Asosiy ma’lumotlar
- Özbekiston örniga: Ozarbayjon, Gruziya va Qozoğiston 2029-yilgaça 30 mln tonna yük maqsadi bilan Örta koridorni rivojlantiriş böyça qöşma rejani kelişib oldi
- Gruziya 2029-yilgaça portlar, temir yöllar, avtomobil yöllari va aviatsiyaga taxminan $7 mlrd sarmoya kiritişni rejalaştirmoqda
- Belgiya kompaniyalari Qozoğistonda $50 mlnlik logistika markazi va 90 kunlik raqamli pilot loyihasini muhokama qilmoqda
Üç davlatning qöşma rejasi
Ozarbayjon, Gruziya va Qozoğiston Örta koridor — Xitoy va Markaziy Osiyoni Kaspiy dengizi, Janubiy Kavkaz va Qora dengiz orqali Yevropa bozorlari bilan böglövçi Transkaspiy xalqaro transport yönalişini rivojlantiriş böyça qöşma reja işlab çiqdi. Reja transport infratuzilmasini yaxşilaştriş, logistikani soddalaştiriş va tranşçegara savdosini tezlaştirişga qaratişgan. Gruziya vitse-premyeri, iqtisodiyot vaziri Mariam Krivişvili Gruziyaning Imedi TV telekanaliga bergan intervyusida bu rejani tasdiqlab, Tbilisi «şerik davlatlar bilan, avvalo Qozoğiston va Ozarbayjon bilan» juda yaqin hamkorlik qilayotganini ta'kidladi.
Maqsad — 2029-yilgaça 30 mln tonna
«Bu reja 2029-yilgaça Örta koridor böylab 30 mln tonna yük taşişni ta'minlaşga qaratişgan. Biz şeriklar bilan uzluksiz hamkorlikda işlaymiz va qöşma mintaqaviy çoralarni belgiladik», — dedi Krivişvili. Uning sözlariga köra, Gruziya 2029-yilgaça transport infratuzilmasiga — portlar, temir yöllar, avtomobil yöllari va aviatsiyaga — taxminan $7 mlrd (€6,4 mlrd) sarmoya kiritişni rejalaştirmoqda. Qöşma çoralar bojxona rasmiylaştiruvini uyğunlaştriş, tarif siyosatini keliştiriş hamda Kaspiy va Janubiy Kavkaz uçastkalaridagi portlar va temir yöllar quvvatini kengaytrişga tegişli. Soliştiriş üçün: Jahon banki 2023-yilayoq töğri sarmoya va siyosat şaroitida yönaliş 2030-yilgaça yük oqimini üç barobar oşirişi va tranzit vaqtini ikki barobar qisqartişi mumkinligini baholagan edi, biroq hozirça u Rossiya orqali ö'tuvçi şimoliy yönalişga qaraganda ança kiçik hajmda işlaydi.
Qozoğistondagi belgiya sarmoyalari
Yevropa kompaniyalari koridor infratuzilmasini rivojlantirişdagi iştirokni örganmoqda. 16-noyabr kuni Bryusselga işçi taşrif çoğida Qozoğiston taşqi işlar vaziri Muhtar Tleuberdi belgiyaning Sarens Group, Ahlers Logistics va BIM e-Solutions kompaniyalari rahbariyati bilan uçraşdi. Qozoğiston Taşqi işlar vazirligi ma'lumotiga köra, Xitoy çegarasi yaqinidagi Qozoğistonning Jetisu viloyatida $50 mln (€45,4 mln) qiymatidagi taklif etilgan loyiha muhokama qilindi: 2,1 km uzunlikdagi aylanma yö'l, vaqtinça saqlaş omborlari va oğir yükler üçün infratuzilma bilan jihozlangan transport-logistika markazi. Loyihani amalga oşiriş Xitoydan kelayotgan tovarlar üçün kiriş şlyuzlaridan biri bölgan «Nur Joli» ötiş punkti ötkazuvçanligini oşiriş va Qozoğiston-Xitoy çegarasidagi yük tö'planişini kamaytrişga xizmat qilişi kerak.
Raqamli pilot va Bryusseldagi uçraşuv
Ahlers Logistics böşliği Deyv van den Bos va BIM e-Solutions rahbari Maykl Barri bilan alohida muzokalar yönaliş böylab dasturiy ta'minotni integratsiyalaş, jumladan 90 kunlik «Raqamli Örta koridor» pilot loyihasi taklifi böyça olib borildi. Sinov loyihasi yüklerni üçdan-üçga raqamli kuzatiş va keçikişlarni kamaytriş üçün çegaralar orqali bojxona ma'lumotlari almaşinuvini soddalaştirişni nazarda tutadi. Şu bilan birga, Bryusselda mintaqalararo xavfsizlik va özaro böğliqlik böyça ikkinçi vazirler uçraşuvi bölib ötdi: Yevropa diplomatiyasi rahbari Kaya Kallas, komissarler Marta Kos va Yozef Sikela Moldova, Turkiya, Ukraina, Armaniston, Ozarbayjon, Qozoğiston, Özbekiston, Turkmaniston, Qirğiziston va Tojikiston vazirleri va vakilleri bilan uçraşdi. Tleuberdi transport va tranzit aloqalarini rivojlantiriş Qozoğistonning strategik ustuvorligi ekanini ta'kidladi va bu ambitsiyalarni Global Gateway taşabbusi bilan böğladi. Sa'y-harakatlar konteksti sifatida Eron bilan uruş qolmoqda, u Hormuz böğozi orqali kemaçilikni jiddiy buzgan va Osiyo hamda Yevropa örtasidagi muqobil yönalişlar qimmatini oşirgan.

