Asosiy ma’lumotlar

  • Min Aung Hlayn ASEAN bilan munosabatlarni qayta körib çiqişni, biroq uning a’zolari bilan muzokaralarni davom ettirişni e’lon qildi
  • Maniladagi sammitda Myanma vakilligini tiklaş uçun «muvaffaqiyatga asoslangan yondaşuv» kelişib olindi
  • Myanma ASEANning 49-sammitiga taklif qilinmagan; rahbar fevralda tinçlik konferensiyasini ötkazişni rejalaştirmoqda

Maniladagi sammitdan söng qilingan bayonot

Aprel oyida armiyani qöllab-quvvatlovçi partiyaning hukmronligi keng tanqid qilingan saylovlardan söng hokimiyatga kelgan Myanma prezidenti Min Aung Hlayn parlamentda öz ma’muriyati ASEAN bilan munosabatlarni qayta körib çiqişga qaror qilganiniaytib ötdi, biroq blok mamlakatlari bilan muzokaralarni davom ettirişini ma’lum qildi. Buni Popular News Journal uning nutqiga tayanib xabar qildi, Anadolu yozadi. «Myanma va ASEAN örtasidagi oddiy munosabatlarni qayta tiklaş uçun biz Myanmaning pozitsiyasi hamda ASEAN a’zo davlatlarining niyatlarini hisobga olamiz. Biz ASEAN mamlakatlari bilan muhokamalarni davom ettiramiz», — dedi u.

Bosim va vakillikni tiklaş şartlari

Bayonot Manilada ötgan ASEAN sammitidan bir neça kun ötib qilingan bölib, u yerda blok rahbarlari agar Myanma inqirozni hal qiliş böyiça uzoq muddatli rejasini amalga oşirişda muvaffaqiyatga erissa, mamlakatning töliq siyosiy vakilligini bosqiçma-bosqiç tiklaşni körib çiqişlari mumkinligini bildirgan edi. Myanma ASEANning 49-rahbarlar sammitiga taklif qilinmagan edi. «Ular bunday bosimni faqat bizning mamlakatimizga qöllamoqda. Avvallari ASEAN a’zosiga bosim ötkaziş yoki unga hurmatsizlik qilişga yöl qöyilmagan edi. Lekin Myanmaga nisbatan ular buni qilmoqda», — dedi Min Aung Hlayn.

ASEAN pozitsiyasi va mojaro konteksti

Filippin prezidenti Ferdinand Marcos kiçik seşanba kuni sammit yakunlari böyiça ötkazilgan matbuot anjumanida ASEAN rahbarlari Myanmaning blokdagi vakilligini tiklaş borasida muvaffaqiyatga asoslangan yondaşuvga köza erişişga kelişib olinganini aytdi va har qanday qadamlar mamlakat rahbariyati hamda boşqa tomonlarning tinçlikni rivojlantiriş böyiça aniq sa’y-harakatlariga boğliq bölişini ta’kidladi. U şuningdek, blok Myanmadagi uruşda tinç aholi orasidagi ortib borayotgan yöqotişlarni kamaytiriş uçun gumanitar yordamga ustuvor ahamiyat berganini qayd etdi. Mamlakatdagi fuqarolar uruşi 2021-yil fevralida Min Aung Hlayn boşçiligidagi harbiylar saylangan hukumatni ağdarib taşlaganidan keyin keskinlaşgan edi; harbiy hukumatga mamlakatning turli hududlarida muxolifatning bir neçta etnik qurolli guruhlari qarşi kuraşmoqda.