Asosiy ma’lumotlar

  • Quddusda xristianlar uluşi 1922-yildagi 25 foizdan 2023-yil oxiriga kelib 1,56 foizga tuşdi
  • Qariyb 15 300 xristiandan taxminan 13 100 nafari — falastinliklar
  • Tadqiqot ma’lumotlariga kö‘ra, çerkov jamğarmalari Şarqiy Quddusdagi vaqf yerlarining qariyb 28 foiziga egalik qiladi

Jamoa asr davomida qisqarişi

Işğol qilingan Quddus aholisida xristianlar uluşi 1922-yildagi 25 foizdan 2023-yil oxiriga kelib taxminan 1,56 foizga tuşdi — bu ma’lumotlarni «Xalqaro Quddus» jamğarmasining tadqiqoti keltiradi, deb Anadolu xabar berdi. Mualliflar hisob-kitobiga kö‘ra, 2023-yil oxirida şaharda taxminan 15 300 xristian qolğan bölib, ulardan qariyb 13 100 nafari — falastinliklar.

Sabablar va hujjatlaştirilğan omillar

Tadqiqot mualliflari jamoa qisqarişini Isroil siyosati, iqtisodiy va ijtimoiy bosim, davom etayotgan emigratsiya hamda tabiiy öşişning pastligi bilan bağlaydi. Alohida ravişda Quddus falastinliklari uçun Isroil rezidentligi qoidalari, jumladan «hayot markazi» me’zosi böyiça yaşaş ruxsatlarini qaytarib oliş ta’siri qayd etilğan. Hisobotda, şuningdek, çerkov jamğarmalari va mulklari ustidan nazorat örnatişğa urinişlar ham qayd etilğan bölib, tadqiqot ma’lumotlariga kö‘ra, ular işğol qilingan Şarqiy Quddusdagi vaqf yerlarining qariyb 28 foiziga töğri keladi — jumladan, uzoq muddatli ijara va moliyaviy bosim yöli bilan. Bundan taşqari, unda ruhoniylar, rohiblar va çerkov a’zolariga hujumlar — jismoniy va oğzaki haqoratlar, tupuriş, mulk, qabristonlar va diniy ramzlarga zarar yetkaziş, hamda Muqaddas qabr çerkoviga kiriş va Muqaddas şanba hamda Pasxani nişonlaş, jumladan, diniy tadbirlarda qatnaşişğa çeklovlar sanab ötilğan.

Mualliflar xulosalari va kontekst

Tadqiqot bunday siyosat Quddusning arab va kö‘p qirrali xususiyatiga tahdid solayotğani haqida oğohlan­tiradi hamda xristian muqaddas joylarini, çerkov mulklarini va falastinlik xristianlarning mavjudligini himoya qiliş böyiça faolroq huquqiy va diplomatik sa’y-harakatlarga çaqiradi. Mualliflar vaziyatni kengroq kontekst bilan bağlaydi: işğol qilingan Ğolib qirğoğida, jumladan Şarqiy Quddusda, Isroilning harbiy harakatlari va işğol kuçlarining zöravonliklari 2023-yil oktyabridan beri davom etmoqda. Falastin ma’lumotlariga kö‘ra, bu davrda 1 200 dan ortiq falastinlik halok bölğan, qariyb 13 350 nafari yaralanğan va 26 000 dan ortiq kişi hibsga olingan. Ta’kidlaymiz, keltirilğan raqamlar va baholar bitta taşkilot tomonidan berilğan — ma’lumotlarning mustaqil tekşiruvi naşrda tasvirlanmagan.