Asosiy ma’lumotlar

  • Grossköllnbachda yosh insonning taxminan 7 ming yillik skeleti g‘alati, «aylantirilgan» holatda topildi.
  • Bo‘yin umurtqalari deformatsiyasining sababi hozircha noma’lum — tadqiqot davom etmoqda.
  • Maydonda uchta uzun uy va gumbazsimon loy pechlar, jumladan taxminan 150 ta obyekt qazib chiqildi.

Birinchi dehqonlar davriga oid g‘alati dafn etilish

Quyi Bavariyadagi Grossköllnbachda (Dingolfing-Landau tumani), kelajakdagi «Steigäcker IV» qurilish maydonida arxeologlar chuqurda taxminan 7 ming yil oldin yashagan insonning qoldiqlarini topdi. Topilma besh haftalik qazishmalardan so‘ng amalga oshirildi, shunda sezilmaydigan tuproq qorayishi dafn etilish ekanligi ma’lum bo‘ldi. Okrug arxeologi doktor Florian Eible g‘alati narsa, avvalo, dafn etish shakli ekanligini ta’kidlaydi: chiziqli-lenta keramikasi madaniyati vakillari odatda o‘liklarni yon tomonda, oyoqlari tortilgan holda bukilgan holatda dafn etishgan, bu yerda esa marhumning o‘ng oyoqsi kuchli bukilgan, chap oyoq esa egilgan va tashqariga chiqarilgan. Chuqurning tubi notekis va qiyalikli edi; arxeologning baholashicha, tanani qo‘yilgandan keyin qiyalik bo‘ylab siljigan bo‘lishi mumkin, natijada alohida suyaklar siljigan yoki yumshoq loyga bosilgan. Holat boshida ataylab rejalashtirilganmi yoki qabr sharoitlari tufayli paydo bo‘lganmi, noma’lum qoldi.

Yosh inson va umurtqa pog‘onasi sirlari

Boshlang‘ich tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, vafot etgan shaxs o‘smir yoki yosh odam bo‘lgan — buni suyaklarda hali to‘liq yopilmagan o‘sish zonalari ko‘rsatadi. Mutaxassislarning alohida e’tiborini bo‘yin umurtqalari tortadi, u yerda aniq deformatsiya ko‘rinadi. Uning kasallik yoki hayotdagi anatomik xususiyat bilan bog‘liqmi yoki qabrdagi tana holati tufayli o‘limdan keyin paydo bo‘lganmi, hozircha aniqlanmagan. Skelet to‘liq chiqarib olinib, okrug arxeologiya xizmatiga topshirildi, u yerda antropologlar uni o‘rganadilar; tadqiqotlar yakunlangach, natijalar haqida xabar berishga va’da berildi.

Uylar, pechlar va olib kelingan tosh bilan aholi punkti

Skelet yagona topilma emas: qazishmalar miloddan avvalgi VI ming yillikda shakllangan va Markaziy Yevropada birinchi dehqonchilikning tarqalishi bilan bog‘liq bo‘lgan chiziqli-lenta keramikasi madaniyatining keng aholi punkti landshaftini ochib berdi. Besh hafta ichida taxminan 150 ta obyekt hujjatlashtirildi. Uchta yirik uzun uyning konturlari kuzatilmoqda, garchi bir vaqtning o‘zida, ehtimol, ikkitadan ko‘p bo‘lmagan. O‘choqlar va ovqat tayyorlash joylari, shu jumladan, issiqlik izolyatsiyasi uchun tosh qatlami bilan gumbazsimon loy pechlar yaxshi saqlanib qolgan — u yerda ovqat pishirilgan, don qayta ishlangan va, ehtimol, jamoa hayoti tashkil etilgan. Shuningdek, maydalash toshlari topildi: arxeologlarning baholashicha, jins Dunaydan yoki Bayern o‘rmonidan olib kelinishi mumkin. Agar bu tasdiqlansa, topilmalar birinchi dehqonlar allaqachon xomashyoni katta masofalarga qazib olib va tashiganligini ko‘rsatadi.