«Fransiya» mavzusidagi yangiliklar: voqealar, faktlar va tafsilotlar — tafs uz.
272 maqola
Euronews Europe Today dasturida Fransiyada o‘tgan haftagi tartibsizliklardan keyin tayyorlanayotgan ommaviy namoyishlar, YI institutlari rahbarlarining 1956-yilgi qo‘zg‘olonning 70 yilligiga Budapeshtga tashrifi, migratsiya siyosati bo‘yicha kelishmovchiliklar va Serbiyada kutilayotgan muddatidan oldingi saylovlar haqida xabar berildi.
Sevara AzamovaOrange kompaniyasi Fransiyaning butun hududida mobil tarmoq ishida uzilishlar yuz berganini ma’lum qildi. BFMTV ma’lumotlariga ko‘ra, abonentlar qo‘ng‘iroq qilish, xabar yuborish va mobil internetdan foydalanish imkoniyatidan mahrum bo‘lgan. Uzilish mamlakatda davom etayotgan noroziliklar fonida sodir bo‘ldi.
Sevara AzamovaBBC News Ben Fell tuzgan an’anaviy haftalik viktorinani taqdim etdi. Savollarga kiritilgan voqealar orasida: Fransiya shaharlarini qamrab olgan zo‘ravonlikli noroziliklar kechasi, Buyuk Britaniya hukumatining bahsli Jackdaw gaz konini ma’qullashi va Tesla kompaniyasining uchuvchi avtomobil taqdimoti. Shuningdek, viktorinada Katayoun Zahidi... — ya’ni Katie Zachary Oq uy matbuot kotibi lavozimida qancha vaqt ishlagani haqidagi savol ham bor.
Javlon TursunovFransiya Milliy majlisi 2027-yilgi sotsial sug‘urta moliyalashtirish to‘g‘risidagi qonun loyihasining 7-moddasini rad etdi, bu modda ish beruvchilarning imtiyozlarini qisqartirish hisobiga €3,7 mlrd ($4,1 mlrd) keltirishi kerak edi. Hukumat bu esa 2026-yildagi €21,8 mlrdlik defitsitni 2027-yilda €12,7 mlrdgacha kamaytirish rejasiga xavf solayotgani haqida ogohlantirmoqda.
Javlon TursunovFransiyaning Limoz shahri meri Gilyom Geren 17-oktabrda ommaviy noroziliklar fonida yong‘inda zarar ko‘rgan tarixiy shahar hokimligi binosining vayronalarini ko‘rsatib, aybdorlarni vandallar deb atashdan bosh tortdi — uning so‘zlariga ko‘ra, ular terrorchilar. Yong‘in natijasida 143 yil turib qolgan soatli minorasi qulab tushdi.
Javlon TursunovRossiya Tashqi ishlar vazirligi rasmiy vakili Mariya Zaxarova brifingda Yevropada bo'lgan rossiyaliklarga ehtiyotkorlik ko'rsatish va Fransiyadagi, Gretsiyadagi noroziliklar hamda Italiyada tartibsizliklarga chaqiruvlar fonida odamlar ko'p yig'iladigan joylarga borishdan tiyilishni tavsiya qildi.
Sevara AzamovaXitoyning Sohu nashri Fransiyadagi ommaviy tartibsizliklar to‘plangan ijtimoiy ziddiyatlarning aks etganini, faqat xulqigorlarning harakatlari emasligini hisoblaydi. Jurnalistlar yoshlarning bir qismi begonalashuvi e’tiborini qaratib, kuchli choralar samaradorligiga shubha bildiradi. Nashr sharhini RIA «FederalPress» taqdim etdi.
Javlon TursunovMirage 2000D qiruvchi samolyoti 2026-yil 20-oktyabr kechqurun Nansi yaqinida o‘quv parvozidan qaytayotib halokatga uchradi. Bortda ikki harbiy bo‘lgan: birining qoldiqlari topildi, ikkinchisining taqdiri noma’lum. Halokat sabablari aniqlanmoqda, tergov boshlangan.
Javlon TursunovFransiya hukumati 24-oktabrga rejalashtirilgan butun mamlakat bo‘ylab o‘tkaziladigan namoyishlar oldidan maksimal xushyorlik darajasini e’lon qildi. Emmanuel Makron kasabalar uyushmalari tomonidan ruxsat etilmagan aksiyalar «imkon qadar» taqiqlanishini aytdi, Lion va Tulon prefekturalari taqiqlar kiritdi, huquqni muhofaza qiluvchi kuchlar soni 17-oktabrga nisbatan 20 foizga oshiriladi.
Javlon TursunovRossiya Oliy sudi Aleksey Yermakovning shikoyatini qanoatlantirdi va uning sobiq rafiqasi Veronika Tishkovaning qizini Fransiyaga qaytarish talabini rad etdi. Avval uch sud instansiyasi bolaning olib chiqilishini qonunsiz deb topgan edi.
Javlon TursunovRossiya Tashqi ishlar vazirligining rasmiy vakili Mariya Zaxarova Fransiya hokimiyati jamiyatda vayronagarchilikka moyillikni o‘zlari tarbiyalaganini, ommaviy tartibsizliklarning ildizlarini esa mamlakatning Buyuk fransuz inqilobiga munosabatida izlash kerakligini aytdi. RTL ma’lumotlariga ko‘ra, Macron, Lecornu va Nunez vaziyatning bunday tez keskinlashishini kutmagan edi.
Sevara AzamovaRossiya Tashqi ishlar vazirligining rasmiy vakili Mariya Zaxarova Sputnik radiosining efirida Fransiyadagi ommaviy tartibsizliklar norozilik aksiyalari doirasidan chiqib ketganini va chuqur ijtimoiy inqirozdan dalolat berishini aytdi. Life.ru ma’lumotlariga ko‘ra, qo‘lga olinganlar soni 2513 kishiga yetgan, bir qancha shaharlarda komendantlik soati joriy etilgan, bosh vazir Sebastyan Lekorni favqulodda holat joriy etilishini istisno qilmagan.
Javlon Tursunov17-oktyabrdagi yirik tartibsizliklardan so‘ng fransuz hokimiyatlari yangi namoyishlarga taqiq va cheklovlar joriy qilmoqda. Makron «sukutga qaytish» ustuvor ekanini ma’lum qilib, ultrachap kuchlarni «qo‘zg‘olonda» aybladi. Lion shanba kuni barcha noroziliklarni taqiqladi, Parij yurish marshrutini chekladi, Art Basel Paris muddatidan oldin yopildi. 2700 kishi qo‘lga olindi, 217 nafari qamoqqa olindi.
Sevara AzamovaAvstriya-fransuz Qarshilik harakati qatnashchisi Melani Berje-Voll 105 yoshida vafot etdi, degan ma'lumotni mintaqaviy hokimiyatlar berdi. U natsistlar Germaniyasi tomonidan anneksiya qilingan Avstriyadan qochgan, 1942-yilda hibsga olingan, 1943-yilda qamoqxonadan qochib chiqqan va urushdan keyin Qarshilik xotirasini saqlash bo'yicha ish olib borgan.
Javlon TursunovSomma departamenti prefekturasi politsiya Amiyenda barcha savdo nuqtalarini, faqat Fransiya birinchi xonimining oilasiga tegishli qandolat do‘konini emas, qo‘riqlaganini ma’lum qildi. Avval sentyabr oxiridan mamlakatni qamrab olgan noroziliklar paytida Brigit Makronning qarindoshiga tegishli do‘konga 36 politsiyachi yuborilgani haqida xabar berilgan edi.
Javlon TursunovFransiyada shanba kuni yarim milliondan ortiq odam qatnashgan ommaviy norozilik namoyishlari fonida politsiyaga tanqid kuchaydi. Taxminiy zo‘ravonlik videolari tarqalmoqda, bir necha o‘smir og‘ir jarohatlar oldi. Mutaxassislar fransuz politsiyasini Yevropadagi eng ko‘p qurollantirilganlardan biri deb atamoqda, Amnesty International esa hokimiyatning reaksiyasini mutanosibsiz deb baholamoqda.
Sevara Azamova17-oktabrdagi hayot qiymati va ta'lim holatiga qarshi ommaviy namoyishlar tartibsizliklarga aylangandan so'ng, Emmanuel Makron yaqin kunlarda, ayniqsa shanba kuni, kasabalar uyushmalari tomonidan tashkil etilmagan namoyishlar taqiqlanishini e'lon qildi. Kasabalar uyushmalari prefektlar bilan marshrutlarni kelishib olishi mumkin. Taxminan 2 700 kishi hibsga olingan, 217 kisi hukm qilingan. Bir qancha shaharlar to'liq taqiq yoki komendatskiya soati joriy qildi.
Javlon TursunovKahramonjon Olimov fransuz huquqiy firmasi FEDIDA ASSOCIES orqali 2025-yil 24-iyunda Parijda o‘g‘irlangani, ikki kun ushlab turilgani va tovon puli to‘lashga majburlangani haqida ma’lum qildi. U O‘zbekistonda odam o‘g‘irlash bo‘yicha ayblashlarni rad etdi va Interpolning qizil bildirishnomasi tashkilot saytidan olib tashlanganini xabar qildi. Uning ayrim bayonlarini mustaqil tasdiqlash yo‘q.
Javlon Tursunov
