiya» harakatining sobiq faollari Anastasiya Shevchenko va Aleksey Nesterenko kiritilgan.

Qanday cheklovlar nazarda tutilgan

Nashrga ko‘ra, «vaqtinchalik cheklov choralari» ro‘yxatiga quyidagilar kiradi: Rossiyada davlat xizmatlaridan foydalanish va chet elda konsullik xizmatlari ko‘rsatilishidan bosh tortish, jumladan, xorijiy pasport yoki ishonchnoma rasmiylashtirishdan bosh tortish; kredit va qarz berishdan rad etish; ko‘chmas mulk yoki transport vositasiga nisbatan huquqlarni ro‘yxatga olishni taqiqlash; yakka tartibdagi tadbirkor yoki o‘zini o‘zi band qilgan shaxs sifatida ro‘yxatdan o‘tishni taqiqlash; bank hisobvarag‘larini blokirovka qilish va bank ilovalaridan foydalanish imkoniyatini cheklash.

Qonunchilik bazasi va baholar

Tegishli qonun loyihalari Davlat dumasi tomonidan 2025-yil dekabrda birinchi o‘qishda, 2026-yil iyulda esa ikkinchi va uchinchi o‘qishlarda qabul qilingan. Avgustda ularni prezident imzolagan. «Birinchi bo‘lim» inson huquqlari tashkiloti bu choralarni emigratsiya qilgan rossiyaliklarning fuqarolik huquqlaridan amalda mahrum qilishga tenglashtirdi, «Meduza» nashri esa reyestrga kiritilish oqibatlarini «fuqarolik o‘limi» deb baholadi.

Bu nima uchun muhim

Reyestr chet elda yashayotgan rossiyaliklarga bevosita ta’sir qiladi: keltirilgan choralardan ko‘rinib turibdiki, ular amalda qo‘llaniladigan xorijiy pasportlar, bank hisobvarag‘lari hamda Rossiyada ishonchnoma yoki mulk rasmiylashtirish imkoniyatisiz qolishi mumkin. Bunday shaxslar bilan ish ko‘rgan, jumladan, O‘zbekiston fuqarolari bo‘lgan boshqa davlatlar vakillari uchun bu ularning Rossiyadagi ko‘chmas mulki va hisobvarag‘lari bilan bitimlar tuzishda xavf anglatadi. Ro‘yxat keyinchalik qanday tamoyil asosida to‘ldirilishi va reyestrdan chiqarish tartibi nazarda tutilganligi nomaʼlum — manbalar buni oshkor qilmagan.