Asosiy ma’lumotlar
- Parij sudi 2024-yil 26-noyabrdagi zarbda ota-onasini yöqotgan fransuz-livanlik Ali Şerri'nin şikoyati böyiça ikki tergov sudyasi tayinladi
- Parij sudi 2024-yil 26-noyabrdagi zarbada ota-onasini yöqotgan fransuz-livanlik Ali Şerrining şikoyati böyiça ikki tergov sudyasini tayinladi
- Maqsad — siyosiy va harbiy amaldorlar, jumladan, eng yuqori javobgarlik darajasidagi şaxslarni aniqlaş
- Livan soğliqni saqlaş vazirligi ma'lumotlariga köra, 2023-yil oktyabrdan buyon Livanda deyarli 9 000 kişi halok bölgan; Isroil mamlakat hududining taxminan 7 foizini nazorat qiladi
- Livan Soğliqni saqlaş vazirligining ma’lumotiga köra, 2023-yil oktabrdan buyon Livanda deyarli 9 000 kişi halok bölgan; Isroil mamlakat hududining taxminan 7 foizini nazorat qilib turibdi
Livan zarbalari böyiça xorijdagi birinçi tergov
Parij sudining insoniyatga qarşi jinoyatlar bölimi fransuz-livanlik Ali Şerri'nin ota-onasining Isroil zarbi natijasida halok bölişi böyiça işga ikki tergov sudyasi tayinladi. Şerri bu yilning boşida Inson huquqlari böyiça xalqaro federatsiya (FIDH) bilan birga jabr qurboni sifatida şikoyat arizasi topşirgan edi. «Buni ota-onam uçun, adolat uçun qilaman. Biz, qurbonlar, hali ham adolatga işonamiz. Bu bizga qolgan yagona yöl», — dedi u The Nationalga. Uning advokati Klemans Bektart bu qarorni Livanadagi da'vo qilingan Isroil harbiy jinoyatlari böyiça xorijda oçilgan birinçi ommaviy ma'lum tergov deb atadi; maqsad — siyosiy va harbiy amaldorlar, jumladan, eng yuqori javobgarlik darajasiga ega şaxslarni aniqlaş.
Suriya işlari pretsedenti
Bektart Fransiyaning Suriyada Başar Asad rejimi qilgan vahşiyliklar böyiça tergovlari «pretsedent» yaratganini ta'kidladi: ular Asad va boşqa yuqori darajali amaldorlarga qarşi bir neça qamoq qarorini çiqarişga olib keldi. Şerri işi bilan suriya işlari böyiça qaror çiqargan xuddi şu bölim şuğullanadi va uning sözlariga köra, «şunga öxşaş narsa bu tergovda ham, bu safar Isroil amaldorlariga nisbatan sodir bölişi mumkin». Fransuz sudi yurisdiksiyasi Şerri'nin ikki tomonlama — fransuz-livanlik fuqaroligiga asoslanadi: ikkinçi fuqaroligi yöq livanliklar adolat izlaş uçun içki huquqiy yöllarga deyarli ega emas.
Zarb tafsilotlari
Şerri'nin otasi va onasi — 87 va 77 yoşdagi — 2024-yil 26-noyabrda Beyrut markazidagi 12 qavatli turar-joy binosiga qilingan zarbada halok böldi; bu zarb yana beş nafar tinç aholi hayotini olib ketdi va «Hizbulloh» bilan Isroil örtasidagi sulh kuçga kirişiga bir neça soat qolganda sodir böldi. Amnesty International tergovi kamida yetti nafar tinç aholi — barçasi binoning aholisi halok bölganini aniqladi; «tinç aholiga samarali oldindan ogohlantiriş bölmagan va hujum paytida binoda yoki uning yaqinida harbiy maqsad dalillari yöq edi», — dedi taşkilot tadqiqotçisi Sahr Mandur. Uning sözlariga köra, bu zarb «tinç aholi va tinç aholi obyektlariga qarşi tasodifiy hujumlar yoki töğridan-töğri hujumlar namunasi»ni körsatadi.
Konflikt konteksti va huquqiy böşliq
«Hizbulloh» Ğazodagi uruş boşlanganidan keyingi kuni Isroilga hujumlar boşladi; töqnaşuvlar 2024-yil sentyabrda töliq miqyosli uruşga aylandi, yirik miqyosdagi zöravonlik esa 2026-yil 2-martda qayta boşlandi. Livan soğliqni saqlaş vazirligining ma'lumotlariga köra, Isroil hujumlari 2023-yil oktyabrdan buyon Livanda deyarli 9 000 kişining hayotini olib ketgan; AQŞ iştirokidagi vositaçilik kelişuvi iyun oyida mört sulh olib keldi. Yuz minglab odamlar hali ham mamlakat janubidan köçirilgan holatda, u yerda Isroil mamlakat hududining taxminan 7 foizini «xavfsizlik zonasi» deb ataladigan hududda nazorat qiladi. Livan MŞJ Rim statutining iştirokçisi emas, Isroil bilan möjalol böyiça ramziy kelişuvining 13-moddasi esa muzokaralar davomida sud jarayonlarini töxtatib turişni talab qiladi — şu sababli xorijdagi şikoyatlar deyarli yagona mavjud mexanizm bölib qolmoqda.
Boşqa işlar va Livanga bosim
Tergov boşqa qurbonlar uçun yöl oçişi mumkin: The National ma'lumotlariga köra, yana bir fransuz-livanlik advokat Emmanuel Daud orqali onasi, opasi va ikki jiyanining 2026-yil 17-aprelga oqşom Tirga qilingan zarbalarda halok bölişidan keyin şikoyat arizasi topşirdi, yana biri — advokatlar William Bourdon va Nicolas Buzen orqali — janubiy qişloqdagi oilasiga tegişli 600 asrlik zaytun daraxtini ildizi bilan qirib taşlangani uçun Isroil armiyasiga qarşi çora körilişini talab qilmoqda. Sahr Mandur xorijdagi işlar sonining ösişi Livan hokimiyatiga javobgarlik böşliğiga çek qöyiş uçun bosimni kuçaytirişini va Livanga öz hududidagi jinoyatlar böyiça Rim statutini va xalqaro yurisdiksiyani qabul qilişga çaqiriqlarni mustahkamlaşini ta'kidladi.
