Asosiy ma’lumotlar

  • 2026-yil 1-noyabrdan kurierlik yuborilmalari uchun yig‘im 20% ga kamayadi: BRVning 2% dan 1,6% gacha — brutto kg uchun 8800 so‘mdan 7040 so‘mgacha
  • Transport-logistika markazlari bir qator shartlar bajarilganda 2040-yilgacha yer solig‘i va mulk solig‘idan to‘liq ozod qilinadi
  • 2030-yilga kelib: markazlar quvvati — kamida 40 mln tonna, xizmatlar eksporti — 3,5 mlrd dollar, tranzit — 18,5 mln tonna, quruq portlar — 24 tadan 30 taga

Kurierlik yuborilmalari uchun yig‘imning kamayishi

2026-yil 1-noyabrdan O‘zbekistonda xalqaro kurierlik yuborilmalarini rasmiylashtirish uchun bojxona yig‘imi stavkasi 20% ga kamayadi. Buni prezident Shavkat Mirziyoyevning 12-oktyabrdagi «Transport-logistika tizimini rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi PQ-368-son farmoni belgilab berdi, buni Adliya vazirligi va idoraning huquqiy axborot kanali ma’lum qildi. Yig‘im 2025-yil 4-maydan amal qiladi va brutto vazn kilogrammi uchun bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 2% ini tashkil etadi. Amaldagi 440 ming so‘mlik BHM bilan bu kg uchun 8800 so‘m. Kamayishdan keyin stavka BHMning 1,6% ini, ya’ni kg uchun 7040 so‘mni tashkil etadi. Gazeta.uz hisob-kitoblariga ko‘ra, 5 kg vaznli yuborilma uchun yig‘im 44 ming so‘mdan 35 200 so‘mgacha, 10 kg uchun esa 88 ming so‘mdan 70 400 so‘mgacha kamayadi. Bu to‘lov shaxsiy iste’mol uchun tovarlarning bojxonasiz kiritish chegaralaridan oshib ketganida olinadigan bojxona to‘lovlaridan farq qiladi.

Logistika markazlari uchun soliq imtiyozlari

Transport-logistika markazlari 2040-yilgacha yer solig‘i va mulk solig‘idan to‘liq ozod qilinadi. Imtiyozlarni olish uchun markaz Quruq portlar to‘g‘risidagi ESCATO bitimiga kiritilgan bo‘lishi, terminal va omborlarni boshqarishning raqamli tizimlarini joriy qilgan hamda Transport vazirligining E-logistika platformasida «BB» dan past bo‘lmagan reytingga ega bo‘lishi kerak. 2029-yil 1-avgustgacha tegishli reyestrga kiritilgan markazlar O‘zbekistonda ishlab chiqarilmaydigan ombor uskunalari, yuk ko‘tarish-tushirish texnikasi, agregatlar va ehtiyot qismlarni kiritishda bojxona to‘lovlari va majburiy sertifikatlashtirishdan ozod qilinadi. 2027-yil 31-dekabrgacha M2, M3 va N toifalaridagi transport vositalari (avtobuslar va yuk avtomobillari) ishlab chiqaruvchilari respublikada ishlab chiqarilmaydigan komponentlarni bojsiz import qilish imkoniga ega bo‘ladi.

2026–2030-yillarga mo‘ljallangan maqsadli ko‘rsatkichlar

Farmon tarmoqni rivojlantirishning maqsadli ko‘rsatkichlarini tasdiqlaydi: transport-logistika markazlarining yillik quvvati kamida 40 mln tonnaga, transport va logistika xizmatlari eksporti 3,5 mlrd dollarga, mamlakat hududi orqali tranzit yuk tashish hajmi 18,5 mln tonnaga yetishi kerak. Belgilangan talablarga mos keladigan xalqaro quruq portlar soni 24 tadan 30 taga oshadi, chegara orqali o‘tish punktlarining o‘tish qobiliyati va konteynerlarni qayta ishlash markazlari quvvati ikki barobar oshadi. Transport-logistika faoliyatiga Xonobod (Andijon viloyati), Olot tumani (Buxoro viloyati), Termiz tumani (Surxondaryo viloyati), shuningdek, Yangiyo‘l va Ohangaron tumanlari (Toshkent viloyati) ixtisoslashtiriladi. Markazlarda terminal (TOS) va omborlarni (WMS) boshqarish tizimlari joriy etiladi, ular 2030-yil oxirigacha E-logistika platformasiga ulanadi.

Kontekst: bojxonasiz kiritish qoidalaridagi o‘zgarishlar

Gazeta.uz eslatib o‘tadi, avval 2027-yil 1-yanvardan jismoniy shaxslar tomonidan bojxonasiz kiritish me’yorlaridan oshib kiritiladigan tovarlar uchun yagona bojxona to‘lovi stavkasi 30% dan 20% gacha kamaytirilgan edi. Masalan, samolyotda 1300 dollarlik iPhone kiritilganda (chegara 1000 dollar bo‘lganda) 300 dollarlik oshish uchun to‘lov 90 dollar o‘rniga 60 dollarni tashkil etadi. 2025-yil 1-maydan bojxonasiz kiritish chegaralari qat’iylashtirilgan edi: samolyotda kelishda 1000 dollar (avval 2000), temir yo‘l va suv transportida 500 dollar (avval 1000), avtomobil va piyoda o‘tish punktlari orqali 300 dollar. Jismoniy shaxs nomiga yuboriladigan kurierlik yuborilmalari uchun me’yor chorakda 1000 dollardan oyiga 200 dollargacha qisqartirilgan. 20-iyuldan boshlab bojxonasiz chegara dan foydalanish uchun piyoda yoki avtomobilda qaytganda kamida ikki kun, samolyotda esa kamida uch kun chet elda bo‘lish talab qilinadi. Shuningdek, biologik faol qo‘shimchalarni kiritishga chegaralar joriy qilingan, tamaki va parfyumeriya uchun me’yorlar qayta ko‘rib chiqilgan, yangi mobil qurilma kiritilganda yo‘lovchining bojxona deklaratsiyasini to‘ldirish talab etiladi, aks holda UzIMEI tizimida ro‘yxatdan o‘tkazishda boj olinadi (qiymatning 30%, endi 20%).