Asosiy ma’lumotlar

  • 2022-yildagi «homila yurak urişi» qoidasi bekor qilinadi: ayollarga abortdan oldin homilaning hayot belgisini körsatiş talab qilinmaydi
  • Favqulodda kontratseptsiya retseptisiz mavjud böladi
  • Vengriya Orban hukumati qarşi çiqqan Istanbul konventsiyasini ratifikatsiya qilişni rejalaştirmoqda

«Yurak urişi» qoidasining bekor qilinişi

Vengriya payşanba kuni abort qiliş qoidalarini yumşatiş va ayollarni zöravonlikdan himoya qiluvçi xalqaro şartnomani ratifikatsiya qiliş niyati haqida e'lon berdi, deb xabar beradi Deutsçe Welle. Amaldagi qonunga köra abortlar 12 haftagaça, homila oğir rivojlaniş nuqsonlariga ega bölsa esa 24 haftagaça ruxsat etiladi. 2022-yildan başlab homiladorlikni töxtatişdan oldin ayolga tibbiyot xodimi homilaning hayot belgisi — şunday deb ataladigan «yurak urişi»ni körsatişi talab qilinar edi. Bu qoida şifokorlar va inson huquqlari taşkilotlari tomonidan şafqatsiz va qadr-qimmatni kamsituvçi sifatida keng tanqid qilingan edi, endi u bekor qilinadi.

Orban siyosatidan çetlaniş

Özgarişlar Baş vazir Peter Madjarning yangi hukumati tomonidan taklif qilindi va ular uning oldingi rahbari Viktor Orbaning konservativ kursidan jiddiy çetlanişni anglatadi. Madjar «yurak urişi» qoidasi abortlar sonini kamaytirmaganini va «jiddiy bioetik savollarni» tuğdirganini aytdi. Bundan taşqari, favqulodda kontratseptivlar retseptisiz sotib olinadigan böladi. Ayollarni yaxşiroq himoya qiliş uçun jinoiy kodeksga ham tuzatişlar nazarda tutilgan: intimga oid tasvirlardan suiiste'mol qiliş jinoiy jinoyatga aylanadi, oiladigi zöravonlik qurbonlariga jinoiy jarayon davomida munosabat esa kuçaytiriladi.

Istanbul konventsiyasi

Vengriya, şuningdek, Istanbul konventsiyasini — 2014-yilda kuçga kirgan va başqa qator talablar qatorida zörlaşni ixtiyoriy rozilikning yöqligi asosida jinoyat deb belgilaşni talab qiluvçi Yevropa Kengaşi şartnomasini ratifikatsiya qilişni rejalaştirmoqda. Yevropa Ittifoqi mamlakatlarining aksariyati uni qançadan qança vaqt oldin ratifikatsiya qilgan; qöşilmaganlar qatorida Bolgariya, Çexiya, Litva va Slovakiya qolmoqda. Orban hukumati bu şartnomaga qarşi çiqqan, uni «gender ideologiyasini» ilgari suradi deb da'vo qilgan edi. «Jinsiy aloqalar faqat başqa tomonning ixtiyoriy roziligi bilan mumkin ekanligini tuşuntiramiz», — dedi Madjar va «harakatsizlik davriga» çek qöyişga va'da berdi.