Asosiy ma’lumotlar
- Hamuddagi Avliyo Georgiy cherkovidagi dafn marosimiga hujum: 34 yaralangan, nashrlarda halok bo‘lganlar soni 6 dan 9 gacha ko‘rsatilgan
- Iordaniya hokimiyati sodir bo‘lgan voqeani terakt deb baholadi; The National ma’lumotiga ko‘ra, uch hujumchi hibsga olinmagan
- Qurbonlarning dafn marosimi o‘tkazildi; mamlakat bo‘ylab cherkovlar yonida kuchaytirilgan xavfsizlik kuchlari joylashtirildi
Dafn marosimi paytidagi hujum
2026-yil 23-oktabr, juma kuni Ammondan janubda joylashgan Kerak viloyatining Hamud qishlog‘idagi yunon pravoslav cherkovida dafn marosimi paytida qurolli shaxslar o‘q ochdi. Guvohlarning aytishicha, hujumchilar avtomobilda kelib, motam tutayotganlarga qarata o‘q uzib, joyidan qochib ketgan. Bitta guvohnomaning so‘zlariga ko‘ra, o‘q otish taxminan besh daqiqa davom etgan; o‘sha paytda cherkovda va uning atrofida turli guvohliklarga ko‘ra 150 dan 200 gacha odam bo‘lgan, halok bo‘lganlarning aksariyati 50 dan 70 yoshgacha bo‘lganlar edi. Guvoh Xolid al-Mdanat BBC Arabic’ga hujum taxminan 15 daqiqa davom etganini aytgan, hujumchilar esa qarshi o‘q otib cherkovdan chiqib, pikap bilan ketishgan. BBC tekshirgan kuzatuv kameralari yozuvlarida uch nafar pistoletli qurolli erkakning cherkov tomon ketayotgani ko‘rinadi.
Qurbonlar soni haqidagi qarama-qarshi ma’lumotlar
Dastlabki xabarlarida nashrlar keltirgan qurbonlar soni farq qilgan va o‘zgargan. Deutsche Welle birinchi xabarida Ijtimoiy xavfsizlik boshqarmasiga tayanib olti kishi halok bo‘lgani va 28 kishi yaralangani haqida xabar bergan, so‘ngra idora rahbari Ubaydalloh Maaytahga tayanib yetti kishi halok bo‘lgani va 34 kishi yaralangani haqida ma’lumot bergan. BBC ham yetti kishi halok bo‘lgani haqidagi dastlabki ma’lumotlar tuzatilganini qayd etgan: hukumat vakili olti deb aytgan, so‘ngra hisob yana yettiga qaytarilgan. The National 23-oktabrdagi maqolasida allaqachon sakkiz kishi halok bo‘lgani va 34 kishi yaralanganihaqida yozgan, 24-oktabr esa hokimiyat halok bo‘lganlar sonini yettidan to‘qqizga ko‘targaninixabar qilgan. Iordaniya Sog‘liqni saqlash vazirligi 27 yaralanning kasalxonada qolganini ma’lum qilgan. Manbalarda farqlarning sababi tushuntirilmagan; halok bo‘lganlarning yakuniy soni hali aniqlanmoqda.
Hokimiyatning munosabati va tergov
Iordaniya ichki ishlar vaziri Mozin al-Farayya hujumchilarni «ekstremistlar guruhi» deb atagan va sodir bo‘lgan voqeani «Hoshimiylar qirolligi tarixida misli ko‘rilmagan» deb baholagan. DW Roya News’ga tayanib xabar berishicha, u hokimiyatga gumonlanuvchilarning ismlari ma’lum bo‘lganini, biroq ular hozircha oshkor qilinmasligini aytgan. Qirol Abdulloh II hujumni terrorchilik harakati deb atagan va «eng qattiq qasos» berishga va’da bergan, shuningdek, The National xabariga ko‘ra, ekstremistik mafkuraga qarshi kurash siyosatini qayta ko‘rib chiqishni buyurgan. Qirollik saroyi qirolning yaradorlarni ko‘rgani uchun kasalxonga tashrifiga oid kadrlarni e’lon qilgan; qirolicha Raniya va valiahd shahzoda Husayn 26-oktabr kuni hamdardlik bildirish uchun qishloqqa tashrif buyurgan. Mas’uliyatni o‘z zimmasiga olgani haqida hech kim e’lon qilmagan, hokimiyat jinoyatchilarning nomini atamagan; The National’ning 24-oktabrdagi xabariga ko‘ra, uch hujumchidan hech biri hibsga olinmagan.
Xalqaro munosabatlar va kontekst
Hujumni mintaqa va jahon yetakchilari qoralagan: BAA, Misr, Saudiya Arabistoni, Iroq, Suriya, Qatar, Bahrayn, Ummon va Quvayt, shuningdek AQSH, Kanada, Germaniya, Yevropa Ittifoqi va BMT. BMT Bosh kotibi Antoniu Guterresh o‘z vakili orqali dafn marosimi paytida ibodat joyiga qilingan hujumni ayniqsa «qo‘pol» deb atagan. Livan prezidenti Jozef Aun hujumni «qo‘pol terrorchilik harakati» deb baholagan. The National bu Iordaniya xristianlariga 1950-yillar o‘rtasidan beri qilingan eng yirik hujum ekanligini qayd etadi; mamlakatdagi xristian jamoasi 11 million aholidan taxminan 250 ming kishini tashkil etadi, Kerak esa tarixan ularning yashash markazlaridan biri hisoblanadi. Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, qurbonlar asosan yirik Xalas xristian oilasiga mansub bo‘lgan, halok bo‘lganlar orasida shifokorlar ham bo‘lgan. 26-oktabr kuni Hamudda to‘qqiz halok bo‘lgandan sakkizining dafn marosimi o‘tkazilgan, unda mamlakatning turli burchaklaridan, jumladan musulmon shayxlar orasidan yuzlab odam yig‘ilgan; yakshanba ibodatlari chog‘ida butun mamlakat bo‘ylab cherkovlar yonida xavfsizlik kuchlari joylashtirilgan, Kerak tomon boradigan magistralda esa blokpostlar o‘rnatilgan.
