Asosiy ma’lumotlar

  • Bir oy ichida 50% jarimani ixtiyoriy ravishda to‘laganda biznes qolgan summadan ozod bo‘ladi
  • 6 oygacha bo‘lib to‘lashga ruxsat beriladi; qonunga xilof ravishda undirilgan mamlakatlarni kechiktirib qaytarish uchun — har kun uchun Markaziy bank asosiy stavkasining 1/300 miqdorida foizlar
  • 2025-yilda biznes 117 ming jarimani 18,5 trln so‘m miqdorida to‘ladi — bu 2024-yilga nisbatan soni bo‘yicha 23%, summa bo‘yicha 60% ga ko‘p

Qonun ikki o‘qishda qabul qilindi

Oliy Majlis Qonunchilik palatasi 20-oktyabrda tadbirkorlarga moliyaviy jarimalar qo‘llash va ularni qaytarish tartibini soddalashtiruvchi qonun loyihasini ikkinchi va uchinchi o‘qishlarda qabul qildi. Buni quyi palata matbuot xizmati xabar qildi. Hujjat moliyaviy sanksiyalarni qo‘llashning «yagona, aniq va shaffof» tartibini, shuningdek, ularni ixtiyoriy to‘lash va soddalashtirilgan tartibda undirish mexanizmlarini belgilashga qaratilgan. Qonun loyihasi birinchi o‘qishni avgust oyida o‘tgan edi.

50% chegirma va bo‘lib to‘lash

Hujjatga ko‘ra, biznes jarima qo‘yilganidan keyin bir oy ichida jarima summasining 50% ini ixtiyoriy ravishda to‘lagan holda qolgan qismini to‘lashdan ozod bo‘ladi. Shuningdek, tegishli qaror qabul qilinganidan keyin 6 oy davomida jarimani bo‘lib to‘lashga ruxsat beriladi. Qonun loyihasi moliyaviy javobgarlikka tortish tartibini soddalashtiradi.

Qonunga xilof ravishda undirilgan mablag‘larni qaytarish

Biznes huquqlarini himoya qilish maqsadida jarima to‘g‘risidagi qaror bekor qilinganda yoki haqiqiy emas deb tan olinganda qonunga xilof ravishda undirilgan mablag‘larni qaytarish tartibi takomillashtirilmoqda. Mablag‘lar eng qisqa muddatlarda to‘liq qaytarilishi shart. Har bir kun kechikish uchun Markaziy bank asosiy stavkasining 1/300 miqdorida foizlar to‘lanishi nazarda tutilgan (Spot ma’lumotiga ko‘ra, hozir bu 0,0467%).

Kontekst va statistika

Birinchi o‘qishda ko‘rib chiqilishida adliya vazirining birinchi o‘rinbosari Mahmud Istamov hozirda taxminan 40 davla organi jarima qo‘yish huquqiga ega bo‘lib, ularni qo‘yish, ixtiyoriy to‘lash va shikoyat qilishning yagona tartibi mavjud emasligini ma’lum qilgan edi. 2024-yilda biznes 11,5 trln so‘m miqdorida 95 mingdan ortiq moliyaviy jarima to‘lagan. 2025-yilda sanksiyalar qo‘llash to‘g‘risidagi qarorlar soni 23% ga o‘sib 117 mingtaga, summa esa 60% ga o‘sib 18,5 trln so‘mga yetdi. Tadbirkorlar jarimani ixtiyoriy ravishda to‘lamaganidan keyin 11 mingdan ortiq qaror ma’muriy ishlar bo‘yicha sudlarda ko‘rib chiqildi; ularning atigi 3% i keyingi instansiyalarda bahsli qilingan.

Keyingi qadamlar

Qonun loyihasi ko‘rib chiqish uchun Senatga yuborildi. Yuqori palata tomonidan ma’qullangandan so‘ng qonun kuchga kirishi uchun uni prezident imzolashi kerak.