KVNning 65 yilligi: talabalar viktorinasidan televideniye hazilçilarining kuzniğaça

Birinçi efirdan 65 yil ötdi

1961-yil 8-noyabrda sovet televideniyesida «Quvnoq va hazilkaşlar klubi» dasturi ilk bor efirga çiqdi. Şu sana munosabati bilan Life.ru 65 yil davomida talabalar musobaqasidan katta hazil harakatiga aylangan va televideniyeğa önlab artist, ssenariyçi hamda prodyuser hadya etğan öyin tarixiğa retrospektiva tayyorladi. Birinçi efir sanasi bayram uçun ham asos böldi: Xalqaro KVN kuni har yili 8-noyabrda nişonlanadi — bu an’anani 2001-yilda Aleksandr Maslyakov taşabbusi bilan joriy etilgan.

Omadsiz yakunlangan salafi

KVN tarixi körsatuvning özidan oldin başlangan. 1957-yilda sovet televideniyesida çehoslovakiya «Top, top, topçi» dasturi namunasida yaratilgan «Quvnoq savollar keçasi» körsatuvi çiqdi: tomoşabinlar şunçaki tomoşa qilmasdan, öyinda qatnaşib, olib boruvçilarning savollariga javob berardi. Loyiha sovrin bilan böğliq voqeadan keyin yöpildi: taşkilotçilar qişki kiyimda va 31-dekabr sanali gazeta bilan kelganlarğa mukofot va’da qilğan edi, biroq olib boruvçi Nikita Bogoslovskiy efirda gazeta haqida eslatişni unutdi. Studiyağa juda köp odam yiğilib, ğovvoslik yüz berdi, translyatsiya tö‘xtatildi va dastur yöpildi. Bu ğoyağa 1961-yilda Sergey Muratov, Albert Akselrod va Mixail Yakovlev qaytdilar: ularning kontseptsiyasida alohida tomoşabinlar örnida jamoalar bellaşardi, nom esa «KVN-49» televizoridan olingan edi.

Yöpiliş, qayta tiklaniş va Maslyakov davri

Dastlabki sonlarni Natalya Fateyeva olib bordi, biroq u doimiy olib boruvçi bölmadi: birinçi doimiy olib boruvçi Albert Akselrod böldi, 1964-yilda esa uning örnini Aleksandr Maslyakov eğalladi — bundan taşqari, dastlabki nomzod MIIT jamoasi sardori Pavel Kontor bölib, u rad etib, döstini tavsiya qilğan edi. Dastur tez orada maşhur böldi, biroq jamoalarning satirik raqamlari senzura xodimlarida savol tuğdirardi: nazorat kuçaydi, bir qança raqamlar efirğa çiqmadi va 1971-yil oxirida televideniyedagi KVN öz faoliyatini tö‘xtatdi. Biroq öyin universitetlar va talaba jamoalarida yaşaşda davom etdi. Uni ekranğa qaytariş 1986-yilda MISI jamoasining sobiq sardori Andrey Menşikov taşabbusi bilan amalğa oşdi. Qayta tiklangan KVN ligalar va festivallar tizimiğa ega böldi, yoş artistlar esa ilk bor hazilni kasbğa aylantiriş imkoniyatiğa ega böldi. Maslyakov yarim asrdan ortiq vaqt dastur yüzü bölib qoldi va 2024-yil 8-sentyabrda 82 yoşida vafot etdi; keyingi mavsumlarda Oliy ligani Dmitriy Xrustalyov olib bordi.

Öyindan televideniye brendlariğa

KVN bitiruvçilari nafaqat mavjud loyihalariğa ö‘tişdi, balki öz formatlarini ham yaratdilar. Mixail Galustyan 2003-yilda Oliy ligada ğolib çiqqan Soçi jamoasi «Utomlyonnye solntsem»da başlagan va Gadi obrazida hamda Sergey Svetlakov bilan birga «Naşa Russia» şousi orqali şuhrat qozondi. Svetlakov «Barabaşki» va «Tekin davr parki» jamoalarida, söngra 2000-yilgi Oliy liga çempioni bölgan va 2009-yildan buyon öz şousini çiqarayotgan «Ural pelmeni» tarkibida öynadi. Comedy Club Garik Martirosyan bilan «Yangi armanlar» jamoasidan ösib çiqdi: loyihaning birinçi keçasi 2003-yilda bölib ötdi, keyinçalik u TNT telekanalida televideniye davomini oldi. Olga Kartunkova «Gorod Pyatigorsk»ni 2013-yilda Oliy ligada ğalabağa olib keldi, «Sbornaya Kamyzyakskogo kraya» jamoasidan Azamat Musagaliyev esa «Odnavdy v Rossii» va «Gde logika?» şoularining qatnaşçisi hamda olib boruvçisiğa aylandi. Klubning an’anaviy tadbirdari qatoriğa Soçidagi «KiViN» festivali, «Golosyaşçiy KiViN» musiqa festivali (2015-yildan buyon Kaliningrad viloyatining Svetlogorsk şahrida ötkaziladi) va KVN Yozği kubogi kiradi.