Asosiy ma’lumotlar

  • Avvalgi statistikada aks etmagan 985,4 ming gektar yer ilk bor hisobga olindi; issiqxona maydonlari 8 tadan 22,1 ming gektargaça qayta körib çiqildi
  • 2026-yil 15-yanvar holatiga qoramol soni 12,24 mln boşni taşkil etdi — bu avvalgi baholardan 2,3 mln taga kam; sut işlab çiqariş bahosi 19,2% ga pasaytirildi
  • 2025-yil uçun ösimlikçilik mahsuloti qiymati bahosi 243 trln sömdan 290,6 trln sömgaça oşirildi (+19,6%), baliq ovlaş bahosi 2,2 barobar oşirildi

Ilk röyxat qişloq xöjaligi manzarasini aniqlaştirdi

Statistika milliy qömitasi 13-noyabrda aholi va qişloq xöjaligi röyxatining — mustaqil Özbekiston tarixidagi agrar sektor böyiça ilk umumiy hisobning yakuniy natijalarini taqdim etdi. Röyxat 2026-yil 15-yanvardan 28-fevralgaça 37 yildan beri ilk bor ötkazilayotgan aholi röyxati bilan bir vaqtda olib borildi. Qömita rais örinbosari Zohidjon Ziyeov bu tadbirni milliy statistika tizimini isloh qiliş doirasidagi eng yirik tadbirlardan biri deb atadi: töplangan ma'lumotlar yerdan foydalanişni, qişloq xöjaligi faoliyati tuzilmasini va davlat rejalaştirişi uçun zarur körsatkiçlarni töliqroq baholaş imkonini beradi.

Yer: avvalgi hisobdan taşqarida qolgan deyarli million gektar

Asosiy natija — avvalgi statistik kuzatuvlarga kirmagan 985,4 ming gektar yer qöşimça hisobga olindi; ulardan 789,6 ming gektari ekin maydonlariga töğri keladi. Röyxat natijalariga köra, bir yillik ekinlar 4,21 mln gektarni, tabiiy ötloq va yaylovlar 21,17 mln gektarni, köp yillik daraxtzorlar qariyb 3,5 mln gektarni, örmonlar 3,57 mln gektarni egallaydi. Ma'lumotlarni qayta işlaşda qömita «Özkosmos» agentligi bilan birga geoinformatsion texnologiyalar va qariyb ikki yillik sun'iy yöldoş suratlaridan foydalanib, ularni kadastr ma'lumotlari bilan soliştirdi, söngra mutaxassislar maydonlarga çiqib, haqiqiy foydalanuvçilarni aniqladi. Avval statistika asosan kadastr hujjatlarida rasman qişloq xöjaligi yerlari sifatida qayd etilgan maydonlarni hisobga olar edi; endi haqiqatan agrar maqsadlarda foydalanilayotgan uçastkalar ham — masalan, sanoat korxonalarining yerlari va ijtimoiy muassasalar hududidagi boğlar hisobga olindi, qömita boşqarmasi boşliği Jahongir Kambarov şunday tuşuntirgan. Aniqlaştirilgandan keyin issiqxona maydoni 8 tadan 22,1 ming gektargaça — deyarli 2,8 barobar ösdi, bundan taşqari bu maydonning 69,2% i yirik korxonalarga emas, aholi dehqon va yordamçi xöjaliklariga tegişli. Boğ va tokzorlar 516,3 tadan 613 ming gektargaça (+18,7%) qayta körib çiqildi.

Ekinlar va mahsulot: ikki yönalişdagi qayta körib çiqiş

Ayrim ekinlar böyiça farqlar ayniqsa katta böldi: malina maydonlari 119 tadan 3281 gektargaça (27,6 barobar), gulçilik maydonlari 471 tadan 5189 gektargaça, dorivor ösimliklar 5096 tadan 24 802 gektargaça qayta körib çiqildi. Avval alohida ajratilmagan ekinlar ilk bor alohida hisobga olindi: qöqi (12 675 gektar), brokkoli, sasmiyon, lavanda, zirak hatto sitruslar — laym, apelsin va mandarinlar ostidagi 201 gektar. Qömita bunday sakraşlar bir yil içida maydonlarning haqiqiy ösişini emas, balki statistik hisob qamrovining aniqlaştirilişini anglatişini ta'kidlagan. 2025-yil işlab çiqariş hajmlari ham qayta hisoblandi: don bahosi 8,6% ga oşib 11 mln tonnagaça, sabzavotlar 5,2% ga oşib 14,4 mln tonnagaça, qovun-tarvuz 28,2% ga, mevalar 18,5% ga, uzum 14,5% ga oşirildi. Ösimlikçilik mahsuloti qiymati 243 trln sömdan 290,6 trln sömgaça (+19,6%) qayta körib çiqildi. Çorvaçilikda tuzatiş teskari yönalişda böldi: 2026-yil 15-yanvar holatiga qoramol soni 12,24 mln boşni taşkil etdi — bu avvalgi bahodan deyarli 2,3 mln taga kam, bundan taşqari mollarning 87,1% i aholi xöjaliklarida boqiladi. 2025-yil uçun mol göşti va sut işlab çiqariş baholari mos ravişda 13,1% va 19,2% ga pasaytirildi. Baliq ovlaş bahosi, aksinça, 2,2 barobar oşirildi — 205,5 tadan 446,5 ming tonnagaça.

Yangi raqamlar nimani anglatadi

Qömitada ayniqsa ta'kidlanganidek, bu özgarişlarni 2025–2026-yillardagi haqiqiy özgarişlar sifatida talqin qilmaslik kerak — maydonlar va mahsulot hajmlarining ösişi ham, mollar sonining kamayişi ham bir yillik haqiqiy dinamikani aks ettirmaydi; bu statistikani real holatga moslaştirişdir. Ma'lumotlar röyxat iştirokçilarining sözlariga asosan töplandi va ma'muriy ma'lumotlar hamda avvalgi kuzatuvlar natijalari bilan soliştirildi. Hududlar va tumanlar kesimida batafsil natijalar 2027-yil 1-iyulgaça bosqiçma-bosqiç e'lon qilinişi davom etadi, garçi natijalarning bir qismi muddatidan oldin taqdim etilgan bölsa-da. Röyxat, şuningdek, ilk bor xöjaliklar tuzilmasi manzarasini berdi: 93,1 ming fermer xöjaligi rahbaridan 82,2 mingi erkaklar (qariyb 88%), 160,5 ming qişloq xöjaligi taşkiloti rahbari orasida ayollar qariyb 17,8% ni taşkil etadi; rahbarlarning eng köp sonli yoş guruhi — 35–44 yoş. Köçat yetiştiriş deyarli töliq aholi xöjaliklari qölida: uzum köçatlari işlab çiqaruvçilarning 99,7% i dehqon va yordamçi xöjaliklar.