Asosiy ma’lumotlar

  • Arzni City of Southfield Fire and Police Retirement System pension fondi 13-noyabr kuni San-Xosedagi federal sudga topşirgan
  • Intel aksiyalari 30-oktabrda analitiklar kutganidan 1,5 milliard dollarga past bölgan daromad prognozidan keyin deyarli 29 foizga tuşdi
  • Intel 2026-yilda 12 foizga qisqarganidan söng, 2027-yilda kompyuterlar bozori taxminan 10 foizga pasayişini kutmoqda

Aksiya narxi keskin tuşganidan keyin sudga arz topşirildi

Intel va uning yuqori rahbarlariga qarşi jamoaviy arz topşirildi; unda kompaniya investorlardan şaxsiy kompyuterlarga bölgan talabning pasayişi va işlab çiqariş çeklovlarini yaşirgani, söngra umidsizlikka solgan daromad prognozi 30-oktabr, prognoz e'lon qilinganidan bir kun ötib, aksiyalar narxining deyarli 29 foizga tuşişiga olib kelgani aytiladi. Bu haqda Anadolu agentligi va Euronews Robbins Geller Rudman & Dowd yuridik firmasiga tayanib xabar berdi.

Arzni kim va qaçon topşirgan

Euronews yozişiça, arzni Miçigandagi City of Southfield Fire and Police Retirement System nomli öt öçiruvçilar va politsiya pension fondi topşirgan — bu 13-noyabr, juma kuni sodir bölgan; Robbins Geller Rudman & Dowd firmasi arz haqida öşa kuni keçqurun e'lon qilib, katta yöqotişlarga duç kelgan investorlarga yetakçi da'vogar maqomini oliş uçun ariza topşirişni taklif qildi. Hujjat Kaliforniya ştatining San-Xose şahridagi federal sudga topşirilgan. U 2026-yil 23-iyuldan 29-oktabrgaça Intel oddiy aksiyalarini sotib olgan investorlarga tegişli. Anadolu keltirgan ma'lumotlarga köra BBC xabar qilgan javobgarlar orasida kompaniya rahbari Lip-Bu Tan va boşqa menejerlar bor. Da'vogarlar ma'lumot oçiqligining keçiktirilişi aksiyalar narxini sun'iy ravişda oşirib turganini, Intel va uning menejerlarining biznes holati haqidagi bayonlari «mohiyatan yolğon va/yoki çalğituvçi» bölganini ta'kidlaydi.

Da'vogarlarning ta'kidlaşiça, Intel nimani yaşirgan

Da'vogarlar ta'kidlaganidek, komponentlar narxining oşişi kompyuterlarga bölgan talabni pasaytirgan, natijada işlab çiqaruvçilar va distribyutorlarda sotilmagan kompyuterlar ortib qolgan, xotira tanqisligi va narxlarning oşişi esa xaridorlarni çekindirgan. Arzga köra, taklif tanqisligi Intelga sun'iy intellekt uçun ma'lumot markazlaridan keladigan talabdan töliq foydalaniş uçun server çiplari işlab çiqarişni sezilarli darajada oşirişga ham tösqinlik qilgan. Oktabr oyida kompaniyaning özi mijozlar zaxiralarni kamaytiriş uçun buyurtmalarni qisqarayotganini aytgan edi, Intel rahbari Lip-Bu Tan esa analitiklar bilan uçraşuvda kompyuter çiplarining yetkazib berilişiga ta'sir qilayotgan «misli körilmagan xotira tanqisligi» haqida gapirib, şunday dedi: «Bu muammolarni şoşilinç hal qilişimiz kerak».

Iyuldagi kutişlar va oktabrdagi hisobot örtasidagi farq

Euronews da'volarning asosini taşkil etgan aniq farqqa e'tibor qaratadi: iyuldagi çorak yakunlari konferensiyasida moliya direktori Devid Zinsner noutbuk va stol kompyuterlari çiplaridan olinadigan daromad taxminan öşa darajada qolişini, bölim daromadi esa biroz ösişini kutgan edi. Biroq 29-oktabr kuni Intel Client Computing and Physical AI Group bölimi daromadi 9 foizga, taxminan 800 million dollarga kamayib, uçinçi çorakda 8,1 milliard dollarni taşkil etganini ma'lum qildi. Kompaniyaning çorak hisobotiga köra, noutbuk va stol kompyuterlaridan olingan daromad 6,9 milliard dollargaça pasaydi — bu ötgan yilga nisbatan 424 million dollarga kam; dona böyiça sotuvlar esa zaif talab va raqobat tufayli 14 foizga kamaydi. Anadolu tayanib xabar bergan BBC bu natijalar Intelning talab yaxşilanişi haqidagi oldingi signallarini şubha ostiga qöyganini qayd etadi.

Prognoz va tuşiş miqyosi

Intel törtinçi çorak uçun daromadni 15–16 milliard dollar atrofida başorat qildi; arzga köra, diapazonning örtasi analitiklarning örtaça prognozidan taxminan 1,5 milliard dollarga past. Kompaniya kompyuterlar bozoridagi pasayiş kamida 2027-yilning birinçi yarmigaça davom etişini kutmoqda: bozor 2026-yilda taxminan 12 foizga qisqargandan söng, 2027-yilda dona böyiça taxminan 10 foizga kamayadi. Şu bilan birga, Intel uzoq muddatli talabga nisbatan optimizmni saqlab qolmoqda va işlab çiqarişni oşiriş uçun qöşimça uskunalar buyurtma qilmoqda; sun'iy intellektdan foydalanişning ösişi, kompaniya aytişiça, universal server çiplariga bölgan talabni oşirmoqda. 30-oktabrdagi qulaş kompaniyaning bozor qiymatidan önlab milliard dollarni öçirib taşladi; hisobot e'lon qilinişidan oldin Intel aksiyalari 2025-yil oxiridan buyon investorlarning sun'iy intellekt boomiga qöygan garovlari tufayli ikki barodan köproq ösib, ötgan bir oy içida 37,5 foizga tuşgan, yil boşidan esa 51 foizga yuqori qolgan edi. Euronews ma'lumotiga köra, Intel izoh söroviga tez orada javob bermadi.