Asosiy ma’lumotlar

  • YI ishchilarining 45% ish joyida ruhiy salomatlikka oid xavflarga duch kelmoqda, 44% kuchli haddan tashqari yuklanish yoki vaqt yetishmasligi haqida xabar beradi (EU-OSHA).
  • ETUI bahosiga ko‘ra, ish bilan bog‘liq depressiya YIga yiliga 100 mlrd yevrodan ortiq tushadi.
  • Yevropa Komissiyasi Healthy Workplaces kampaniyasini boshladi; ishchilarning atigi 45% ularning ishidagi stressli jihatlar haqida so‘ralishini aytadi.

Tabu — asosiy to‘siq sifatida

Xodimlar yetishmasligi va aholi qarish fonida Yevropa ishchilari ruhiy salomatlik muammolariga tobora ko‘proq duch kelmoqda, biroq ish joylarida bu mavzuni hali ham jiddiy qabul qilmayotganini Yevropa ish xavfsizligi va salomatligi agentligi (EU-OSHA) ijrochi direktori Uilyam Kokbern Euronews nashriga aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ish beruvchilar ham, ishchilar ham ruhiy salomatlik masalalarini ochiq muhokama qilishni istamaslikni haqiqiy harakatlarga yo‘l qo‘yuvchi asosiy to‘siq deb atamoqda.

Muammoning qamrovi

EU-OSHA ma’lumotlariga ko‘ra, YIdagi ishchilarning deyarli yarmi (45%) ish joyida ruhiy salomatlikka oid xavflarga duch kelmoqda, taxminan 44% esa kuchli vaqt yetishmasligi yoki haddan tashqari yuklanish haqida xabar beradi. Kokbern psixosotsial xavflarni sanab o‘tdi: uzoq ish kuni, yuqori mehnat intensivligi, hissiy jihatdan og‘ir vazifalar, jamoadagi murakkab munosabatlar, chekki hollarda — kamsitish, jinsiy zo‘ravonlik, zo‘ravonlik yoki zo‘ravonlik tahdidi. Yevropa kasaba uyushmalari instituti (ETUI) bahosiga ko‘ra, ish bilan bog‘liq depressiya YIga yiliga 100 mlrd yevrodan ortiq tushadi, bunga ishga chiqmaslik, mahsuldorlik pasayishi, sog‘liqni saqlash xarajatlari va kengroq ijtimoiy xarajatlar kiradi.

Mehnat sharoitlari darajasida profilaktika

Kokbern ruhiy salomatlik muammolarini «ish joyidagi jismoniy salomatlik masalalari kabi hal qilish kerak» deb hisoblaydi: avval xavflarni baholash, so‘ngra zararni kamaytirish uchun sharoitlarni moslashtirish. Yevropa kasaba uyushmalari konfederatsiyasi (ETUC) bosh kotibi Ester Lynch profilaktika alohida shaxs atrofida emas, mehnat sharoitlari atrofida qurilishi kerakligini ta’kidladi: «Axir biz biror kimming barmog‘i kesilishini kutib o‘tirmaymiz, keyin himoya panjaralarini o‘rnatamiz». Shu bilan birga, EU-OSHA ma’lumotlariga ko‘ra, ishchilarning atigi 45% ularning ishidagi stressli jihatlar haqida so‘ralganini aytadi. Kokbern ishchilarning ishtiroki Yevropa qonunchiligining huquqiy talabi va mehnat muhofazasi chora-tadbirlari muvaffaqiyatining asosiy omili ekanligini eslatdi.

Healthy Workplaces kampaniyasi

Shu haftada Yevropa Komissiyasi ish beruvchilarga ish joyidagi psixosotsial xavflarni oldini olish, baholash va boshqarishda yordam berishga qaratilgan Healthy Workplaces kampaniyasini boshladi. Uning maqsadlaridan biri — ruhiy salomatlik muammolari haqida gapirishni istamaslikni yengish. Seshanba kuni bo‘lib o‘tgan kampaniya taqdimotida Yevropa Komissiyasining ijrochi vitse-prezidenti, ijtimoiy huquqlar va bandlik masalalari bo‘yicha Roksana Mynzatu shunday dedi: «Sog‘lom ish muhitini yaratish va saqlashga sarmoya kiritib, biz odamlarning farovonligini yaxshilash bilan birga, kasallik varaqalari va kadrlar almashinuvini kamaytiriramiz, ish samaradorligini oshiramiz va sog‘liqni saqlash tizimlariga qo‘shimcha yuklama yaratmaymiz. Bu hamma uchun yutuqli vaziyat».