O‘zbekistonda 27-oktabr kuni Apple Pay va Google Pay ishga tushdi

Xizmatlar foydalanuvchilar uchun mavjud bo‘ldi

27-oktabr ertalab O‘zbekistonda Apple Pay ishga tushishining birinchi belgilari paydo bo‘ldi: iPhone foydalanuvchilari mahalliy banklarning kartalarini Apple Wallet’ga qo‘sha olishdi, Android egalar esa kartalarni Google Wallet’ga ulashdi. Gazeta muxbirlari va Spot.uz Apple va Android telefonlaridagi hamyonlarga Visa kartalarini ulashga muvaffaq bo‘lganini xabar qilmoqda. Ikkala xizmatning ishga tushirilishi haqida rasmiy e’lon materiallar chop etilgunga qadar bo‘lmagan: davlat organlari, jumladan Markaziy bank, ishga tushirish haqidagi ma’lumotlarga izoh bermagan, deb yozadi Spot.uz.

Qaysi banklar xizmatlarni qo‘llab-quvvatlaydi

Apple ma’lumotiga ko‘ra, Apple Pay sakkizta bank va fintex xizmatining kartalarini qo‘llab-quvvatlaydi: Uzum (Visa), Orient Finans Bank, MB (Milliy bank), Kapitalbank, Ipak Yuli Bank, TBC Bank va Octobank (Visa va Mastercard), shuningdek Hamkorbank (faqat Visa). Apple ayrim banklar barcha turdagi kartalarni qo‘llab-quvvatlamasligi mumkinligini qayd etib, muayyan kartani ulash imkoniyatini uni chiqargan bankda aniqlashni tavsiya qiladi; ro‘yxat to‘ldirilishi davom etadi.

Google Pay ro‘yxati kengroq

Google Pay uchun banklar ro‘yxati boshqacha va kengroq: Octobank, Uzum Bank, TBC Bank, Kapitalbank, Ipak Yuli Bank, MB va Orient Finans Bankdan tashqari, unga Aloqabank (Visa va Mastercard) hamda AVO Bank (Mastercard) ham kiradi. O‘zbekiston Google Wallet ilovasi, kontaktsiz to‘lov va hamyonning veb-versiyasi mavjud bo‘lgan mamlakatlar ro‘yxatiga kiritilgan — jumladan, Android smartfonlarida, Wear OS soatlarida va mos keluvchi Fitbit qurilmalarida. Biroq, Kun.uz va Spot.uz ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekiston hozirgacha Apple Pay’ni qo‘llab-quvvatlovchi mamlakatlar ro‘yxatiga Apple saytida kiritilmagan; sahifa oxirgi marta 19-oktabrda yangilangan.

Kartani qanday ulash mumkin

Kartani bankning mobil ilovasi orqali ulash mumkin, agar bunday funksiya mavjud bo‘lsa, yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri hamyonda: Apple Wallet’da karta qo‘shishni tanlab, rekvizitlarni kiritish va tasdiqlashdan o‘tish kerak, Google Wallet’da harakatlar shunga o‘xshaydi. Tasdiqlash bankga qarab SMS yoki bank ilovasi orqali amalga oshiriladi. Ulashdan so‘ng to‘lovni smartfon yoki mos keluvchi aqlli soat yordamida, qurilmani kontaktsiz to‘lovga ega POS-terminalga yaqinlashtirib amalga oshirish mumkin; Android uchun bunga NFC qo‘llab-quvvatlanishi kerak. Ulash imkoniyati bank, to‘lov tizimi va karta turiga bog‘liq.

Ishga tushirilishning oldingi tarixi

19-oktabr kuni Google Cloud vakili Marcin Krasuski C5+1 formati doirasida Samarqanddagi raqamli texnologiyalar sessiyasida O‘zbekistonda Google Pay ishga tushirilishini e’lon qilgan edi. 22-oktabr kuni Turizm qo‘mitasi Google Pay allaqachon ishlayotgani, Apple Pay esa yaqin kunlarda kutilayotganini ma’lum qildi; qo‘mita ma’lumotiga ko‘ra, Markaziy bank, tijorat banklari hamda HUMO va Uzcard to‘lov tizimlari texnik integratsiya bilan shug‘ullangan. Spot.uz manbalarga tayanib, avvalroq Apple Pay’ning dastlabki ishga tushirilish sanasi sifatida 27-oktabrni atagan edi.

Qonunchilik nimani o‘zgartirdi

Xalqaro to‘lov xizmatlarini ishga tushirishga tayyorgarlik shaxsiy ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilik o‘zgarganidan keyin faollashdi: 26-mart kuni prezident Shavkat Mirziyoyev ma’lum shartlar bajarilganda O‘zbekiston fuqarolarining ayrim shaxsiy ma’lumotlarini xorijda saqlash va qayta ishlashga ruxsat beruvchi qonunni imzoladi. Avval amal qilgan ma’lumotlarni lokalizatsiya qilish talabi Apple Pay va Google Pay’ning bozorga chiqishiga to‘sqinlik qilgan omillardan biri edi. Biometrik va genetik ma’lumotlar, shuningdek telekom operatorlari abonentlarining ma’lumotlarini mamlakat hududida majburiy saqlash talabi saqlab qolindi. Iyul oyida Markaziy bank to‘lov tizimlarini rivojlantirish departamenti rahbari Jamshid Usmonov Spot’ga aytgan edixizmatlar yaqin oylarda ishga tushishi mumkin ekan, banklar esa faqat Visa va Mastercard emas, balki HUMO va Uzcard milliy tizimlari kartalarini ham ulash maqsadida kartalarni tokenizatsiya qilish ustida ishlayapti.