Özbekistonda kreditlar reklamasida endi moliyaviy xavflar haqidagi ogohlantiriş bölişi majburiy

Qonun imzolandi: xavflar haqidagi ogohlantiriş majburiy böldi

Prezident Şavkat Mirziyoyev 10-noyabrda kreditlar va mikromablağlar böyiça «Reklama töğrisida»gi qonunga özgartişlar kirituvçi ZRU-1187-sonli qonunni imzoladi. Buni Adliya vazirligining huquqiy axborot kanali va Spot.uznaşri xabar qildi. Hujjat mart oyida Qonunçilik palatasida birinçi va ikkinçi öqişlarda körib çiqildi, avgustda esa Senat tomonidan ma'qullandi. Endi kreditlar, jumladan mikromablağlar reklamasida ular böyiça majburiyatlarni bajarmaslik iste'molçi uçun moliyaviy xavflarga olib kelişi mumkinligi haqida ogohlantiriş berilişi şart.

Ogohlantiriş formatiga qöyiladigan talablar

Özgartişlarga köra, ogohlantiriş matni bosma yoki grafik reklamaning kamida 10 foizini egallaşi kerak; audio va video materiallarda esa ogohlantiriş davomiyligi ham 10 foizdan kam bölmasligi lozim. Daryo.uz aniqlovçi ma'lumot berişiça, bu reklama materialining asosiy maydoni yoki reklama roligi vaqtidagi uluşi haqida gap boradi. Senatda özgartişlarni körib çiqiş paytida aholi va biznesning moliyaviy savodxonligini oşiriş zarurligi qayd etilgan edi: buning uçun savodxonlikni oşirişga qaratilgan ma'lumotlarni jamoatiy axborotga tenglaştiriş rejalaştirilgan.

Talablar 2025-yildan buyon qanday özgargan

Taşabbus uzoq vaqtdan beri muhokama qilinardi: 2025-yil sentyabrda Markaziy bankning bank xizmatlari iste'molçilari huquqlarini himoya qiliş xizmati rahbari Bahodir Mirzayev kreditlar reklamasida majburiy ogohlantirişlar joriy qiliş rejalari haqida ma'lum qilgan edi. 2026-yil iyulida prezident qaror imzoladi, unga köra jismoniy şaxslar uçun kredit va bölib tölaş reklamasida ortiqça tölov hamda tovar va xizmatlarning yakuniy qiymati töğrisidagi ma'lumotlar kiritilişi şart; şuningdek, moliyaviy xizmatlarning kelajakdagi daromadliligi kafolatlari, agar uni şartnoma tuziş paytida aniqlaş imkoni bölmasa, taqiqlanadi, mikromablağlar şartnomalariga esa ogohlantiruvçi matnlar qöşiladi. Sentyabr oxirida Markaziy bank kredit reklamasiga qöyiladigan talablarni tasdiqladi va banklar şartnomalari böyiça: ogohlantiriş kredit şartnomasining birinçi sahifasida, uning matni boşlanişidan oldin ham joylaştirilişi kerak bölib, töliq mazmun saqlangan holda grafik yoki infografik şaklda bölişi ham mumkin, bu esa sahifaning asosiy maydonining kamida 30 foizini egallaşi lozim. Adliya vazirligi Markaziy bankning bu qarorini 30-sentyabrda röyxatga oldi . Şu tariqa, yangi qonun banklar uçun tartibga soluvçi hujjatlar darajasida amal qilib kelayotgan qoidani qonunçilik darajasida mustahkamladi hamda bu talabni kreditlar va mikromablağlarning barça reklamasiga yoydi.

Kontekst

Raqobat qömitasi ilgari kredit va mikromablağlar reklamasida asosiy e'tibor mablağni tez va oson oliş imkoniyatiga qaratilişini, mumkin bölgan moliyaviy xavflar esa yetarli darajada yoritilmasligini, bu esa fuqarolarning moliyaviy qiyinçiliklariga olib kelişi mumkinligini qayd etgan edi. Alohida ta'kidlaş joizki, Spot 2027-yildan boşlab Markaziy bank kredit böyiça tölovlarni avtomatik yeçib olişni çeklaydi, deb yozgan edi.