Asosiy ma’lumotlar
- 2025-yil oxirida Kindergeld çetelda yaşovçi 291 292 bolaga tölandi — 14 yil içida ularning soni deyarli uç barobar oşdi
- 112 384 bola (qariyb 39%) Polşa fuqarolarining farzandlari, undan keyin Germaniya, Çexiya va Ruminiya fuqarolarining bolalari keladi
- 2025-yilda çeteldagi hisobvaraqlarga ötkazilgan tölovlar qariyb 528 mln yevroni taşkil etdi — bu Kindergeld xarajatlarining taxminan 0,95 foizi
Tölovlar hajmi
2026-yilda har bir bola uçun oyiga 259 yevro bölgan Kindergeld bolalar nafaqasi Germaniyada işlaydigan yoki tadbirkorlik bilan şuğullanadigan ota-onalarga bolaning qayerda yaşaşidan qat'i nazar tölanadi. BSW partiyasining sörovi böyiça olingan va birinçi marta Bild gazetasi e'lon qilgan Federal iş idorasi (Bundesagentur für Arbeit) ma'lumotlariga köra, 2025-yil oxirida nafaqa Germaniyadan taşqarida yaşovçi 291 292 bolaga tölangan. 2011-yilda bunday bolalar 103 559, 2015-yilda esa 158 169 edi, ya'ni 14 yil içida ularning soni deyarli uç barobar oşgan. Bu Germaniya nafaqa tölaydigan 17,6 mln bolaning qariyb 1,66 foizini taşkil etadi.
Kim oladi
Çetelda yaşovçi 291 292 boladan 112 384 tisi uçun nafaqa oluvçi şaxs Polşa fuqarosi — qariyb 39%. Ikkinçi yirik guruh — 36 727 Germaniya fuqarosining farzandi; ular orasiga, masalan, ota-onasidan biri çetelda işlaydigan oilalar ham kirişi mumkin. Die Welt ma'lumotlariga köra, undan keyin Çexiya (33 872) va Ruminiya (32 459) fuqarolari keladi.
Tölovlar qanday taşkil etilgan
Kindergeld huquqi bolaning yaşaş joyidan emas, ota-onaning Germaniyada işlaşidan kelib çiqadi: odatiy hol — ota-ona Germaniyada işlaydi, oila esa kelib çiqiş mamlakatida qoladi. Asos bölib ijtimoiy ta'minotni muvofiqlaştiriş böyiça yevropalik qoidalar xizmat qiladi: agar oilaviy nafaqalar uçun bir neça davlat mas'ul bölsa, ota-onalar qayerda işlaşi va bola qayerda yaşaşi hisobga olinadigan ustuvorlik qoidalari amal qiladi. Ayrim hollarda Germaniya töliq summani emas, balki boşqa davlatning pastroq nafaqasi bilan farqni tölaydi. Polşaning 800+ tölovini oliş nemis nafaqasini rasmiylaştirişga tö'sqinlik qilmaydi, biroq uni arizada körsatiş kerak; hujjatlarni Germaniyada kamida tö'rt oy işlagandan keyin topşiriş mumkin. Kindergeldning çeteldagi bank hisobvaraqlariga ötkazmalari 14 yil içida ön bir barobardan köp oşdi: 2011-yildagi 45,7 mln yevrodan 2025-yilda qariyb 528 mln yevrogaça. Biroq bu summalarni tö'ğridan-tö'ğri çeteldagi bolalarga tölangan nafaqalar bilan tenglaştirib bölmaydi: Germaniyada bolali oila ham çeteldagi hisob raqamdan foydalanişi mumkin, tölovlarning ösişi qisman öz nafaqaning oşirilişi bilan ham izohlanadi.
Siyosiy bahs
XDS/XSS va «Germaniya uçun alternativ» vakillari nemis byudjetidan mablağ oqib çiqişidan xavotir bildirdi. Bundestagdagi XDS/XSS fraksiyasi rais örinbosari Gyunter Krings «Germaniya bolalar nafaqalarini YI mamlakatlariga eksport qiluvçi asosiy davlat» dedi va hayot darajasidagi farqga işora qildi: uning sözlariga köra, Ruminiyada u örtaça hisobda Germaniyaga qaraganda taxminan 40 foizga past. BSW asosçisi Zara Vagenknext Germaniyadan taşqarida yaşovçi bolalarga Kindergeld tölaşni umuman töxtatişga çaqirdi: «Bitterfeldda odamlar oziq-ovqat navbatida turibdi, soliq tölovçilarining pullari esa Buxarestga ketmoqda», — deb yozdi u X tarmoğida. AfD bundestagga YI mamlakatlarida nafaqani mahalliy hayot darajasiga boğlaş taklifini kiritdi; deputat Rene Şpringer «Ruminiya har bir bolaga 58 yevro tölaydi, biz esa 250 yevro ötkazamiz» dedi va hokimiyatga kelganda YIning da'vo qiliş xavfi ostida ham tölovlarni qişqartişga va'da berdi.
YI huquqi böyiça çeklovlar
Bunday qoidani milliy darajada joriy qiliş oson emas: yevropalik me'yorlar mamlakatlarni davlatlararo talablarni tan olişga majburlaydi, şuning uçun tölovlardan butunlay voz keçiş YI darajasidaki özgartirişlarni talab qilardi. Pretsedent allaqaçon bor: Avstriya 2019-yil 1-yanvardan başlab nafaqalarni bola yaşaydigan mamlakatdagi hayot darajasiga boğladi va 2022-yil iyunida YI sudi buni YI huquqiga zid deb topib, obyektiv asossiz fuqarolik belgisi böyiça bilvosira kamsitiş kördi. 2026-yilda sud Bavariya oilaviy nafaqasini bola yaşaş mamlakatiga boğlaş ham YI huquqiga zid degan qaror çiqardi. Çeklovlarga qarşi çiquvçilar hajmga ham işora qiladi: Çaplar partiyasidan Yanina Visslerning bahosiga köra, bu bolalar nafaqalariga ajratilgan umumiy xarajatlarning qariyb bir foizini taşkil etadi. 2025-yilda jami 55,32 mlrd yevro tölangan bölsa, çeteldagi hisobvaraqlarga ötkazilgan 528 mln yevro qariyb 0,95 foizni taşkil etgan. SDP deputati Parsa Marvi Die Weltga bergan intervyusida oilaviy nafaqalar sohasidaki teng munosabat YIda işçilarning erkin harakatlanişining muhim elementi ekanini eslatdi: «Bu yerda işlaydigan va jamiyatimizni moliyalaştirişga yordam beradiganlar faqat farzandlari qayerda yaşaşi uçun kamsitilmasligi kerak».

