BBC £500 million tejamkorlik rejasi doirasida BBC Three va BBC Scotland telekanallari hamda Radio 4 Extra radiostansiyasini yopishini e’lon qildi

Asosiy ma’lumotlar

BBC Three, BBC Scotland va Radio 4 Extra bahorda liniyaviy eshittirishni to‘xtatadi, kontent iPlayer va Sounds’da saqlanib qoladi
Tejamkorlik rejasi — ikki yilga £500 million, 1800–2000 ish o‘rni qisqartiriladi (deyarli har o‘ninchisi)
Yangiliklar bo‘limida qo‘shimcha ravishda taxminan 100 lavozimni qisqartirish taklif qilindi (£5,5 million)

Uch liniyaviy kanalning yopilishi

BBC 2026-yil 20-oktabr, seshanba kuni bahorda BBC Three va BBC Scotland telekanallari, shuningdek, asosan arxivdagi so‘zli dasturlar — komediyalar, dramalar va hujjatli eshittirishlar — uzatadigan Radio 4 Extra radiokanalini yopishini e’lon qildi. Uchala xizmat ham onlayn formatda mavjud bo‘lib qoladi: kontent efir tarmog‘ini to‘ldirish zarurati bo‘lmagan holda iPlayer va Sounds platformalarida taqdim etiladi.

Auditoriya uchun nimalar saqlanadi

Korporatsiya rejalasiga ko‘ra, BBC Scotland iPlayer’da kanal sifatida qoladi, kontentning bir qismi Shotlandiyada BBC One va BBC Two’da chiqadi. BBC Three buyurtmalari yosh auditoriya uchun kengaytirilgan moliyalashtirishga ega bo‘ladi hamda iPlayer va YouTube kabi boshqa platformalarda mavjud bo‘ladi. Radio 4 Extra dasturlari BBC Sounds’ga o‘tadi; The Daily Service diniy dasturi Sounds va mahalliy radioda saqlanib qoladi. Biroq Reporting Scotland: News at Seven kechki chiqarishi iPlayer’ga ko‘chmaydi va liniyaviy kanal bilan birga mavjud bo‘lishni to‘xtatadi — BBC auditoriyaga Reporting Scotland, The Sunday Show, Radio Scotland Breakfast, Debate Night va Scotcast kabi boshqa shotlandiyalik yangiliklar formatlari xizmat ko‘rsatishda davom etishini bildiradi.

Asoslash va boshqaruvchi direktor iqtiboslari

BBC boshqaruvchi direktori Matt Brittin shunday dedi: «O‘zgarib borayotgan dunyo uchun BBC’ni qayta ixtiro qilayotganimizda va joriy xarajatlar bosimiga javob berayotganimizda, har bir funt auditoriya uchun qattiqroq ishlashi kerak. Bizning barchamiz buning qiyin qarorlar anglatishini tushunamiz». Liniyaviy xizmatlarning yopilishi haqida u «ko‘p qismli ajoyib kontent auditoriya uni allaqachon tomosha qiladigan va tinglaydigan joyda — iPlayer va Sounds’da qoladi» dedi va bu yangilikning tasdiqlanishi auditoriya hamda xodimlar uchun og‘ir bo‘lishini tan oldi.

Kanallar konteksti va kasaba uyushmasining munosabati

Yoshlar uchun mo‘ljallangan hamda Fleabag va Gavin & Stacey hitlarini ishga tushirgan BBC Three allaqachon 2016-yilda onlaynga o‘tgan, biroq 2022-yilda efirga qaytgan edi. BBC Scotland 2019-yildan beri eshittirishlarni olib boradi. Equity kasaba uyushmasi bu e’lon «gullab-yashnayotgan BBC’ni anglatmasligini» aytib, teleradioeshittirish uzatuvchisi o‘z majburiyatlarini to‘liq bajara olish qobiliyatidan xavotir bildirdi.

Qisqartirishlar miqyosi

BBC ikki yil ichida £500 million tejash va 1800–2000 ish o‘rnini — deyarli har o‘ninch xodimni qisqartirishga intilmoqda. Yangiliklarda taxminan 550 qisqartirish allaqachon e’lon qilingan, BBC Sport’da esa 30 dan ortiq. Yangi BBC News direktori Rachel Japp seshanba kuni qo‘shimcha £5,5 million tejamkorlikni taklif qildi, bu taxminan 100 lavozimning yopilishini anglatadi. So‘nggi haftalarda, shuningdek, RuPaul's Drag Race UK, Blankety Blank, Celebrity Mastermind, Live at the Apollo, Football Focus va Ski Sunday bekor qilindi; DIY SOS vaqtincha «to‘xtatilgan».

Tahlil: tejamkorlik — «dengizdagi tomchi»

BBC media muharriri Katie Razzall kanallarning yopilishi moliyaviy jihatdan asosli ekanligini qayd etadi: dushanba kuni BBC Three’ning eng mashhur chiqarishini (Top Gear takrori) taxminan 77 ming kishi tomosha qilgan, BBC Scotland’ni esa o‘rtacha haftada Shotlandiya aholisining atigi 12 foizi ko‘rgan. Uning ma’lumotlariga ko‘ra, uch kanalning yopilishi yiliga £10 milliondan kam tejash beradi — £500 millionlik maqsad uchun bu «dengizdagi tomchi». U BBC Three 16–34 yoshdagi auditoriya uchun kontentga ko‘proq pul olishini va Shotlandiyadagi BBC Two shotlandiyalik dasturlarga yo‘naltirilishini yozadi. Razzall, shuningdek, yangiliklar bo‘limida allaqachon e’lon qilingan 200 tadan tashqari yana 100 lavozim qisqarayotganini va £51 millionlik yangiliklar tejamkorlik maqsadi hozircha erishilmaganini ko‘rsatadi. U £500 millionlik umumiy tejamkorlik rejasining atigi beshdan ikki qismi e’lon qilinganini baholaydi va BBC hukumat bilan o‘zining kelgusi moliyalashtirishi bo‘yicha muzokaralar olib borayotganini qayd etadi. Farqni ta’kidlaymiz: BBC’ning asosiy nashrlari ikki yil ichida £500 million tejash haqida yozadi, Razzall esa «keyingi uch yil»ni tilga oladi.