NNTlar San-Fransisko sudida OpenAI, Anthropic, Google, Meta va SpaceXSI kompaniyalariga qarşi ilğor SI işlab çiqişni töxtatişni talab qilib da'vo arzasi berdi

Beş sun'iy intellekt kompaniyasiga qarşi da'vo

Notijorat taşkilotlar koalitsiyasi — Alliance for Secure AI, Irreplaceable Education Fund, Public Citizen va Heat Initiative — San-Fransisko oliy sudiga beşta yetakçi sun'iy intellekt işlab çiqaruvçisiga: Anthropic, Google, Meta, OpenAI va SpaceX Super Intelligence (SpaceXSI) kompaniyalariga qarşi da'vo arzasi topşirdi. Da'vogarlar ilğor SI modellarini işlab çiqişni töxtatişni talab qilib, bu texnologiya insoniyat uçun jiddiy xavf tuğdirişi mumkinligini ta'kidlaydi. Bu haqda Anadolu xabar berdi.

Da'vogarlarning asoslari

Alliance for Secure AI boş direktori Brendan Staynxauzer texnologiya kompaniyalari rahbarlarini ular özlari ilgari tan olgan potensial falokatli oqibatlarga qaramay, tobora murakkablaşgan SI tizimlarini yaratişda davom etayotganida aybladi. Uning fikriça, kompaniyalar qudratli SI texnologiyalarini işlab çiqiş va tijoratlaştirişni ularning xavfsizligi hamda işonçli nazoratini kafolatlaş imkoniyati bölmagan holda tezlaştirmoqda; u şuningdek, SI tizimlaridan öz tadqiqot va işlanmalari uçun foydalaniş ortib borayotganiga ham e'tibor qaratdi.

«Rekursiv öz-özini takomillaştiriş» va da'vo arzasidan iqtiboslar

Da'vo arzasida inson nazorati çeklangan şaroitda işlab çiquvçilar keyingi avlod SI tizimlarini loyihalaş va takomillaştiriş uçun SI modellaridan tobora köproq foydalana boşlagani sababli xavflar ortişi mumkinligi ta'kidlanadi. Da'vogarlarning fikriça, «rekursiv öz-özini takomillaştiriş» deb nomlanuvçi bu jarayon ilğor texnologiyalarni nazorat qilişni tobora qiyinlaştirişi mumkin. «Javobgarlar bu tizimlar har doim ham ularning yaratuvçilari niyatlariga muvofiq harakat qilmasligini bilişadi, — deyiladi da'vo arzasida. — Va javobgarlar öz SI tizimlarini nazorat qiliş hamda zarar yetkazişning oldini olişning işonçli usuli mavjud emasligini bilişadi».

Rahbarlar bayonotlari va kontekst

Da'vogarlar, şuningdek, tarmoq rahbarlarining ilgari bergan bayonotlariga ham murojaat qilmoqda: 2015-yilda OpenAI rahbari Sem Altman SI insoniyatning tuganişiga olib kelişi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi, 2025-yilda esa Anthropic rahbari Dario Amodei SI rivojlanişidan kelib çiqadigan falokatli oqibatlar ehtimolini 25 foiz deb baholagan. SI xavfsizligiga e'tibor ortib borayotgan bir paytda rahbarlar mas'uliyatli rivojlanişga sodiqlikni ta'kidlamoqda: oktabr oyida Altman, Amodei va SpaceX rahbari Ilon Mask SI işlab çiqişni muvofiqlaştirilgan holda sekinlaştirişni qöllab-quvvatlagan edi. Ularning bayonotlari SI tufayli insoniyat qirilib ketiş xavfini 10 foiz deb baholagan Anthropic tadqiqotçisining ogohlantirişidan söng paydo böldi. Maqola çop etilgan paytda beşta kompaniyadan heç biri da'vo böyiça izoh beriş sörovlariga javob bermadi.