Asosiy ma’lumotlar
- Ikki erkak Eron razvedkasiga yordam berişda gumonlanib qayta hibsga olindi (2023-yilgi Milliy xavfsizlik qonunining 3-bandi)
- 27-sentyabr, RAF Fairford yonidagi hodisa: benzin solingan uç şubhali furgon, yirik hodisa rejimi, önlab uylar evakuatsiya qilindi
- Terrorga qarşi politsiya rahbari Lorens Teylor: «Eron davlati iştiroki juda ehtimol»; Eron ayblovlarni rad etadi
Qayta hibsga olişlar
Buyuk Britaniyaning terrorga qarşi politsiyasi 20-oktyabr kuni ikki erkakni xorijiy razvedkaga yordam berişda gumonlanib qayta hibsga olinganini ma’lum qildi — politsiya ma’lumotlariga köra, tergov Eron bilan boğliq. Hibsga olinganlar — dastlab 27-sentyabr kuni RAF Fairford bazasi yonida hibsga olingan 24 yoşli Buyuk Britaniya fuqarosi hamda 1-oktyabr kuni Vestminsterda hibsga olingan 25 yoşli Britaniya va Eron ikki fuqarolikli şaxsi (AFP ma’lumotlariga köra, ikkalasi Londondan). Ikkalasi ham 2023-yilgi milliy xavfsizlik qonunining 3-bandi böyiça hibsga olingan. Iş böyiça jami yetti erkak hibsga olingan; qolgan beş nafari, jumladan 6-oktyabr kuni Vestminsterda hibsga olingan 22 yoşli britaniyalik, politsiya kafolati ostida qolmoqda. Hozirgaça heç kimga ayblov qöyilmagan.
27-sentyabrdagi hodisa
Glosterşir politsiyasi 27-sentyabr kuni soat 00:45 da RAF Fairford tomon ketayotgan «uç şubhali transport vositasi» haqida qönğiroq qabul qildi. AFP ma’lumotlariga köra, mahalliy fermer bir neçta oq furgonli erkaklar guruhi «şubhali» faoliyat bilan şuğullanganini xabar qilgan. Yirik hodisa rejimi e’lon qilindi, önlab uylar evakuatsiya qilindi, portlaşlarni zararsizlantiriş guruhi joyga yuborildi. Baza yonidagi uç furgonda benzin topildi; beş erkak dastlab portlovçi moddalar qonuni buzilganlikda, söngra terrorçilik aktiga tayyorgarlikda gumonlanib hibsga olindi. Politsiya keyinçalik «qölda yasalgan portlovçi qurilmalar» topilmaganini ma’lum qildi.
Hokimiyat bayonotlari
Milliy terrorga qarşi politsiya rahbari, komissar örinbosari Lorens Teylor şunday dedi: «Bu hozir ham faol tergov, dalillarni töplaş davom etmoqda, ammo bizning pozitsiyamiz özgarmagan: Eron davlati iştirokini juda ehtimol deb hisoblaymiz». Uning sözlariga köra, tergovçilar mumkin bölgan iştirok qamrovini va uning ortidagi «maqsadlarni» örganişda davom etmoqda. U milliy xavfsizlik sohasidagi tergovlar özining nozikligi tufayli sekin borişini qöşimça qilib, köproq ma’lumot ulaşiş imkoni paydo bölganda «maksimal darajada oçiq bölişga» va’da berdi.
Siyosiy kontekst
Boş vazir Endi Bernem ilgari gumon qilinayotgan terrorçilik fitnasi «juda ehtimol Eronda, deyarli aniq Islomiy inqilob qöriqçilari korpusi (KSIR) rahbarligida» muvofiqlaştirilganini aytgan edi. Eron iştirok etganlik ayblovlarni rad etib, Tehrondagi Britaniya elçisini çaqirdi; Londondagi Eron elçisi ham diplomatik qoralaş uçun çaqirildi.
Amerika bombardimonçilarini olib çiqilişi
The National va AFP ma’lumotlariga köra, AQŞ oktyabr boşida hodisadan söng özining barça B-1 bombardimonçilarini Fairford bazasidan olib çiqqan. AQŞ Mudofaa vazirligi vakili öşa paytda şunday degan: «Garçi operativ xavfsizlik kuçlarimiz harakatini real vaqtda tasdiqlaşimizga imkon bermagan bölsa-da, endi RAF Fairfordda joylaştirilgan barça Amerika bombardimonçilari AQŞdagi bazalariga köçirilganini tasdiqlaşimiz mumkin». Naşr ma’lumotlariga köra, hodisa paytida bazada ön ikkita B-1B Lancer bor edi; AQŞ rasmiylari samolyotlarning qaytarilişi tufayli operativ muammolar yöqligiga işonç bildirgan. Gazeta.Ru Reutersga havola qilib, AQŞ havo kuçlari Fairforddan Eronga zarbalar berişda foydalanganini va Tehron bazani qarşi zarba uçun qonuniy maqsad deb ataganini qayd etadi.
Ekspertlar fikrlari
AQŞ dengiz piyodasi kuçlarining sobiq söroqçisi Jonatan Haket RUSI tahliliy markazi taşkil etgan panelida KSIR Buyuk Britaniyani diversiya uçun «yumşoq maqsad» deb qarayotganini, çunki Britaniya B-1B strategik bombardimonçilariga qönişga ruxsat beradigan kam sonli ittifoqçilardan biri ekanligini va Britaniyaning Diego-Garsiya dengizortit hududi uşbu samolyotlar uçun zaxira baza bölib xizmat qilişini aytdi. Uning sözlariga köra, «bu past imkoniyatlar, ammo baribir tahdid». AFP hodisa hozir ham sir va taxminlarga öralgan holda qolayotganini qayd etadi.
Surat manbai, Getty Images Voqeadan keyingi kunlarda politsiya xodimlari aviabaza hududiga joylaştirildi
