Nvidia direktorlar kengaşi asosçi Jensen Xuanga nisbatan mustaqil tekşiruv boşladi

NYT tergovidan söng tekşiruv

Nvidia direktorlar kengaşi 8-noyabrda kompaniya asosçisi va vaqtinça boş direktor lavozimini bajaruvçi Jensen Xuanga nisbatan mustaqil tekşiruv boşladi. Kengaş u «çet el razvedkasi operatsiyasining nişoniga aylanganmi yoki yöqmi» degan savolga javob topmoqçi. Tekşiruvga sabab Xuanning özining iqroriga aylandi: u kengaşga bir tadbirkor ayol bilan yaqin munosabatda ekanligini ma’lum qilgan. Buni Kun.uz New York Times tergoviga havola qilibyozdi; tergov 29-oktabrda e’lon qilingan.

Şubhalarning mohiyati

NYT ma’lumotlariga, ularni Kun.uz ham yozib bermoqda, köra, gap Xitoy fuqarosi bölgan, Singapurning Megaspeed kompaniyasi rahbariyatiga kiruvçi Elis Xuang haqida (u Xuang bilan bir familiyali emas). Kompaniya Nvidia çiplarini sotib olgan, AQŞ esa uni nazorat qilinadigan çiplarni Xitoyga ötkazişda gumon qilmoqda. Elis Xuanga nisbatan ayblovlar ommaviy dalillarga emas, balki maxfiy razvedka ma’lumotlariga va ular bilan taniş bölgan amaldorlarning sözlariga tayanadi. Kuzatuv xulosalariga köra, u ma’lumotlarni «töğridan-töğri Pekinga» yetkazgan. Asosiy xavotir sababi — Jensen Xuanning sun’iy intellekt sohasida va Oq uydagi ta’siri.

Munosabat va Oq uyning reaksiyasi haqida nimalar ma’lum

Elis Xuang Megaspeed faoliyati böyiça tergov doirasida kuzatuv ostida edi: kuzatuv uni AQŞ fuqarosi bilan aloqasi borligini körsatdi va ism söralganda bu şaxs Jensen Xuang ekanligi ma’lum böldi. Ularni 2024-yil iyunida Taypeydagi barda va 2025-yilda şu şahardagi restoranda birga körişgan. Razvedka prezident Donald Trampni e’lon qilinişidan taxminan bir yil oldin xabardor qilgan, biroq NYT versiyasiga köra, u Nvidia çip sotuvlari va Xitoy bilan savdo aloqalariga zarar yetişidan qörqib, heç qanday çora körmagan. Bundan taşqari, 2026-yil mayida Xitoyga rasmiy taşrif çoğida Tramp Xuanni delegatsiya tarkibiga kiritgan. 2026-yil bahorida davlat kotibi Marko Rubio nazorati ostida qat’iy maxfiy memorandum tayyorlangan bölib, unda Elis Xuang Xitoy davlat xavfsizlik vazirligi tomonidan Jensen Xuanni «nişonga oliş» maqsadida jalb qilingani bayon etilgan; razvedka ma’lumotlari bilan tanişgan amaldorlar bu munosabatlar romantik xarakterda ekanligiga işonişgan.

Nimalar ma’lum va nimalar hali noaniq

Direktorlar kengaşining tekşiruvi tugallanmagani bois tergovdagi heç bir bayon ommaviy dalillar bilan tasdiqlanmagan: ular maxfiy razvedka ma’lumotlariga va NYTning anonim manbalariga tayanadi. Xuanga nisbatan mumkin bölgan oqibatlar ham noma’lum — mavjud materiallarda tekşiruv xulosalari yoki Nvidianing rasmiy izohlari haqida maqolalar yöq.