Asosiy ma’lumotlar

  • ÖPEK Fondi Türkiyega uç yillik hamkorlik strategiyasi va xususiy sektor loyihalarini köpaytiriş uçun doiraviy bitimni taklif qildi
  • Iqlim moliyalaştiriş 2030-yilgaça 5 mlrd dollardan köproqni taşkil etadi; 40% maqsadi muddatidan avval bajarildi
  • Osiyo Taraqqiyot Banki bilan 3 mlrd dollarlik moliyaviy paket töğrisida bitim imzolandi

Türkiyedagi rejalari va COP31dagi uçraşuvlar

ÖPEK xalqaro taraqqiyot fondi prezidenti Abdulhamid Alhalifa Antalyadagi iqlim sammiti COP31 doirasida Anadolu agentligiga bergan intervyusida fondning Türkiyedagi moliyaviy portfelini kengaytiriş, xususiy sektor bilan hamkorlikni mustahkamlaş va mamlakatga köproq çet el investitsiyalarini jalb qilişni niyat qilayotganini bildirdi. Sammit davomida u Türkiya xazina va moliya vaziri Mehmet Şimşek bilan uçraşdi va mamlakat bilan uç yillik hamkorlik strategiyasi hamda xususiy sektor loyihalarining miqyosini kengaytiriş uçun doiraviy bitimni taklif qildi. Kutilişiça, bu hujjatlar hamkorlikni ayrim loyihalardan köp yillik tuzilmaga ötkazadi va türk kompaniyalarini töğridan-töğri tezroq va yirikroq moliyalaştiriş imkonini beradi. Alhalifa, şuningdek, Türkiyaning soğliqni saqlaş va transport vazirlari bilan ham uçraşuvlar ötkazdi.

Köp yillik hamkorlik va ösiş kutişlari

Fondning Türkiya bilan hamkorligi 1979-yildan beri davom etmoqda. Özi 1976-yilda ÖPEK mamlakatlari tomonidan mustaqil taraqqiyot muassasasi sifatida taşkil etilgan fond 130 dan ortiq mamlakatda faoliyat yuritadi, xususiy sektordagi operatsiyalari esa kiçik va örta biznes hamda mikro moliyalaştirişga urğu bilan taxminan 85 davlatni qamrab oladi. «Türkiya biz va aksionerlarimiz uçun eng muhim mamlakatlardan biridir», — dedi Alhalifa va fond mamlakat taraqqiyotida kattaroq rol öynaşni xohlayotganini qöşdi: «Biz bu tarixning bir qismi bölişni xohlaymiz va bu bizning türk hamkorlarimizning fikri ham. Bizningça, portfelimiz bu yerda juda tez ösadi».

Iqlim moliyalaştiriş va yangi bitimlar

Fond 2022-yilda iqlim moliyalaştiriş böyiça Harakat rejasini taqdim etib, 2030-yilgaça moliyalaştirişning 40%ini iqlim loyihalariga yönaltiriş maqsadini qöygan edi. Alhalifaning aytişiça, bu maqsad allaqaçon muddatidan avval bajarilgan va fond 2030-yilgaça 5 mlrd dollardan köproq iqlim moliyalaştirişini taqdim etişni kutmoqda. COP31 davomida Osiyodagi taraqqiyotçi mamlakatlardagi loyihalarni qöllab-quvvatlaş uçun Osiyo Taraqqiyot Banki bilan hamkorlik bitimi imzolandi: fond öz mablağlaridan 1 mlrd dollar, Osiyodagi Taraqqiyot Banki esa 2 mlrd dollar ajratadi, umumiy paket 3 mlrd dollarni taşkil etadi. Şuningdek, hukumatlar va xalqaro taşkilotlar bilan kiçikroq bitimlar imzolandi hamda BRICS mamlakatlari tomonidan taşkil etilgan Yangi Taraqqiyot Banki bilan bitim tayyorlanmoqda.

Majburiyatlardan investitsiyalarga

Alhalifa COP31da türk raisligining iqlim majburiyatlarini haqiqiy investitsiyalarga aylantirişga urğu berayotganini qayd etdi: «Bakuda va boşqa COPlarda majburiyatlar qabul qilingan edi, endi ularni investitsiyalarga yoki joydagi haqiqiy harakatlarga ötkaziş vaqti keldi va biz aynan şu bilan şuğullanmoqdamiz». U, şuningdek, fondning toza oşxona (pişiriş)ga kiriş sohasidagi faoliyati haqida gapirdi: uning ma'lumotlariga köra, dunyoda taxminan 2,6 mlrd kişi toza pişiriş usullariga kirişda qiyinçiliklarga duç kelmoqda, köplab xonadonlar ötinçoqqa tayanadi, bu esa örmonlarni qiriş va soğliq muammolariga olib keladi; ayollar va qizlar kuniga 9–10 soatgaça ötin yiğişga sarflaşi mumkin, bu esa ularning ta'lim imkoniyatlarini çeklaydi.