Asosiy ma’lumotlar

  • VOZ yuqumsiz kasalliklar (rak, yurak-qon tomir, surunkali nafas olish kasalliklari, diabet) bo‘yicha tengsizlik haqida birinchi global hisobotni e’lon qildi
  • Past va o‘rta daromadli mamlakatlarda kam ta’limli guruhlar gipertoniya va diabetdan ko‘proq aziyat chekadi; kambag‘al va kam ta’limli ayollar bachadon bo‘yni rakini skriningdan kamroq o‘tadi
  • Erkaklar ko‘proq chekadi va ichadi, lekin gipertoniyani kamroq davolatadi; ayollar semirish va past harakatchanlikdan ko‘proq aziyat chekadi

Tengsizlikning birinchi global o‘lchovi

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti seshanba kuni, 20-oktyabr, yuqumsiz kasalliklar (YUK) bo‘yicha tengsizlik haqidagi birinchi global hisobotni taqdim etdi. Tahlilga rak, yurak-qon tomir kasalliklari, surunkali nafas olish kasalliklari va diabet, shuningdek xavf omillari: tamaki iste’moli, semirish, noto‘g‘ri ovqatlanish va havoning ifloslanishi kirgan. «Sog‘liqning barcha jabhalarida tengsizlik mavjudligini bilamiz, ammo bu YUK va ularning xavf omillaridagi tengsizlikni global miqyosda tizimli o‘lchashga qilingan birinchi urinish», — dedi VOZ eksperti Ahmad Reza Husaynpur.

Kim xavf guruhida

Hisobot ma’lumotlariga ko‘ra, past va o‘rta daromadli mamlakatlarda kam ta’limli aholi guruhlari gipertoniya va diabetdan ko‘proq aziyat chekadi. Kambag‘al va kam ta’limli ayollar bachadon bo‘yni rakini skriningdan kamroq o‘tadi. Ko‘pgina mamlakatlarda qishloq aholisi gipertoniyani tashxislash va davolashda, shuningdek onkoskriningda shaharliklarga qaraganda kattaroq to‘siqlarga duch keladi. Gipertoniya bilan og‘rigan yoshlar kattalar tashxis va davolanishni keksa bemorlarga qaraganda kamroq oladi.

Jinsiy farqlar

Hisobot jinsiy tengsizlikni ham qayd etdi. Erkaklar tamaki va alkogolni ko‘proq iste’mol qiladi, lekin gipertoniyani tashxislash va davolashdan kamroq o‘tadi. Ayollar, ayniqsa past va o‘rta daromadli mamlakatlarda, yetarli harakatchanlikning yo‘qligi va semirishdan ko‘proq aziyat chekadi.

Harakatga chaqiriq

VOZ hukumatlarni yetarli darajada qamrab olinmagan aholi guruhlari uchun profilaktika, skrining va davolashni kuchaytirishga, shuningdek tibbiy yordamga kirishdagi bo‘shliqlarni aniqlash uchun ma’lumotlarni yig‘ishni yaxshilashga chaqirdi. «Tengsizlik haqidagi ma’lumotlar — bu shunchaki farqlarni qayd etish emas, bu harakat uchun vositadir», — ta’kidladi VOZ ma’lumotlar bo‘yicha direktori Alen Labrik.