Asosiy ma’lumotlar
- Amazon 2030-yilgaça Hindistonning qayta tiklanadigan energetikasiga 7 mlrd dollar (6,3 mlrd yevro) sarmoya kiritadi
- Karnataka, Madhya-Pradeş va Rajasthan ştatlarida umumiy quvvati 934 MVt bölgan törtta yangi loyiha eʼlon qilindi
- Ilgari vaʼda qilingan 4 mlrd dollar bilan birga Amazon Hindistonda karbonsiz elektr energiyasining yetakçi korporativ xaridorlaridan biri hisoblanadi
Amazonning Hindiston toza energetikasiga eng katta sarmoyasi
Amazon Hindistondagi qayta tiklanadigan energetika loyihalariga 7 mlrd dollar (6,3 mlrd yevro) sarmoya kiritiş niyatini eʼlon qildi. Kompaniya işlab çiqariladigan elektr energiyasining bir qismini öz ehtiyojlari, jumladan, maʼlumot markazlari uçun xarid qiladi. Sarmoyalar 2030-yilgaça amalga oşirilişi rejalaştirilgan bölib, ular Amazon allaqaçon Hindistonning «yaşil» energetikasiga kiritişga vaʼda qilgan 4 mlrd dollar (3,3 mlrd yevro)ni töldiradi. Kompaniya maʼlumotiga köra, şartnomasizhtirilgan loyihalari Hindistonda işga tuşirilgandan söng ularning umumiy quvvati 2 GVtdan oşadi — bu 3,5 mln dan ortiq hindistonlik xonadonning yillik ehtiyojiga teng miqdorda elektr energiyasi işlab çiqarişga yetadi. Bu Amazonni mamlakatda karbonsiz elektr energiyasining yetakçi korporativ xaridorlaridan biriga aylantiradi.
Yangi loyihalar va Hindiston uçun kontekst
Şu bilan bir qatorda Amazon umumiy quvvati 934 MVt bölgan törtta yirik şamol va quyoş loyihasini eʼlon qildi: Karnataka ştatidagi 234 MVt quvvatli şamol parki — kompaniyaning Osiyoda tuzilgan eng yirik şamol loyihasi, şuningdek, Karnataka ştatidagi 200 MVt quvvatli quyoş-şamol birlaşgan loyihasi, Madhya-Pradeş ştatidagi 300 MVt quvvatli quyoş stansiyasi va Rajasthan ştatidagi 200 MVt quvvatli quyoş loyihasi. Hindiston uçun bunday sarmoyalar ön yillik oxiriga qadar 500 GVt toza energetika quvvatiga erişiş böyiça davlat maqsadi fonida muhim: hukumat baholaşiça, buning uçun taxminan 220 mlrd dollar (200 mlrd yevro) sarmoya kerak böladi. Şu bilan birga, kömir va neft mamlakat energetika balansining asosiy elementlari bölib qolmoqda; Hindiston elektr energiyasining 54 foizi bugungi kunda quyoş, şamol va gidroenergetika, yaʼni qayta tiklanadigan manbalardan keladi.
Amazonga «yaşil» sarmoyalar nima uçun kerak
«Hindistondagi qayta tiklanadigan energetikaga kiritayotgan sarmoyalarimiz köp yillik izçil saʼy-harakatlar, rejalaştiriş va butun tarmoq miqyosidagi hamkorlikni aks ettiradi», — dedi Amazon barqaror rivojlaniş böyiça direktori Kara Xurst. Kompaniya sarmoyalarni 2030-yilgaça isteʼmol qilinadigan elektr energiyasining karbon siğimini 2019-yildagi bazaviy darajaga nisbatan 65 foizga kamaytiriş maqsadi bilan boğlaydi — bu 2040-yilgaça sof karbon izini nolga yetkaziş böyiça Climate Pledge majburiyatining bir qismi. Vazifaning qamrovini çiqindilar maʼlumotlari körsatadi: 2022-yilda ular 51,17 mln metrik tonna CO2e ni taşkil etdi — bu Şveytsariya, Gonkong yoki Daniyadan köp; 2025-yilda esa Amazonning umumiy çiqindilari asosan sunʼiy intellekt va maʼlumot markazlaridan faolroq foydalaniş hisobiga 16 foizga oşdi. Taqqoslaş uçun, öşa yili Google çiqindilari 18 foizga, Microsoft çiqindilari esa 25 foizga oşdi. Euronews havola qilgan The Guardian maʼlumotlariga köra, Amazonning transport çiqindilari 2019-yildan buyon örtaça yiliga 18 foizga ösib bormoqda. Tadqiqotçilar kompaniyaning energiya isteʼmolini logistika masştabi, qadoqlaş çiqindilari hajmi va global maʼlumot markazlari tarmoğining ehtiyoji bilan izohlayadi — xususan, 2025-yilda Journal of Humanities and Social Science jurnalida çop etilgan Karolina Lisboa Sisnandu tadqiqotiga köra, Amazon biznesi «katta hajmdagi qadoqlaş çiqindilarini yaratadi, yetkazib beriş va logistika hisobiga sezilarli karbon çiqindilariga sabab böladi hamda global maʼlumot markazlari tarmoğining işlaşini taʼminlaş uçun katta hajmdagi energiya sarflaydi».

