Asosiy ma’lumotlar

  • 2026-yil 20-oktabrda Qonunchilik palatasi loyihani uchinchi o‘qishda qabul qilib, Senatga yubordi.
  • Bosh prokuratura loyihasi bo‘yicha (2025-yil sentyabr) formaga o‘xshash kiyim kiritish yoki kiyish uchun 5 dan 10 BRTgacha jarima va musodara taklif qilingan.
  • Amaldagi norma formani kiyish huquqi yo‘q shaxslar uchun 2 dan 5 BRTgacha jarima va musodarani nazarda tutadi.

Loyiha uchinchi o‘qishda qabul qilindi

2026-yil 20-oktabrda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi uchinchi o‘qishda belgilangan tartibda tasdiqlangan harbiy va idoraviy formaga o‘xshash kiyim kiritish yoki kiyish uchun javobgarlikni nazarda tutuvchi qonun loyihasini qabul qilib, uni Senatga yubordi. Yig‘ilishda xalqaro ishlar, mudofaa va xavfsizlik qo‘mitasi raisi Ulug‘bek Shermatov ma’lumot berishicha, loyiha 4-avgustdagi palata yig‘ilishida ikkinchi o‘qishda qabul qilingan. Uning aytishicha, loyihani takomillashtirishda huquqni qo‘llash amaliyotida turli talqinlarning oldini olishga alohida e’tibor qaratilgan. Taklif etilayotgan normalar, uning bayoniga ko‘ra, fuqarolar huquq va manfaatlarini himoya qilish, davlat organlariga ishonchni mustahkamlash, davlat xizmati obro‘si himoyasi hamda forma kiyimining qonunsiz va shaxsiy manfaatdorlikda ishlatilishining oldini olishga qaratilgan.

Palataning asoslashuvi

Qonunchilik palatasi matbuot xizmati xabariga ko‘ra, so‘nggi yillarda ayrim tashkilotlar va fuqarolar tasdiqlangan formaga aralashib bo‘lmaydigan darajada o‘xshash kiyimlardan foydalanish holatlari, shuningdek, tashkilotlarning o‘z xodimlari uchun bunday kiyimlarni kiritish holatlari kuzatilmoqda. Bu, qayd etilishicha, fuqarolarni chalg‘itishi, davlat organlari obro‘siga salbiy ta’sir ko‘rsatishi, shuningdek, ayrim shaxslarga o‘zlarini davlat organlari xodimlari sifatida ko‘rsatish va odamlarning ishoncidan suiiste’mol qilish imkonini beradi, natijada haqiqiy davlat xizmatchisini boshqa shaxsdan ajratish qiyinlashadi.

Bosh prokuraturaning 2025-yildagi loyihasidan tafsilotlar

Qabul qilingan tahrirning tafsilotlari 20-oktabrdagi yig‘ilishda oshkor qilinmadi. Mazmunni aniqlash uchun Gazeta.uz Bosh prokuratura tomonidan 2025-yil sentyabrda jamoaviy muhokamaga chiqarilgan qonun loyihasi matniga murojaat qildi. Unga ko‘ra, Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 209-1-moddasini harbiy yoki idoraviy formani takrorlovchi yoki mato rangi, tikuv uslubi, farqlash belgilari va boshqa belgilari bo‘yicha unga o‘xshash kiyim kiritish yoki kiyish uchun javobgarlik haqidagi yangi qism bilan to‘ldirish taklif etilgan edi. Buning uchun bazaviy hisoblash miqdorining 5 barobaridan 10 barobarigacha jarima va forma kiyimini musodara qilish taklif qilingan.

Amaldagi norma

2025-yildagi o‘sha loyihada moddaning birinchi qismini ham o‘zgartirish taklif etilgan edi: formani kiyish huquqi yo‘q shaxslarning tasdiqlangan namunadagi harbiy, idoraviy va maxsus formani, shuningdek, ularning farqlash belgilari va (yoki) ramzlari bilan kiyimlarni kiyishi forma kiyimini musodara qilish va 2 dan 5 BRTgacha jarima bilan jazolanishi kerak edi. Xuddi shunday javobgarlik — musodara va 2 dan 5 BRTgacha jarima — amaldagi qonunchilikda allaqachon nazarda tutilgan.