Asosiy ma’lumotlar
- Makron: shanba kuni ruxsat etilmagan norozilik namoyishlari taqiqlanadi, kasaba uyushmalariga muqobil marshrutlar taklif etiladi
- Tartibsizliklar boshlanganidan buyon kamida 2500 kishi hibsga olingan; politsiya o‘tgan dam olish kunlariga nisbatan 20% ga kuchaytirilgan
- Lion, Tulon, Ruanning markazi va Grenobl namoyishlarni butunlay taqiqladi; bir qator shaharlarda komendantlik soati amal qiladi
Taqiqlar va politsiyaning kuchaytirilishi
Fransiya prezidenti Emmanuel Makron shanba kuni mamlakat shaharlarida faqat ruxsat etilgan kasaba uyushmalarining namoyishlariga ruxsat berilishini e’lon qildi. «Umumiy tavsiya — hech qanday namoyish yo‘q. Norozilikni davom ettirishni xohlayotgan va kasaba uyushma tashkilotlari bo‘lganlarga prefektlar muqobil marshrutlar taklif qiladi. Agar bu kasaba uyushmalari bo‘lmasa, imkon qadar ularni taqiqlaymiz», — dedi u. Makron, shuningdek, «Respublikani ag‘darishga qaratilgan ulchap o‘ng guruhlarning siyosiy, hatto isyonkor harakatlari»da aybladi. Ichki ishlar vaziri Jan-Didye Berje (BBC ma’lumotlariga ko‘ra) huquqni muhofaza qiluvchi kuchlar soni o‘tgan dam olish kunlariga nisbatan 20% ga yuqori bo‘lishini ma’lum qildi — hukumatning politsiyani «ommaviy» joylashtirish va’dasidan so‘ng. Bosh vazir Sebastyan Lekorni politsiyachilarni ommaviy joylashtirishni va’daladi, biroq ba’zi ofitserlar fransuz OMMiga katta olomon bilan ishlashga o‘rgatilmaganliklarini aytishdi.
Shahar cheklovlari
Fransiyaning uchinchi yirik shahri bo‘lgan Lion shanba kuni namoyishlarga to‘liq taqiq joriy qildi: Rona departamentining prefekturasi «mobilizatsiya» va 17-oktyabr voqealariga ishora qildi. Xuddi shunday taqiqlar Tulon, Ruanning markazi va Grenobl e’lon qilindi. Yoshlarning harakatini va yig‘ilishlarni cheklaydigan qisman komendantlik soatlari bu hafta Marsel, Bordo, Nitsa, Lion, Lill va boshqa shaharlarda amal qilmoqda. Parij hokimiyati «sariq yelekliilar» harakati taklif qilgan bir necha marshni taqiqladi.
17-oktyabr tartibsizliklari
17-oktyabr kuni yoqilg‘i narxlari va hayot qimmatligiga qarshi namoyishlarda taxminan 550 ming kishi qatnashdi — bu bir necha haftalik talabalar noroziliklarini davom ettirdi. Kasaba uyushmalari, «sariq yelekliilar» va talabalar guruhlari qo‘llab-quvvatlagan Parij va boshqa yirik shaharlardagi marshlar asosan tinch o‘tdi, biroq zo‘ravonlik, talonchilik va vayronagarchilik hamroh bo‘ldi. Lionda namoyishchilar XIX asr binosida joylashgan turizm idorasini yoqib yubordi; mer Greguar Dyuse buni «fojia» deb atadi. Limojda soat minorasi va shahar meriyasining tom qismi yonib, so‘ngra qulab tushdi. Payshanba kuni ikkinchi gumondor — 66 yoshli erkak hibsga olindi; avvalroq meriya binosida yong‘in sodir bo‘lgan paytda bo‘lgan politsiyachilarga suiqasd qilishda gumon qilingan 30 yoshlar atrofidagi erkak qo‘lga olingan edi. Parijda vandalolar Respublika maydonini vayron qildi.
Vazirning iste’fosi va siyosiy kontekst
Tartibsizliklardan so‘ng ichki ishlar vaziri Loran Nunez iste’foga chiqish haqidagi arizani topshirdi, biroq Makron uni rad etdi. Yelisey saroyi uning o‘rniga ko‘chalarda xavfsizlikni ta’minlash va g‘arazkorlarni javobgarlikka tortish bilan shug‘ullanishni topshirdi. Nunez uning idoralari 200 ming namoyishchini bashorat qilganini — taxminiy 550 ming kishidan ancha kam — ma’lum qildi. Tartibsizliklar boshlanganidan buyon kamida 2500 kishi hibsga olingan. Makron payshanba kuni keyingi umummilliy norozilik kuniga tayyorgarlik ko‘rish maqsadida razvedka xizmatlari va vazirlar bilan uchrashdi. Tartibsizliklar Makron prezidentligining so‘nggi oylari fonida kechmoqda: saylovlar kelgusi yilning 18-aprel va 1-may kunlariga belgilangan.
Tasvir manbasi, Getty Images Liondagi turizm byurosi o'tgan hafta oxiridagi noroziliklar paytida yoqib yuborilgan, shahar bu shanba barcha namoyishlarni taqiqladi
Tasvir manbasi, Reuters Noroziliklar o'tgan hafta oxiri poytaxt Parijni ham qamrab olgan holda Fransiyaning bir necha shahriga yoyildi
