Asosiy ma’lumotlar
- Fransiya 12 oktyabr keçasi qariyb 700 savdo obyektidagi muzlatgiç tizimlariga hujumlarda ayblanayotgan uç nafar eronlikni nomladi
- Ular orasida AQŞ sanksiyalari ostida bölgan va 10 million dollarlik mukofot e’lon qilingan IRGC kiberqömondonligi rahbari Hamid Reza Laşgarian ham bor
- Eron javobgarlikni tan olmaydi; Tehron elçisi çaqirildi
Ayblaşlar va diplomatik reaksiya
Fransiya Eronning uç fuqarosini mamlakat manfaatlariga qarşi kiberjosuslik amaliyotlari, jumladan 11–12 oktyabr keçasi qariyb 700 savdo obyektidagi muzlatgiç tizimlariga hujumlar bilan boğladi. Xakerlar boşqaruv qurilmalarining eritiş sozlamalarini majburiy ravişda yuqori haroratga örnatib, mahsulotlarning buzilişiga va kamida 15 ta yonğinga sabab bölgan. Buni The National yozadi duşanba kuni e’lon qilingan fransiyalik kiberxavfsizlik va razvedka idoralarining hisobotiga tayanib.
Kim ayblangan
Fransiya taşqi işlar vaziri Jan-Noël Barro hujumni «misli körilmagan miqyosdagi terror akti» deb atadi, Parijdagi Eron elçisi çaqirilganini ma’lum qildi va aybdor barça şaxslarga qarşi Yevropa sanksiyalarini joriy etişni talab qildi. Eron hujumlar uçun javobgarlikni tan olmaydi.
Ayblanuvçilar haqida nimalar ma’lum
Markaziy şaxs — 65 yoşli Hamid Reza Laşgarian; AQŞ Moliya vazirligi uni IRGC Kiber-elektron qömondonligi (IRGC-CEC) rahbari va «Quds» kuçidagi qömondon deb ataydi. Vaşington unga qarşi sanksiyalarni 2024-yil fevralida joriy etgan va avgustda u haqidagi ma’lumot uçun 10 million dollargaça mukofot e’lon qilgan. Ikkinçi ayblanuvçi — 37 yoşli Mahdi Laşgarian, u ham AQŞ sanksiyalari ostida va xuddi şunday mukofot e’lon qilingan; Fransiya uni «Şahid Kave» bölinmasining qömondoni deb ataydi va muzlatgiçlarga qilingan hujumlar ijroçisi deb hisoblaydi. Uning tarjimai holi haqida mustaqil tasdiqlar oz. Uçinçisi — Reza Salarvand; u 2021-yilda «Şahid Kave» razvedka guruhiga tegişli deb hisoblangan hujjatlarda tilga olingan; çet eldagi Eron muxolifat matbuoti ma’lumotlariga köra, uning yoşi 35 da, 2017-yilda Tehron janubidagi Azad Islom universiteti filialini tamomlagan. The National ta’kidlaganidek, bu ma’lumotlar fransuz bayonotidagi aniqlaştiriş darajasida mustaqil ravişda tasdiqlanmagan.
Bölinma va uning izlari
Fransiya idoralarining xulosasiga köra, «Şahid Kave» — IRGC-CEC tarkibidagi hujumkor kiberbölinma bölib, sanoat uskunalariga qarşi yirik kampaniyalar uçun javob beradi. Uşbu bölinmaga tegişli deb hisoblaş bir neça belgilarga tayanadi: qayta işlatilgan raqamli infratuzilma, Fofa skaneridan foydalaniş, forsiy tilidagi izlar va CyberbanNews nomli onlayn kanal orqali bildirilgan bayonotlar. Bölinma, şuningdek, AQŞ kiberhimoya idorasi 2023-yil noyabridagi Amerika sanoatiga qarşi kampaniya bilan boğlaydigan va Hydro Kitten, Storm-0784 va APT Eron taxalluslari ostida tilga oladigan CyberAveng3rs guruh orqali ham faoliyat yuritadi. Fransiya, şuningdek, «Şahid Kave»ni 2023-yil noyabrida Isroilning Unitronics sanoat boşqaruv qurilmalari işlab çiqaruvçisiga qilingan hujum bilan, şuningdek, şu yilning mart va aprel oylarida Isroil va AQŞ manfaatlariga qarşi qilingan diversiyalar bilan boğlaydi.
Boşqa amaliyotlardan farqlaş
Fransuz bayonoti «Şahid Kave»ni IRGC-CECning yana bir bölinmasi — «Şahid Şustari» (Emennet Pasargad nomi bilan tanilgan)dan ajratadi; bu bölinma Çarlie Hebdo satirik jurnaliga qarşi amaliyotlar, jumladan 2023-yil yanvarida uning internet-dökonini buzib kiriş, hamda Parijdagi Olimpiada oldidan 2024-yil iyulida fransiyalik videoekranlar işlab çiqaruvçi kompaniyaning tizimiga buzib kiriş bilan boğlanadi.
