Nyud-York sun’iy intellekt kompaniyalari uçun röyxatga oliş portalini işga tuşirdi: RAISE Act kuçga kiradi

Nyud-Yorkdagi sun’iy intellekt böyiça yangi nazorat rejimi

Nyud-York ştati 10-noyabrda ilğor sun’iy intellekt tizimlarining yirik işlab çiquvçilari uçun röyxatga oliş portali oçdi. RAISE Act qonuniga köra, OpenAI va Anthropic kabi kompaniyalar 2027-yil 1-yanvargaça röyxatdan ötişga majbur, öşa kunda qonun kuçga kiradi. Qonun yillik tuşumi 500 million dollardan oşadigan işlab çiquvçilarga taalluqli: ular öz saytlarida xavfsizlik doiralarini e’lon qilişlari, hal qiluvçi xavfsizlik hodisalari haqida 72 soat içida xabar berişlari va modellar haqida oçiq hisobotlar çop etişlari kerak.

Ijroni kim nazorat qiladi

Qonun ijrosi bilan yangi taşkil etilgan Raqamli innovatsiyalar, boşqaruv, halollik va işonç idorasi (DIGIT) şuğullanadi. Jarimalar bitta qonunbuzarlik uçun 1 million dollargaça, keyingi qonunbuzarliklar uçun 3 million dollargaça yetadi; portaldan röyxatdan ötmagan kompaniyalarga nisbatan ştat majburlaş çoralari körilişi mumkin, biroq ma’muriyat vakili aniq tafsilotlarni oçiq aytmadi. Ayni paytda gubernator Keti Hokul Binghamton universiteti (SUNY) negizida Sun’iy intellekt hisobdorligi va tadqiqotlar markazini işga tuşirdi: markaz ilğor sun’iy intellekt tizimlarining xavfsizligi va işlaşini mustaqil baholaydi hamda DIGIT bilan birga kompaniyalarning xavfsizlik doiralarini tekşiradi. Markaz yanvar oyida 55 million dollar hayriya va kapital mablağlari bilan e’lon qilingan edi.

Kontekst: ştatning yagona qonuni emas

RAISE Act Nyud-Yorkning yagona çorasi emas. Ötgan yildan boşlab ştat sun’iy intellekt şeriklari operatorlaridan foydalanuvçilarga muntazam ravişda bot bilan gaplaşayotganini aytişlarini va öz joniga qasd qiliş fikri hamda öziga zarar yetkaziş holatlarini aniqlaş uçun oqilona çoralarni körişlarini talab qiladi. Oktabrda Hokul voyaga yetmaganlar uçun çat-botlar xavfsizligi haqidagi alohida qonunni imzoladi: u odamga öxşab körinadigan xatti-harakatlarni, hissiy jihatdan boşqaruvçi yoki yolğon olqişli javoblarni hamda öz joniga qasd qiliş yoki ovqatlaniş buzilişlari kabi xatti-harakatlarni rağbatlantirişni çeklaydi; qonun 2027-yil 1-iyunda kuçga kiradi. Şunga öxşaş qonunlarni boşqa ştatlar ham qabul qilgan: Kaliforniyaning SB 53 qonuni yanvardan beri amalda bölib, sun’iy intellekt laboratoriyalaridan xavfsizlik doiralarini e’lon qiliş, informatorlarni himoya qiliş va hodisalar haqida 15 kun içida hisobot berişni talab qiladi; şunga öxşaş talablar va mustaqil auditlarni öz içiga olgan Illinoysning SB 315 qonuni esa 2027-yil boşida kuçga kiradi.

Gubernatorning pozitsiyasi

Seşanba kuni matbuot brifingida çiqiş qilgan Hokul şunday dedi: «Texnologiya magnatlari bizga özlarining sun’iy intellekt haqidagi körinişlari muqarrarligini aytmoqda. Ular bizga: qöşiling yoki ortda qoling, deyişmoqda… Zero, biz sun’iy intellekt pallasiga bölgan poygada ğalaba qozonayotgumuz, har qanday yöl qöyilgan zarar oqlanadi». Uning sözlariga köra, ştat «sun’iy intellektni oqilona tartibga solişning milliy modelini, jamoalarni korporatsiyalardan, odamlarni esa qudratli texnologiyalardan ustun qöyuvçi modelni» yaratmoqda.