Tramp Nvidia raisini «munosib inson» deb atadi — taxminiy xitoylik josus bilan aloqasi haqidagi xabarlar fonida

Tramp Xuang tomonida turdi

AQŞ prezidenti Donald Tramp Nvidia raisi Jensin Xuanni oçiq himoya qildi — bu kompaniya rahbarining amerikalik razvedka xitoy maxsus xizmatlari agenti deb hisoblaydigan ayol bilan aloqasi haqidagi xabarlardan söng sodir böldi. «Menimça, u munosib inson. Menimça, uning oqlovi bor, ehtimol. Uni tinglaş kerak. U mamlakatimiz uçun ajoyib iş qildi», — dedi Tramp yakşanba kuni Xuang bilan boğliq xabarlar va Nvidia direktorlar kengaşi boşlagan tekşiruv haqidagi savolga javoban. Bu haqda Anadolu yozadi prezident sözlariga tayanib.

Razvedka memorandumi haqida nimalar ma’lum

The New York Times ma’lumotlariga köra, euronews keltirgan ma’lumotlarga köra,davlat kotibi Marko Rubio maxfiy razvedka memorandumini tayyorlaşga rahbarlik qilgan; bu hujjat ma’muriyatning oliy mansabdorlarini Xuanning taxminiy xitoylik agent bilan yaqin aloqalari haqida ogohlantirgan. Hujjat bahorda tuzilgan va Trampning may oyidagi Xitoyga davlat taşrifi oldidan milliy xavfsizlik böyiça katta xodimlar orasida tarqatilgan.

Razvedka ma’lumotlarining manbasi

Anadolu NYT’ga tayanib xabar berişiça, razvedka ma’lumotlarining asosini xitoylik tadbirkor Elis Xuanga (Nvidia raisi bilan familiyadoş) qarata olib borilgan elektron kuzatuv taşkil etgan; u Singapurning Megaspeed International kompaniyasida yuqori lavozimda işlagan. Kompaniya ilğor AI-protsessorlari xarid qilayotgan edi va materik Xitoyga yarimötkazgiç kontrabandasi böyiça federal tergov ostida edi. Uşib olingan aloqalar Elis Xuanning AQŞ fuqarosi bilan yaqin munosabatda ekanini körsatgan; tekşiruv natijasida bu Jensin Xuang ekanligi aniqlangan. Kontrrazvedka ayolni Xitoy davlat xavfsizlik vazirligi jalb qilgan degan xulosaga kelgan.

Tramp nega harakat qilmadi

Dastlab Xuang Trampni Xitoyga kuzatib borgan rasmiy delegatsiyaga kiritilmagan edi, biroq OAV uning yöqligi haqida xabarlar çiqqaç, NYT ma’lumotlariga köra, prezident aralaşib, Nvidia raisini Alyaskadagi yoqilği quyiş paytida Air Force One samolyotiga ötqazib yubordi va uni «ajoyib Jensin Xuang» deb atadi. Tramp Xuanga yoki kompaniyaga qarşi çeklovlar kiritişdan boş tortdi; naşr ma’lumotlariga köra, u Nvidia’ning bozordagi yetakçiligini AQŞ iqtisodiy raqobatbardoşligi va moliya bozorlari uçun hal qiluvçi ahamiyatga ega deb baholagan. Razvedka ma’lumotlariga avvalroq munosabat bildirmaganidan puşaymon böladimi degan savolga Tramp şunday javob berdi: «Menimça, u munosib inson. Menimça, uning oqlovi bor, ehtimol». Euronews’ga bergan izohida u Xuang bilan bu mavzuni muhokama qilmaganini qöşdi: «Men şunçaki uning yaxşi inson ekanini bilaman, nima sodir bölayotganini heç kim bilmaydi. Umid qilamanki, hammasi joyida».

Nvidia’dagi tekşiruv

Euronews xabariga köra, dunyodagi eng qimmat texnologiya kompaniyalaridan biriga rahbarlik qilayotgan Xuang Nvidia direktorlar kengaşiga amerikalik razvedka Pekin uçun ma’lumot töplaşda gumon qilayotgan yuqori lavozimli xodim bilan xotiniga xiyonat qilganini tan olgan. Kompaniya hodisa böyiça öz tergovini olib bormoqda. Naşrlarda Xuanga nisbatan qandaydir yuridik yoki kadrlar oqibatlari haqida ma’lumot berilmagan.