Asosiy ma’lumotlar

  • Ukraina rasmiylari Trumpning bayonotiga qaramay Starshield terminallari taxminan 161 km/soat tezlikda hali ham aloqani yo'qotayotganini xabar qilmoqda.
  • WSJ ma'lumotlariga ko'ra, Trump 21-oktyabrda Maskni cheklovlarni bekor qilishga chaqirib telefon qilgan; ularni joriy etish uchun javobgarlik bahsli qolmoqda.
  • Ukraina ICEYE va Nokia bilan suveren sun'iy yo'ldosh aloqasini rivojlantirish bo'yicha niyat xatini imzoladi.

Cheklovlar saqlanib qolgan, deydi ukrain harbiylari

Starlink va uning harbiy versiyasi Starshieldga qo'yilgan cheklovlar Ukraina front chiziqlari bo'ylab to'liq bekor qilinmagan, deb ma'lum qildi ukrain mudofaa amaldorlari juma kuni, AQSh prezidenti Donald Trump Ilon Mask ularni olib tashlagani haqidagi bayonotiga qaramay. Tizimlarni kuzatib borayotgan rasmiylar terminallar 161 km/soat tezlikda harakatlanayotganda aloqani yo'qotish holatlari davom etayotganini qayd etib bordi. Vladimir Zelenskiyning maslahatchisi Seriy Beskrestnov (Flash laqabli) Facebookda cheklovlarni bekor qilish belgilari yo'qligini, limitdan biroz yuqori ishlashning alohida holatlari, ehtimol, SpaceX algoritmlari yoki foydalanish shartlari bilan izohlanishini, cheklovlarning bekor qilinishi bilan emasligini yozdi.

Trumpning Maskka qo'ng'irog'i va javobgarlik bahsi

Bayonotlar The Wall Street Journal nashrining Trump 21-oktyabrda Maskka Starshield cheklovlarini bekor qilishni so'rab telefon qilgani haqidagi xabaridan keyin keldi. Qo'ng'iroqdan so'ng amerikalik va ukrain rasmiylari aloqaning yaxshilangani haqida xabar berdi, biroq ba'zilari to'liq funksionallik tiklanmaganini ta'kidladi. Trump so'ngra Mask tezlik cheklovlarini olib tashlaganini aytdi, biroq shaxsan o'zi qo'ng'iroq qilganini tasdiqlashdan bosh tortdi. Nosozliklar 14-oktyabrda ogohlantirishsiz boshlandi, ukrain kuchlari foydalanayotgan Starshield terminallari taxminan 160 km/soat tezlikda aloqani yo'qota boshladi. Bu o'rta masofali zarba dronlarining missiyalari va ukrain shaharlarini Rossiya havo hujumlaridan himoya qiluvchi dron-tutuvchilar ishi kabi harbiy operatsiyalarni buzdi. Javobgarlik bahsli mavzus bo'lib qolmoqda: WSJ cheklovlarni joriy etishni Mask buyurganini xabar qilgan edi, boshqa versiyalar Oq uyning ehtimoliy ishtirokiga ishora qilgan. Trump bunday buyruq berganini rad etadi; na SpaceX, na amerika ma'muriyati javobgarlikni ommaviy qabul qilmagan.

Ukraina Starlink muqobilari izlamoqda

Ushbu voqea Ukrainaning Starlinkga — jangovar aloqa, dron operatsiyalari va PVOning asosiy elementiga — kuchli qaramligini hamda xorijiy provayder nazoratidagi sun'iy yo'ldosh tarmog'iga tayanish xavflarini ko'rsatdi. Ukraina o'z sun'iy yo'ldosh imkoniyatlarini rivojlantirmoqda: payshanba kuni mudofaa vazirligi finlandiya kompaniyalari ICEYE va Nokia bilan suveren sun'iy yo'ldosh aloqa tizimini ishlab chiqish bo'yicha niyat xatini imzoladi. Zelenskiy Finlandiya bosh vaziri Petteri Orponing Kiyevga tashrifida kelishuvni e'lon qilib, uni «bizning mudofaamiz va Ukraina barqarorligi uchun muhim» deb atadi. Ko'zda tutilgan tizimlar ishtirokchi davlatlarga sun'iy yo'ldoshlar, yer osti infratuzilmasi va terminallar ustidan mulkiy nazorat beradi. ICEYE bosh direktori Rafal Modjevskiy Ukrainaga «o'zi nazorat qiladigan xavfsiz, suveren va yuqori unumdor sun'iy yo'ldosh aloqa tizimlari» kerakligini aytdi. Nokia Defense raisi Mikko Hautala hamkorlik Ukrainaga «u qaram bo'lgan aloqa ustidan nazorat» berishini qo'shdi. Kelishuv hali erta bosqichda qolmoqda va Ukraina hozirgacha jang maydonidagi muhim aloqada Starlinkga qaram bo'lib qolmoqda.