Asosiy ma’lumotlar

  • Mirziyoyev: til rivoji natijasi bola fikrini ravon ifodalaganda, talaba murakkab mavzularni o‘rganganda va fuqaro rasmiy hujjatni oson tushunganda ko‘rinadi
  • Ustuvor vazifalar: tilni ona tili va davlat tili sifatida o‘rganish farqi, davlat hujjatlarining ravon tili, ilmiy atamalar, raqamli muhit va sun’iy intellekt
  • Qoraqalpoq va boshqa tillarni qo‘llab-quvvatlash o‘zbek tilini o‘rganish uchun qulay sharoit yaratish bilan o‘zaro bog‘liq deb ataldi

O‘zbek tili bayrami munosabati bilan tabrik

O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2026-yil 21-oktyabrda O‘zbek tili bayrami munosabati bilan xalqqa tabrik so‘zlarini yo‘lladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, tilning odamlar hayotidagi o‘rni avvalo uning qanchalik samarali ishlatilishiga bog‘liq. «Bola unda o‘z fikrini ravon ifodalay olsa, talaba murakkab mavzularni o‘rgansa, fuqaro rasmiy hujjatning mohiyatini qiyinliksez tushunsa, tilni rivojlantirish bo‘yicha ishning natijasini ko‘ramiz», — deb ta’kidladi davlat rahbari. U tilda xalq xotirasi, bilimi, tajribasi va orzu-umidlari mujassamlanganini qayd etib, ajdodlar an’analarini davom ettirishga, tilni yangi bilimlar, texnologiyalar va ijod namunalari bilan boyitishga chaqirdi.

Tillararo totuvlik va hurmat

Prezident O‘zbekistonni turli millat va elatlardagi kishilarning umumiy Vatani deb atadi hamda jamiyatdagi do‘stlik va totuvlikning muhim poydevori — har bir insonning ona tili va madaniy qadriyatlariga hurmatni ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, qoraqalpoq va boshqa tillarni rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha ish o‘zbek tilini o‘rganish uchun qulay sharoitlar yaratish bilan chambarchas o‘zaro bog‘liq holda amalga oshirilmoqda. U o‘zbek tilini endigina o‘rganishni boshlaganlarga samimiy munosabatda bo‘lishga chaqirdi, shuningdek, yoshlarning o‘zbek tilida fikrlashi va ijod qilishi hamda ayni paytda chet tillarni o‘zlashtirishi uchun sharoitlar ahamiyatini qayd etdi. Tarjima san’atiga va xorijdagi o‘zbek tili o‘qituvchilarini rag‘batlantirishga alohida e’tibor qaratdi.

Ta’lim va davlat xizmatlari

Ta’lim sohasida, Mirziyoyev so‘zlariga ko‘ra, asosiy e’tibor o‘quvchilarning o‘qish, tushunish, bayon etish va savodli yozish ko‘nikmasiga qaratilishi lozim. U o‘zbek tilini ona tili sifatida va davlat tili sifatida o‘rganish o‘rtasida katta farq borligini, buni darsliklar va metodikalarni yangilashda hisobga olish kerakligini ta’kidladi. O‘qitish sifati, bolalar adabiyoti, kutubxonalar va zamonaviy ta’lim vositalari tilga bo‘lgan qiziqishni oshiradi; jarayonning muhim qismi sifatida oilaviy o‘qish va bolaning savollariga e’tiborni atadi. Prezident, shuningdek, davlat muassasalari o‘ziga xos namuna bo‘lishi kerakligini qayd etdi: qonunlar, qarorlar, ko‘rsatmalar va murojaatlarga beriladigan javoblar savodli, ravon va tushunarli til bilan yozilishi, davlat tiliga hurmat esa davlat xizmatlari sifatida namoyon bo‘lishi lozim.

Fan, terminologiya va raqamli muhit

Prezident vazifalar orasida zamonaviy ilmiy manbalardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish va tadqiqot natijalarini o‘zbek tilida bayon etishni atadi: tibbiyot, muhandislik, iqtisod va boshqa sohalarda ishonchli adabiyotlar, sifatli tarjimalar hamda elektron resurslarga ehtiyoj katta. U olimlar, tilshunslar, tarjimonlar va mutaxassislar hamkorligi zarurligi haqida bayonot berdi, atamalarni tanlashda esa aniqlik, ravonlik va xalqaro ilmiy me’yorlarga muvofiqlikka e’tibor qaratishni ta’kidladi. Alohida vazifa sifatida u o‘zbek tilidan raqamli muhitda to‘liq foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishni atadi: sifatli matnlarni tanlash, elektron lug‘atlar, tarjima va tahrir vositalari, nutqni matnga hamda matnni audioga aylantirish texnologiyalarini rivojlantirish. Bunday resurslarni ishlab chiqishda, uning qayd etishicha, mualliflik huquqlari va shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish normalariga rioya qilish, shuningdek, nogironligi bor shaxslar uchun kirish imkoniyatini ta’minlash zarur. Davlat tilidagi kontentdagi sun’iy intellekt texnologiyalari sifati, uning so‘zlariga ko‘ra, ularning insonga ko‘magi qanchalik aniq va foydali ekanligi bilan baholanadi.

Imlo va kontekst

Yozuv va imlo masalalarida asosiy mezonlar bo‘lib o‘qish, yozish va ma’lumotdan foydalanish qulayligi xizmat qilishi lozim, deb ta’kidladi Mirziyoyev. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu yo‘nalishdagi qarorlar ilmiy asos, jamoatchilik bilan muloqot va amaliy tayyorgarlikka tayanishi, ta’lim tizimlari, nashriyotlar va raqamli platformalar o‘rtasidagi o‘zaro muvofiqlik hamda turli avlodlar ehtiyojlari hisobga olingan holda qabul qilinishi kerak. Tabrikni yakunlab, prezident fuqarolarni ona tilga dunyoda hurmatni oshirish va uning xalqaro muloqotdagi ishtirokiga birgalikda hissa qo‘shishga chaqirdi. O‘sha kuni, «Gazeta» xabar berishicha, Shavkat Mirziyoyev lotin grafikasi asosidagi o‘zbek alifbosini takomillashtirish to‘g‘risidagi qonunni imzoladi.