Asosiy ma’lumotlar

  • Roğun GESning tayyorligi — deyarli 70%, olti agregatdan ikkitasi işlayapti
  • Uçinçi agregatni 2027-yil sentyabrda işğa töşiriş rejalaştirilgan, qolganlari — 2031-yilgaça
  • 2026-yilda qurilişğa 11,4 mlrd somoni (1,23 mlrd dollar) yönaltirilişi rejalaştirilgan

Vazir stansiya tayyorligi toğrisida hisobot berdi

Tojikistonda Roğun gidroelektrostansiyasining qurilişi deyarli 70%ga bajarildi. Buni mamlakat energetika va suv resurslari vaziri Daler Juma parlamentdagi çiqişida bildirdi. Uniñ sözleriga köre, uçinçi agregatni işğa töşiriş 2027-yil sentyabrga rejalaştirilgan, qolganlari esa 2031-yilgaça işğa töşiriladi. Stansiyaning loyihaviy quvvati 3 780 megavattni taşkil etadi, jami olti agregat örnatilişi rejalaştirilgan, şundan ikkitasi allaqaçon foydalanışğa topşirilgan.

Mustaqillik yillarida energetika tiziminiñ ösişi

Vazir şuningdek, mamlakat energetikasiniñ rivojlanışı toğrisida ma’lumotlar keltirdi: mustaqillik yillarida Tojikiston energetika tiziminiñ örnatilgan quvvati 2 300 megavattdan 6 700 megavattdan ortiqqa yetdi. Elektr energiyasi işlab çiqariş hajmi 1991-yildagi 17,4 mlrd kilovatt-soatdan 2025-yilda 24 mlrd kilovatt-soatga yetdi. Daler Juma Roğun GES mamlakatniñ energetik mustaqilligi va iqtisodiniñ barqaror rivojlanışı uçin strategik ahamiyatga ega ekanligini ta’kidlagan.

Moliyalaştiriş va işlarniñ borişi

2025-yilda Tojikiston hukumati stansiya qurilişiğa davlat büjetidan 8,1 mlrd somoni (taxminan 876 mln dollar) ajratdi, 2026-yilda esa yana 11,4 mlrd somoni (1,23 mlrd dollar) yönaltirilişi rejalaştirilgan. Avgustda prezident Emomali Rahmon obyektga taşrif buyurib, toğon qurilişi bilan tanışgan: öşa paytda stansiyada 20 mingdan ortiq işçi va mutahassislar faoliyat yuritgan, taxminan 4 ming quriliş maşinasi va mexanizmi jalb etilgan, toğonniñ balandlik belgisi 1 155 metr denivelatsiya darajasiga yetgan.

«Asr loyihasi» va oçiq savollar

Roğun GES Duşanbedan 110 km uzoqlikta, Vahş daryosida joylaşgan. Quriliş 1976-yilda başlangan, ammo SSSRniñ tarqalişidan keyin töxtatilgan; keyinroq Tojikiston işlarni öz mablağlari va xalqaro fondlar yordamida davom ettirdi. Stansiya tamomlangandan keyin, kutilganidek, Örta Aziyaniñ eng katta gidroelektrostansiyasiga va dunyodagi eng baland stansiyalardan biriga aylanadi. Şu bilan birga, ekologlar Roğun suv omboridan foydalanış Amudaryo quyi oqimidagi noyob ekotizimlarniñ degradatsiyasini yanä 60–100 yilga uzaytirişi mumkinligidan xavotir bildirmoqda.