Asosiy ma’lumotlar

  • Klaudia Şeynbaum Şentszenddagi uçraşuvda Si Tszinpinʻdan Çapultepek hayvonot boği uçun panda söradi
  • 36 yoşli Sin Sin Xitoy mulki bölmagan dunyodagi yagona panda hisoblanadi
  • Sörov Meksika va Xitoy örtasidagi diplomatik munosabatlarning 55 yilligiga yaqin qilingan

APEC sammiti doirasidagi sörov

Meksika prezidenti Klaudia Şeynbaum Xitoy raisi Si Tszinpinʻdan Mexikodagi Çapultepek hayvonot boği uçun panda söraganini maʼlum qildi. Uçraşuv Osiyo-Tinç okeani iqtisodiy hamkorligi sammiti doirasida Şentszendda bölib ötdi. «Biz turizmni rivojlantiriş haqida gaplaşdik va şu hamkorlik doirasida Çapultepek hayvonot boği uçun panda ham söradik», — dedi Şeynbaum jurnalistlarga, uçraşuvni «juda yaxşi, juda samimiy va juda oçiq» deb baholadi. U kelgusi yili Meksika va Xitoy örtasidagi munosabatlarning 55 yilligi tölişini — «juda muhim sana» ekanini taʼkidladi.

Sin Sinning noyob maqomi

Sörovning maʼnosi Çapultepek hayvonot boğining alohida mavqeidan kelib çiqadi: u yerda 36 yoşli Sin Sin yaşaydi; u Xitoyga qaraşli bölmagan dunyodagi yagona katta panda hisoblanadi. U 1975-yilda Pekin Ying Ying va Pe Pe juftligini sovğa qilganida Meksikaga kelgan panda sulolasining oxirgi avlodi. Mexiko hokimiyatining maʼlumotiça, öşa sovğa ikki davlatning döstligi va hamkorligini ramz qilgan diplomatik kelişuvning bir qismi bölgan.

«Panda diplomatiyasi» qanday işlaydi

1940-yillardan boşlab Xitoy diplomatik aloqalarni mustahkamlaş maqsadida boşqa davlatlarga panda yuborib kelgan, biroq 1980-yillardan boşlab hayvonlar muayyan muddatga va tabiatda turni saqlaş dasturlariga sarflanadigan moliyaviy hissa evaziga ijaraga beriladi. 2021-yilda Xitoy pandalarni öz hududida yöqolib borayotgan turlar röyxatidan çiqarib taşlagan edi. Şeynbaum Meksika va Xitoy munosabatlari «yangi davrga» kirayotganini bildirdi, Si Tszinpin esa murakkab xalqaro vaziyatni hisobga olib, ikki tomonlama aloqalarni «yuqoriroq darajaga» olib çiqişga çaqirdi. Kontekstga Yaponiya bilan yaqinda bölgan diplomatik nizo ham kiradi: şu yilning boşida boş vazir Sanae Takaiçi Tayvanga hujum bölsa, Tokio harbiy aralaşuv qilişi mumkinligini aytgaç, Pekin Yaponiyada bölgan ikki pandani qaytarişni talab qilgan edi.