Asosiy ma’lumotlar

  • Fon der Lyayen: 2025-yilda AB kompaniyalarining 37 foizi sun'iy intellektdan foydalanadi, sohaga kamida 500 mlrd yevro investitsiya kerak
  • Yettita SI gigafabrika uçun 30 mlrd yevro jalb etiş rejalaştirilgan
  • Yevropa komissiyasi Rossiyaga qarşi 22-saneksiya paketi hamda 2027-yilga möljallangan Ukrainani moliyalaş taklifini tayyorlamoqda

Yevropa liderlari sun'iy intellekt rivojini tezlaştirişga çaqirdi

Yevropa liderlari juma kuni investitsiyalarni oşiriş va sun'iy intellekt rivojini tezlaştirişga çaqirib, Yevropaning global texnologik poygada örnini mustahkamlaş va strategik avtonomiyani ta'minlaş zarurligini ta'kidladilar. Dublin bölib ötgan Yevropa kengaşi uçraşuvidan söng Yevropa kengaşi raisi Antoniu Kosta sun'iy intellektni «zamonamizning eng muhim texnologiyasi» deb atadi va Yevropa strategik avtonomiya şarti sifatida «SI qiymat zanjirining asosiy böğinlarida yetakçi va suveren öyinçiga aylanişi» mumkinligini aytdi. Uning sözlariga köra, global raqobatçilardan qoldişib qöymaslik uçun qöşimça katta mablağlar kerak böladi, SI xavflarini şaffof nazorat qiliş esa jamoatçilik işonçini saqlaş uçun zarur. Kosta, şuningdek, AB sun'iy intellektni boşqariş tizimiga ega bölgan dunyodagi birinçi mintaqa ekanligini va bu tajribadan global standartlarni şakllantirişda foydalaniş mumkinligini qayd etdi.

Investitsiyalar va gigafabrikalar

Yevropa komissiyasi raisi Ursula fon der Lyayen sun'iy intellektni yaqin ön yilliklarni belgilovçi texnologik buriliş nuqtasi deb atadi va Yevropaning «hamma narsani töğri qilişi» kerakligini ta'kidladi. Uning ma'lumotlariga köra, 2025-yilda AB kompaniyalarining 37 foizi sun'iy intellektdan foydalangan, sohani rivojlantiriş uçun esa kamida 500 mlrd yevro (taxminan 553 mlrd dollar) kerak böladi. U, şuningdek, yettita SI gigafabrikasini yaratiş rejasini eslatib ötdi; bu reja uçun, uning sözlariga köra, 30 mlrd yevro (taxminan 33 mlrd dollar) jalb etiş mumkin. Irlandiya boş vaziri Mixol Martin Yevropada global SI poygasida muvaffaqiyatga erişiş uçun zarur köplab elementlar borligini, ammo innovatsiyalarni tijorat muvaffaqiyati va keng joriy etişga tezroq aylantiriş kerakligini aytdi. U sun'iy intellekt inson qöli ostida, nazorat va qöriqlaşda qolişi, xalqaro huquqqa muvofiq rivojlanişi kerakligini ta'kidlab, bolalar va yoşlarni himoya qiliş hamda ommaviy munozaralar va demokratik jarayonlarning butunligini saqlaş zarurligini ham qayd etdi.

Ukraina böyiça yagona pozitsiya

Liderlar, şuningdek, Rossiya va Ukraina örtasidagi uruşni tugatiş böyiça muzokaralarda muvofiqlaştirilgan Yevropa pozitsiyasi zarurligini ta'kidladilar. «Bizning pozitsiyamiz aniq: Yevropa xavfsizligi Ukraina xavfsizligidan boşlanadi», — dedi Kosta va tinçlik muzokaralari uçun Yevropa jamoasi AB institutlari hamda «xohlovçilar koalitsiyasi»ning «beşligi» — Fransiya, Germaniya, Italiya, Polşa va Buyuk Britaniyani öz içiga olişini qöşib aytdi. Uning sözlariga köra, öz hududi va suvereniteti masalalari böyiça qaror qabul qilişga faqat Ukraina legitim huquqqa ega, Yevropaning ustuvor vazifasi esa Kiyevga zarur moliyaviy va harbiy yordam körsatişdir; kelgusi haftalar Rossiyani uruşni tugatişga tayyorligini tekşiruvçi hal qiluvçi sinov böladi. Fon der Lyayen Yevropa komissiyasi tez orada Rossiyaga qarşi 22-saneksiya paketini taklif etişini, keyingi sammitgaça esa 2027-yilda Ukrainani moliyalaşdagi tanqislikni bartaraf etiş böyiça taklif taqdim etişini bildirdi. Martin öt öçişi va barqaror tinçlik sifatida haqiqiy taraqqiyotni olqişladi, ammo Rossiya uruşni tugatiş böyiça niyatining jiddiyligini körsatişi kerakligini qayd etdi.