Asosiy ma’lumotlar
- Kaya Kallas Parijdagi G7 uçraşuvida: «XMT davlatlarga qarşi emas, u harbiy jinoyatlarga qarşi»
- AQŞ sanksiyalariga qarşi YI blokirovka mexanizmi — «variantlardan biri», ammo eng oxirgi çora; muqobil yeçimlarni topiş uçun olti oyga yaqinroq vaqt bor
- Sudga qarşi sanksiyalar sobiq sudyasi Navi Pillay 2026-yilgi Nobel tinçlik mukofotiga sazovor bölganidan söng ötgan oyda joriy qilingan
AQŞ bilan ziddiyat fonida Yevropa Ittifoqi XMTni qöllab-quvvatlaşini tasdiqladi
Yevropa Ittifoqi taşqi siyosat böyiça oliy vakili Kaya Kallas duşanba, 9-noyabr kuni Parijda bölib ötgan G7 taşqi işlar vazirlari uçraşuvida ittifoqning Xalqaro Jinoyat Sudini qöllab-quvvatlaşini yana bir böR tasdiqladi. Anadolu agentligi ma’lumotiça,u AQŞ davlat kotibi Marko Rubioning sud iştirokçisi bölmagan davlatlar, avvalo AQŞning özi, sudning tergov obyekti bölişi mumkin emasligi toğrisida yozma kafolatlar talab qilgan bayonoti böyiça savolga javob berdi.
«Sud harbiy jinoyatlarga qarşi, davlatlarga qarşi emas»
«Xalqaro Jinoyat Sudi davlatlarga qarşi emas. U aslida harbiy jinoyatlarga qarşi», — dedi Kallas jurnalistlarga. Uning aytişiça, davlatlar özlarida harbiy jinoyatlarni ta’qib qilmasa, buni XMT qilişi kerak va aynan G7 formatida bu tezisni aytiş muhim edi. U Yevropa Ittifoqi amerikalik hamkorlarga sudning davlatlarga qarşi yönaltirilgani haqidagi xavotirlari Rim statuti va sudning asosiy mandatiga mos kelmasligini körsatişga harakat qilayotganini ta’kidladi. «Dunyoda harbiy jinoyatlar köpayib borayotgan bir paytda bizga köproq hisobdorlik kerak, kamroq emas», — dedi u.
Sanksiyalar va javob çoralari: blokirovka mexanizmi «çora sifatida»
Vaşington ötgan oy sudning sobiq sudyasi Navi Pillay 2026-yilgi Nobel tinçlik mukofoti sovrindori deb e’lon qilinganidan söng XMTga qarşi sanksiyalar joriy qildi. Bu 2024-yilda sud Isroil boş vaziri Benyamin Netanyaxu va sobiq mudofaa vaziri Yoav Gallantga Ğazzadagi harbiy jinoyatlarda gumon qilingani uçun qamoqqa oliş orderlari berganidan buyon AQŞning sudga kuçayib borayotgan bosimi şaroitida yüz berdi.
Ukraina böyiça muzokaralar: «katta umidlar yöq»
Yevropa Ittifoqi amerikalik sanksiyalarga javoban öz blokirovka mexanizmidan foydalanadimi degan savolga Kallas bu «variantlardan biri», ammo «eng oxirgi çora» deb javob berdi: uning aytişiça, ittifoqda muqobil yeçimlarni işlab çiqiş va sudning faoliyatini davom ettirişiga imkon beriş uçun «olti oyga yaqinroq» vaqt bor. Uning ta’kidlaşiça, Yevropa Ittifoqi uçun XMT faoliyatini davom ettirişi va bu jinoyatlarni ta’qib qila olişi hal qiluvçi ahamiyatga ega.
Ukraina böyiça muzokaralar: «katta umidlar yöq»
G7 uçraşuvining ikkinçi kuniga töxtagan Kallas seşanba kuni vazirlar Yaqin Şarq va Ukrainadagi uruşni muhokama qilişlarini ma’lum qildi. Ötgan muhokamalarni u «yaxşi» deb baholadi: ular xalqaro inqirozlar, ularning oldini oliş va taranglikni pasaytiriş böyiça qöşma harakatlarga bağişlangan, şuningdek, sun’iy intellekt böyiça hamkor davlatlar bilan fikr almaşiş va BMTning Jahon oziq-ovqat dasturi bilan suhbat bölib ötgan.
Ukraina böyiça muzokaralar: «katta umidlar yöq»
Şu bilan birga, seşanba kuni Abu-Dabida Rossiya, Ukraina va AQŞ vakillari örtasida rejalaştirilgan üç tomonlama muzokaralarga oid savolga Kallas «juda katta umidlar» yöqligini aytdi: uning sözlariça, Rossiyada muzokaralarni vijdonan olib borişga tayyorgarlikning «çinakam belgilari» körinmayapti.

