Asosiy ma’lumotlar

  • Qırğızstan Antaliyada ötgan COP31 sammitida xalqaro iqlim moliyaviy qöllab-quvvatlaşini izlamoqda
  • Mamlakat muzlıqlari 70 yil içida 16 foizga qisqargan, hududining 90 foizdan ortiği toğlar
  • «Muzlıqlardan fermalargaça» mintaqaviy taşabbusi 3,5 mlrd dollarga baholanmoqda

Sammitda nimalar bölyapti

Qırğızstan muzlıqlar, toğ ekotizimlari va suv resurslarını muhofaza qiliş uçun xalqaro iqlim moliyaviy qöllab-quvvatlaşini kengaytirişga erişmoqda. Bu haqda BMTning COP31 iqlim sammiti doirasida, Antaliyada mamlakat tabiiy resurslar, ekologiya va texnik nazorat vazirining örinbosari Asel Raymkulova Anadolu agentligiga bergan intervyusida ma’lum qildi.

Muammoning qamrovi

Raymkulovaning aytişiça, Qırğızstan hududining 90 foizdan ortiği toğlar bilan qoplangan, bu mamlakatni iqlim özgarişi oqibatlariga ayniqsa zaif qiladi. UNESCO ma’lumotlariga tayanib, u quyidagi raqamni keltirdi: mamlakat muzlıqlari sönggi 70 yil içida 16 foizga qisqargan. Bu içimlik suvi va suğoriş uçun uzoq muddatli suv ta’minotiga tahdid soladi hamda qişloq xöjaligi va gidroenergetika uçun xavflar yaratadi.

Issıq-Köl va moslaşiş çoralari

Alohida ustuvor yönaliş — suv sathi pasayib borayotgan Issıq-Köl kölini saqlab qoliş. «Avval kölga 100 dan ortiq daryo quyilardi, ammo bu son taxminan 30 tagaça qisqardi», — dedi Raymkulova. Uning sözlariga köra, Qırğızstan muzlıqlarni maxsus muhofaza etiladigan tabiiy hududlar tarmoğiga kiritiş böyiça qonunçilik qadamlarini amalga oşirmoqda, şuningdek, 2050-yilgaça karbonat neytralligi strategiyasini qabul qilgan, milliy issiqxona gazlari va karbonat bozorlarini boşqariş tizimlari hamda milliy moslaşiş rejasini rivojlantirmoqda.

Mintaqaviy taşabbus va moliyalaştiriş

Raymkulova taxminan 3,5 mlrd dollar qiymatga ega bölgan, suğorişni yaxşilaş, erta ogohlantiriş tizimlarini mustahkamlaş, suv resurslarini boşqariş va muzlıqlarni saqlaşni qamrab oluvçi yirik «Muzlıqlardan fermalargaça» mintaqaviy taşabbusi haqida gapirdi. Iqlim rejalari amalga oşirilişining asosiy şartlari sifatida u moliyaviy qöllab-quvvatlaşni jalb etiş va xalqaro taraqqiyot institutlari bilan hamkorlikni kengaytirişni atadi. «Biz odamlarning ehtiyojlarini hisobga olişimiz kerak. Şu sababli investitsiyalar va sifatli loyihalarni jalb etiş har bir mamlakat uçun muhim», — deb ta’kidladi u.