Asosiy ma’lumotlar

  • 2026-yil uchun nominal YaIM bo‘yicha: AQSH — 32,6 trln dollar, Xitoy — 21,5 trln dollar (XMF prognozi).
  • Xarid qobiliyati pariteti bo‘yicha Xitoy — 44,6 trln xalqaro dollar, AQSHdan taxminan 37% ga ko‘p; Xitoy bu ko‘rsatkich bo‘yicha birinchi marta 2014-yilda AQSHdan o‘zib ketgan.
  • Indoneziya (nominal bo‘yicha 17-o‘rin, XQP bo‘yicha 7-o‘rin), Hindiston (6-o‘rin → 3-o‘rin) va Rossiya (8-o‘rin → 4-o‘rin) XQP reytingida sezilarli darajada yuqoriga ko‘tarilmoqda.

Iqtisodiyotlarni o‘lchashning ikki usuli

Visual Capitalist XMFning 2026-yilga oid oktabrdagi «World Economic Outlook» prognozi asosida dunyoning 20 yirik iqtisodiyotini ikki ko‘rsatkich yordamida taqqosladi: nominal YaIM va xarid qobiliyati pariteti (XQP) bo‘yicha YaIM. Nominal YaIM bozor valyuta kursi bo‘yicha dollarga qayta hisoblanadi, XQP esa mamlakatlar o‘rtasidagi narxlar farqini — ya’ni bir xil summa turli davlatlarda qancha tovar va xizmat sotib olishga yetishini hisobga oladi.

AQSH va Xitoy: natija metodikaga bog‘liq

Nominal YaIM bo‘yicha prognozga ko‘ra AQSH iqtisodiyoti 2026-yilda 32,6 trln dollarga, Xitoy iqtisodiyoti esa 21,5 trln dollarga yetadi. Xarid qobiliyati pariteti bo‘yicha esa manzara teskari: Xitoy YaIM 44,6 trln xalqaro dollar deb baholanadi, bu AQSH ko‘rsatkichidan taxminan 37% ga yuqori. Ushbu metodika bo‘yicha Xitoy birinchi marta AQSHdan 2014-yilda o‘zib ketgan edi.

XQP reytingida kim ko‘tarilmoqda

Keltirilgan mamlakatlar orasida eng katta pozitsiyalar farqi Indoneziyada: nominal YaIM bo‘yicha 17-o‘rin, XQP bo‘yicha esa 7-o‘rin, bu yerda u Kanada, Fransiya va Buyuk Britaniyadan yuqorida. Hindiston nominal bo‘yicha oltinchi o‘rindan XQP bo‘yicha uchinchi o‘ringa ko‘tarilib, Germaniya, Yaponiya va Buyuk Britaniyani ortda qoldiradi: uning XQP bo‘yicha YaIM 19,2 trln xalqaro dollar deb baholangan, Germaniyaniki esa 6,6 trln — deyarli uch barobar ko‘p. Rossiya nominal YaIM bo‘yicha sakkizinchi, XQP bo‘yicha esa to‘rtinchi o‘rinni egallaydi, ko‘rsatkichi 7,5 trln xalqaro dollar, Yaponiya va Germaniyadan yuqorida.

Ehtiyot choralariz

Pozitsiyalardagi farq mamlakat iqtisodiyoti qisqa muddatda keskin o‘sib qolgani degani emas — bir yil uchun ikki xil o‘lchash metodikasi qo‘llaniladi. Bundan tashqari, iqtisodiyotning umumiy hajmi aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan daromad yoki hayot darajasi bilan bir xil emas. Keltirilgan raqamlar 2026-yilning yakuniy natijalari emas, balki Xalqaro valyuta jamg‘armasining prognozlaridir.