Asosiy ma’lumotlar
- 2026–2031-yillarga möljallangan master-reja şayx Xolid bin Muhammed tomonidan Amirliklar Genom Kengaşi yiğilişida tasdiqlandi
- Emirati Genome dasturi 1 mln iştirokçiga yetdi; reja BAA fuqarolarining 100 foizini qamrab olişni nazarda tutadi
- 214 irsiy holat böyiça şaxsiylaştirilgan hisobotlar — 2026-yil dekabrdan Tamm platformasi orqali
Master-rejaning tasdiqlanişi
Abu-Dabi valiahd şahzodasi va amirlik Ijroiya kengaşi raisi şayx Xolid bin Muhammed 2026–2031-yillarga möljallangan Milliy genomika master-rejasini tasdiqladi. Bu qaror BAAning yillik hukumat uçraşuvlari doirasida Amirliklar Genom Kengaşi yiğilişida qabul qilingan, deb xabar beradi The National.
Ma’lumot yiğişdan klinikaga
Reja genomik ma’lumotlarni töplaşdan ularni klinik qöllaş, erta profilaktika va aniq tibbiyotga strategik burilişni anglatadi. Uning asosini Emirati Genome dasturi erişgan bir million iştirokçi bosqiçi taşkil etadi; rasmiy şaxslar aytişiça, bu dasturni dunyodagi eng yirik populyatsion genomik dasturga aylantirgan. Master-reja törtta taşabbusni öz içiga oladi: dasturni BAA fuqarolarining 100 foiziga yoyiş, 900 ming iştirokçiga şaxsiy genomik hisobotlar taqdim etiş, yangi tuğilgan çaqaloqlarning genetik skriningini butun mamlakat böylab kengaytiriş hamda Trusted Researç Environment — sun’iy intellekt yordamida ma’lumotlarni tahlil qiliş uçun himoyalangan raqamli muhitni mustahkamlaş, unga işga tuşirilganidan buyon turli mamlakatlardagi 21 ilmiy-tadqiqot va tibbiyot taşkilotiga taklif yuborilgan.
Iştirokçilar nima va qaçon oladi
Şaxsiy genomik hisobotlar 2026-yil dekabrdan boşlab Tamm platformasi orqali beriladi va 214 irsiy genomik holat va salomatlik belgisini qamrab oladi. Yangi tuğilgan çaqaloqlarni skrining qiliş dasturi erta davolaş imkoni bölgan 815 dan ortiq bolalik genetik kasallik bilan boğliq 730 dan ortiq genni qamrab oladi. Abu-Dabi soğliqni saqlaş departamenti raisi va Amirliklar Genom Kengaşi boş kotibi Mansur Al Mansuriy master-reja «genomikani jamiyat darajasida klinik qöllaşga joriy etiş böyiça yangi mezonlarni belgilaydi», deb bayon qildi va genomik ma’lumotlar bazasi sun’iy intellektga asoslangan soğliqni saqlaş tizimi bilan birlaşganda butun jamiyat miqyosida profilaktika va aniq tibbiyotga ötiş imkonini berişini aytdi.
Oldingi natijalar konteksti
Ayni şu naşr ilgari, 2026-yil fevralida dastur ma’lumotlari asosidagi ilmiy natija haqida xabar bergan edi: Emirati Genome Programme irsiy köriş yöqolişini örganişda muvaffaqiyatga erişdi. Bu master-reja endi institutsional jihatdan mustahkamlaşga qaratilgan yönalişni — töplangan ma’lumotlar asosidagi tadqiqotlardan fuqarolar uçun genomik ma’lumotlarni tizimli klinik qöllaşga ötişni körsatadi.
