Asosiy ma’lumotlar
- Pit Hegset Karakasda Venesuela bilan harbiy hamkorlik şartnomasini imzoladi; Pentagon taşrifni eʼlon qilmagan
- Hujjat razvedka maʼlumotlari almaşinuvi va qöşma tayyorgarlikni öz içiga oladi; muddatlar va resurslar oşkor qilinmagan
- Taşrif — bu yili Trump kabineti aʼzosining Venesuelaga uçinçi taşrifi; saylovlar sanasi hozirça eʼlon qilinmagan
Eʼlon qilinmagan taşrif va şartnoma imzolaş
AQŞ mudofaa vaziri Pit Hegset çorşanba kuni, 18-noyabrda, Karakasga kutilmagan taşrif bilan bordi, u yerda Venesuela prezidenti vazifasini bajaruvçi Delsi Rodriges bilan uçraşib, harbiy hamkorlik töğrisidagi şartnomani imzoladi. Pentagon sayohat haqida maʼlumot eʼlon qilmadi va uni tasdiqlamadi; taşrifni Venesuela davlat televideniyesi VTV translyatsiya qildi. Deutsçe Welle maʼlumotiga köra, Hegset, şuningdek, ilgari Maduroga qarşi çiqqan partiya aʼzosi bölgan yangi taşqi işlar vaziri Oliver Blanko bilan ham uçraşdi. Karakasdan keyin öşa kuni Kolumbiyaga boriş rejalaştirilgan edi.
Şartnoma nimani nazarda tutadi
Hujjat diplomatiya munosabatlarining yomonlaşuvi fonida yillar davomida töxtatib qöyilgan texnik va harbiy hamkorlikni qayta tiklaşni nazarda tutadi. Rodrigesning sözlariga köra, şartnoma qöşma dasturlar orqali Venesuela harbiylarining tayyorgarligini mustahkamlaydi va yangi texnologiyalarga kiriş imkonini beradi, bu esa ikki davlatga «umumiy tahdidlarga qarşi turiş» imkonini beradi. Hegset uni «mudofaa hamkorligimizni tiklaş» va ikki armiyaning birgalikda işlaşi uçun imkoniyat deb atadi. Şartnoma razvedka maʼlumotlari almaşinuvi va qöşma tayyorgarlikni öz içiga oladi. Hegset, şuningdek, AQŞ Venesuela xalqining «xorijiy aktyorlar, giyohvandlik savdosi bilan şuğullanuvçilar yoki jinoyatçilar tomonidan tahdidlarga duç kelmasligini» taʼminlaşga intilayotganini va Maduro lavozimidan çetlatilganidan buyon Venesuela «eng tajovuzkor mintaqaviy tahdiddan xavfsizlik böyiça sodiq hamkorga aylanganini» aytdi. Şartnomani amalga oşiriş muddatlari, ajratiladigan resurslar va aniq hamkorlik mexanizmlari hozirça heç bir hukumat tomonidan oşkor qilinmagan.
Kontekst: hokimiyat almaşinuvi va Vaşingtonga yaqinlaşiş
Taşrif yanvar oyida AQŞ kuçlari prezident Nikolas Maduro lavozimidan çetlatib, uni va xotinini giyohvandlik savdosi ayblovlari böyiça sudga Nyu-Yorkga olib ketganidan keyingi yaqinlaşuvning yana bir qadami böldi. Öşandan beri Donald Trump Rodrigesni mamlakat rahbari sifatida qöllab-quvvatlamoqda: avval u, öşanda vitse-prezident bölgan Rodrigesga, hamkorlik qilmasa, «Maduronikidan ham oğir taqdir» bilan tahdid qilgan, keyinçalik esa uni «zör inson», «aʼlo iş» qilayotgan deb atagan. Rodriges davrida Venesuela siyosiy mahbuslarni ozod qildi va AQŞga neft yetkazib berişni yölga qöydi; AQŞ uşbu tuşumlarni nazorat qiladi va energetika bitimi doirasida mablağlarni qaytaradi. Ötiş jarayoniga davlat kotibi Marko Rubio nazorat qilmoqda. Munosabatlar 2019-yilda, Vaşington Xuan Guaydoni vaqtinçalik prezident deb tan olgandan söng, Maduro diplomatik aloqalarni uzganida uzilgan edi.
Noaniqlik: saylovlar va keyingi qadamlar
Maduro lavozimidan çetlatilgandan keyin Venesuelada bir paytlar saylovlar kutilmoqda, biroq Deutsçe Welle taʼkidlaganidek, Rodriges hukumatining AQŞ uçun qulay pozitsiyasi şaroitida ular yaqin orada bölişi nomaʼlum. Euronews maʼlumotiga köra, Rodrigesning vaqtinçalik mandati iyulda tugagan va navbatdagi prezidentlik saylovlarining sanasi hozirgaça eʼlon qilinmagan. Nobel mukofoti laureati va muxolifat rahbari Mariya Korina Maçado yaqinda Venesuelaga qaytganidan keyin saylovlar ötkazilişini çaqirdi. Yaqinlaşuv, şuningdek, Venesuela nefti böyiça bitimlar va Karib havzasi hamda Tinç okeanida giyohvandlik savdosiga qarşi AQŞ kampaniyasi bilan hamroh bölmoqda; 2025-yil sentyabridan buyon şubhali kemalarga qilingan hujumlarda kamida 240 kişi halok böldi. Hegset bu yili mamlakatga taşrif buyurgan Trump kabinetining uçinçi aʼzosi böldi; undan avval içki işlar va energetika vazirlari Venesuelaning neft va mineral resurslariga bağişlangan safarlarda bölgan edi.

