Dilnoza Rahimova — tafs uzning «Iqtisodiyot» bo‘limidagi materiallari. Yangiliklar, asosiy faktlar va tafsilotlar o‘zbek, rus va ingliz tillarida.
Noshir · tafs uz →136 maqola
13-oktabr O‘zbekiston prezidenti «yashil» texnologiyalar asosida issiqxona xo‘jaliklarini rivojlantirish to‘g‘risidagi PQ-371-son qarorni imzoladi. Hujjat QQS va foyda solig‘ining nol stavkalari, kamaytirilgan ijtimoiy soliq, elektr energiyasi va uskunalar uchun subsidiyalar, shuningdek, oilaviy tadbirkorlik uchun imtiyozli kreditlarni nazarda tutadi.
Dilnoza RahimovaIjtimoiy tarmoqlarda Chevrolet Damas, Cobalt, Tracker va Onix modellari boshlang‘ich to‘lovsiz va foizsiz bo‘lib to‘lash orqali sotilishi haqidagi videolar tarqatilgan edi. UzAuto Motors matbuot xizmati Gazeta.uz nashriga kompaniyada bunday sotuvlar rejalashtirilmaganini ma’lum qildi va tasdiqlanmagan ma’lumotlarni tarqatmaslikka chaqirdi. Shu bilan birga, 7-oktabrdan boshlab kompaniya Cobalt va Damas modellarini banklar ishtirokisiz, mos ravishda 50% va 30% boshlang‘ich to‘lov bilan bo‘lib to‘lashda sotmoqda.
Dilnoza RahimovaO‘zbekiston qurilish va kommunal xo‘jalik vazirligi mamlakat bo‘ylab aholi uchun 2026-yil 1-noyabrdan boshlab issiqlik ta’minoti va issiq suv bilan ta’minlash tariflarini oshirish to‘g‘risidagi hukumat qarori loyihasini muhokamaga chiqardi. Veolia Energy Tashkent iste’molchilari uchun tariflarni 30 foizga oshirish taklif etilmoqda: issiqlik energiyasi — 203 636 so‘m/Gkal, isitish — kvadrat metr uchun sutkalik 314 so‘m, hisoblagich bo‘yicha issiq suv — kubometr uchun 11 607 so‘m. Asos — tariflarni bosqichma-bosqich o‘z xarajatlariga yetkazish
Dilnoza RahimovaDavlat aktivlarini boshqarish agentligi (DAVM) direktori Sohibjon Murodov 8-oktabr kuni Sanegning neft konlaridan foydalanish bo‘yicha litsenziyalari konlar muomalaga kiritilmagani va litsenziya shartlari bajarilmagani uchun bekor qilinganini ma’lum qildi. U bekor qilingan litsenziyalar sonini aniqlamadi. 2019-yilda kompaniyaga 100 dan ortiq konni topshirish sobiq «Uzbekneftgaz» rahbari Bahodirjon Sidikovga qarshi jinoiy ish bilan bog‘liq bo‘lib, u ayblovlarni rad etadi.
Dilnoza RahimovaO‘zbekiston Davlat mehnat inspeksiyasi 10-oktyabr holatiga ko‘ra paxta terimi mavsumida mehnat qonunchiligiga rioya qilish bo‘yicha 145 monitoring o‘tkazilganda 132 huquqbuzarlik, jumladan 3 holat majburiy mehnat va 86 holat mehnat shartnomasisiz ishlash aniqlanganini ma’lum qildi. 172,8 mln so‘m miqdorida jarima solindi, terimchilarga 8 mlrd 870,6 mln so‘m to‘landi.
Dilnoza RahimovaO‘zbekiston qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligi 2028-yildan boshlab markazlashtirilgan issiqlik ta’minoti tariflarini inflyatsiyani hisobga olgan holda, biroq 10% dan oshirmas holda, har yili 1-maydan boshlab indeksatsiya qilish nazarda tutilgan qaror loyihasini muhokamaga chiqardi. Shuningdek, 2026-yil 1-noyabrdan tariflarni oshirish — Toshkentda taxminan 30% ga taklif etilmoqda.
Dilnoza RahimovaBBC ma’lumotiga ko‘ra, kansler Jon Xili 2026-yilgi byudjetga qadar bank sektoriga soliqlarni oshirishni ko‘rib chiqmoqda. Muhalif variantlar: foyda ustiga qo‘shimcha soliqni 3%dan 8%ga qaytarish, bank yig‘imini oshirish yoki zararlarni yuritishga moratoriy. Eng yirik to‘rtta bank yarim yilda taxminan £15 mlrd ishlab oldi; tarmoq raqobatbardoshlikka tahdid haqida ogohlantirmoqda.
Dilnoza RahimovaO‘zbekiston hukumatining 2026-yil 12-oktabrdagi 560-sonli qarori bilan qurilishi tugallangan obyektlarni topshirish-qabul qilish va ularni ekspluatatsiyaga ruxsat berish bo‘yicha davlat xizmatlarini ko‘rsatish ma’muriy reglamentiga o‘zgartirishlar kiritildi. Qabul qilish davlat qabul komissiyasi va buyurtmachilarning ishchi komissiyalari dalolnomalari asosida bevosita amalga oshiriladi, bu esa Hisob palatasi (Davlat moliya nazorati inspeksiyasi) tomonidan majburiy nazorat tekshiruvi bilan birga bo‘ladi.
Dilnoza RahimovaPrezident farmoni loyihasi muhokamaga chiqarilgan bo‘lib, 2026-yil noyabr oyida 1 mln so‘m miqdorida bir martalik moddiy yordam, elektr energiyasi, gaz va ko‘mir uchun kompensatsiya mezonlarini kengaytirish, elektr energiyasi iste’molining bazaviy normasini oshirish va isitish tariflari bo‘yicha yangi tariflarni nazarda tutadi.
Dilnoza RahimovaQurilish va uy-joy-kommunal xo‘jaligi vazirligi qurilish sohasida litsenziyalash jarayonini raqamlashtirishga oid qaror loyihasini Hukumatga kiritdi. 30–40 tagacha hujjat taqdim etish talabi bekor qilinishi, ma’lumotlar idoralararo integratsiya orqali avtomatik olinishi va arizalarni ko‘rib chiqish muddatlari 50–60 foizga qisqartirilishi nazarda tutilgan. Buni vazirlik axborot xizmati rahbari Saidnosir Usmonov ma’lum qildi.
Dilnoza Rahimova«Uzenergoinspektsiya» inspektsiyasi 2026-yilning to‘qqiz oyida energiya resurslaridan qonunsiz foydalanishning 2795 holati aniqlanganini ma’lum qildi: 129,1 mln kubometr gaz va 226,4 mln kVt/soat elektr energiyasi, zarar — 825,3 mlrd so‘m. Shuningdek, 7435 tonna sifatsiz yoqilg‘i olib chiqildi va tadbirkorlar uchun qayta hisob-kitoblar o‘tkazildi.
Dilnoza RahimovaIqtisodiyot va moliya vazirining o‘rinbosari Xurshid Mustafayev 2028-yil 1-maydan boshlab O‘zbekistonda markazlashgan isitish tariflari inflyatsiyani hisobga olgan holda, lekin 10% dan oshmaydigan miqdorda har yili indeksatsiya qilinishini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, joriy inflyatsiyaga qattiq bog‘lash iqtisodiy vaziyat o‘zgarganda mexanizmni qayta ko‘rib chiqishni talab qilardi. Xuddi shunday mexanizm 2026-yil boshidan boshlab elektr energiyasi va gaz tariflariga ham qo‘llanilmoqda.
Dilnoza RahimovaO‘zbekiston Vazirlar Mahkamasi 9 oktyabrda biznes ro‘yxatini o‘tkazish tartibini tasdiqladi (PQ-557). U 2026-yil 1-oktyabr holatiga ko‘ra yuridik shaxslar, Tadbirkorlar, dehqon xo‘jaliklari, o‘zini o‘zi band qilganlar va davlat ro‘yxatidan o‘tmagan subyektlarni qamrab oladi. Yakuniy natijalar 2027-yil 1-sentabrgacha e’lon qilinadi.
Dilnoza RahimovaPrezident Shavkat Mirziyoyev 13-oktabr «yashil» texnologiyalar asosida issiqxona xo‘jaliklarini rivojlantirish to‘g‘risidagi qarorni (PQ-371) imzoladi. 2026-yil 1-noyabrdan 2030-yil 1-aprelgacha issiqlik saqlovchi qoplamalar va energiya tejovchi isitish tizimiga ega issiqxonalarga oktabr–mart oylarida sarflangan elektr energiyasi qiymatining 50 foizi subsidiya qilinadi. Shuningdek, soliq imtiyozlari, quyosh panellari uchun kompensatsiyalar va Markaziy bankning imtiyozli kreditlari joriy etiladi.
Dilnoza RahimovaMukesh Ambanining Reliance Industries kompaniyasining raqamli bo‘limi bo‘lgan Jio Platforms $3,2 mlrd gacha hajmdagi IPO o‘tkazishini e’lon qildi — bu Hindiston tarixidagi eng yirik ommaviy joylashtirish bo‘lishi mumkin. Yozilish 21-oktabrda ochiladi, kompaniyaning baholashi taxminan ₹10,3 trln (~$108,3 mlrd) ga yetishi mumkin.
Dilnoza RahimovaO‘zbekiston va ATB elektr taqsimot tarmoqlarini modernizatsiya qilish uchun 200 mln dollarlik kredit shartnomasini imzoladi: 60 ta podstansiya yangilanadi, raqamli boshqaruv tizimlari joriy etiladi, yo‘qotishlar va chiqindilar kamayadi, kamida 3,3 GVt qayta tiklanadigan energiya integratsiya qilinadi. Loyiha ATBning Jahon banki bilan o‘zaro ishonch mexanizmi doirasidagi birinchi energetika loyihasi bo‘ldi. Oktabr oyining oxirida Jahon banki qo‘shimcha 100 mln dollarlik moliyalashtirishni ko‘rib chiqadi.
Dilnoza RahimovaRaqobatni rivojlantirish qo‘mitasi tekshiruvlardan so‘ng O‘zbekistonning qariyb 800 ming fuqarosiga jami qariyb 22 mlrd so‘m miqdorida asossiz kommunal xizmatlar qarzi qayta hisoblab berilganini ma’lum qildi. Xizmatlar haqi, xususan, yashovchilar vaqtincha yo‘q bo‘lgan davrda chiqindilarni chiqarib ketish uchun hisoblangan. Qo‘mita billing tizimlarini migratsiya hisobi ma’lumotlar bazalari bilan integratsiya qilish va chet elda bo‘lgan abonentlar uchun oylik qayta hisob joriy etishni taklif qildi.
Dilnoza RahimovaDavlat aktivlarini boshqarish agentligi Toshkentdagi Nizomiy nomidagi Milliy pedagogika universitetining Chilonzor metro bekati yonidagi eski kampusining bir qismini E-auksionda sotuvga qo‘ydi. Lot 1,43 gektar maydondagi umumiy 1818 kv.m maydonli binolarni o‘z ichiga oladi, boshlang‘ich narxi 207,24 mlrd so‘m. Savdo 26 oktabrga belgilangan. Xaridor nodavlat ta’lim muassasasini tashkil etishi va obyektlarni 2029-yil oxirigacha qabul qilib olishi shart.
Dilnoza Rahimova
