Asosiy ma’lumotlar
- Yevrozonada yillik inflyatsiya oktabrda sentyabrdagi 3,8%dan 4%ga kötarildi — uç yillik maksimum
- Energetika yiliga 21%ga qimmatlaşib, umumiy körsatkiçga 1,89 foiz punkt qöşdi — inflyatsiyaning deyarli yarmi
- Brent oktabrda barrel uçun $100dan oşdi, TTF gazi oyni MVt·soatiga €100dan yuqori yakunladi
Yevrozonada inflyatsiya uç yillik maksimumga çiqdi
Eurostatning yakuniy maʼlumotlariga köra, yevrozonada yillik inflyatsiya oktabrda sentyabrdagi 3,8%dan farqli ölaroq 4%ni taşkil etdi — bu uç yil içidagi eng yuqori körsatkiç. Bir yil oldin, 2025-yil oktabrida, körsatkiç 2,1%ga teng edi. Oylik inflyatsiya 0,5%ni taşkil etdi. Yevropa Ittifoqida umumiy holda ham yillik narx ösişi 3,8%dan 4%gaça tezlaşdi (bir yil oldin — 2,5%).
Energetika — ösişning asosiy omili
Tezlaşuvning asosiy omili energetika narxlari böldi: uşbu toifa böyiça yillik ösiş sentyabrdagi 19% va avgustdagi 14,3%dan keyin 21%ga yetdi. Energetika yillik inflyatsiyaga oldingi oydagi 1,72 foiz punktga qaraganda 1,89 foiz punkt qöşdi — yaʼni umumiy körsatkiçning deyarli yarmiga teng hissa. Ösiş ulgurji energetika bozorlaridagi taklif şaroitlarining qatʼiylaşuvi va yangi geosiyosiy bosim fonida yuz berdi.
Yevropa Komissiyasi Hormuz böğoziga işora qilmoqda
Yevropa Komissiyasi kuzgi prognozida oktabrda Brent nefti barrel uçun $100dan oşib, baʼzan aprel oxiridagi çöqqilardan ham yuqoriga kötarganini qayd etdi. Yevropa bençmarki hisoblangan TTF gazining narxi örtaça MVt·soatiga €85ni taşkil etdi (fevral oxirida taxminan €30 edi), oy oxirida esa €100dan yuqori yakunlandi. Komissiya bozorlardagi bosimni Hormuz böğozi orqali energiya oqimlaridagi uzilişlar va mintaqaviy energetika infratuzilmasidagi şikastlanişlar bilan boğladi. Yoqilği qimmatlaşuvi allaqaçon isteʼmol narxlarida aks etgan edi: sentyabrda YIda şaxsiy transport uçun yoqilği va moylaş materiallari yiliga 31,4%ga qimmatlaşdi (avgustda 23,8%, iyulda 16,9% ösişdan söng).
Bazaviy inflyatsiya va mamlakatlar böyiça farqlar
Energetikadan taşqari, yevrozonaning yillik inflyatsiyasiga xizmatlar (1,55 foiz punkt), energetikasiz sanoat tovarlari (0,30 foiz punkt) hamda oziq-ovqat, spirtli içimliklar va tamaki (0,29 foiz punkt) hissa qöşdi. Xizmatlar sektoridagi inflyatsiya 3,2%dan 3,3%ga, oziq-ovqat böyiça 1,3%dan 1,5%ga, energetikasiz sanoat tovarlari böyiça 1,1%dan 1,2%ga tezlaşdi. Energiya, oziq-ovqat, spirtli içimliklar va tamakini hisobga olmagan holdagi bazaviy inflyatsiya 2,5%dan 2,6%ga kötarildi. YI mamlakatlari orasida eng past körsatkiçlar Şvetsiyada (0,6%), Çexiya va Daniyada (har biri 2,1%), eng yuqorilari Ruminiyada (7%), Litvada (6,1%) va Bolgariyada (5,9%) qayd etildi. Sentyabr bilan soliştirganda inflyatsiya töqqiz mamlakatda pasaydi, ikkita mamlakatda özgarmadi va ön oltita mamlakatda oşdi.

