«fan» mavzusidagi yangiliklar: voqealar, faktlar va tafsilotlar — tafs uz.
22 maqola
21-oktyabr Toshkent botanika bog‘ida O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan Formula 35 ilmiy festivali bo‘lib o‘tadi. Mehmonlarni to‘qqizta interaktiv ilmiy zona, kimyoviy tajribalar, astronomik kuzatishlar, kvestlar va viktorinalar kutmoqda. Festival kuni bog‘ga kirish bepul bo‘ladi.
Sevara AzamovaNaked Science nashri Nobel tashkilotining ochiq ma’lumotlar bazasiga asoslanib, Nobel laureatlari tug‘ilgan joyi bo‘yicha mamlakatlar reytingini tayyorladi. 17-oktyabr holatiga ko‘ra bazada 1000 kishi va 28 tashkilot qayd etilgan. Laureatlar zamonaviy chegaralar hisobga olingan holda tug‘ilgan joyi bo‘yicha taqsimlandi: AQSH — 300, Buyuk Britaniya — 111, Germaniya — 86, Fransiya — 65.
Madina Usmonova2026-yil Nobel mukofoti laureatlari 5–12-oktabr kunlari e’lon qilingan. Tibbiyot yoki fiziologiya bo‘yicha mukofot optogenetika va yorug‘lik bilan boshqariladigan ion kanallari sohasidagi kashfiyotlar bilan ochilgan. Mukofotning 125 yilligi munosabati bilan uning miqdori 11 milliondan 12 million Shvetsiya kronasiga oshirilgan.
Madina UsmonovaSanta-Barbaradagi Kaliforniya universiteti olimi boshchiligidagi xalqaro jamoa fillar halok bo‘lgan 40 joyni o‘rganib, ularning qoldiqlari tuproq tarkibini va hayvonlarning xulq-atvorini yillar davomida o‘zgartirishini aniqladi. Yangi qoldiqlar yaqinidagi ammoniy konsentratsiyasi nazorat uchastkalariga qaraganda o‘rtacha 31 barobar yuqori bo‘lgan, impalalar va sherlar esa u yerda taxminan uch barobar ko‘proq oziqlangan — bu ta’sir yetti yildan ortiq saqlangan.
Madina Usmonova
