Asosiy ma’lumotlar

  • Üç taşabbus tayyorlanmoqda: bolalar ma’lumotlari oqib ketgani üçin jarimalar, «zaharli» tavsiyalarni çeklaş, moliyaviy jinoyatlardan himoya qiliş
  • Çemeris taqiqlarni samarasiz deb hisoblaydi va platformalar tomonidan çeklovlarga ustuvorlik beradi
  • 14 yoşgaça bölgan bolalar üçin Yevropa davlatlari misolida internet çeklovlari modeli alohida muhokama qilingan edi

Üç asosiy yönaliş

Davlat Dumasi internetda bolalarni himoya qilişga oid üç yangi qonun loyihasini tayyorlamoqda, bu loyihalar sayt va jamoat sahifalari egalariga qöşimça mas’uliyat yuklaydi. Buni oila, otalik, onalik va bolalik masalalari böyiça qömita raisining örinbosari Roza Çemeris NSN matbuot markazidama’lum qildi. U yönalişlarni sanab ötdi: «voyaga yetmaganlarning ma’lumotlari oqib ketgani üçin qattiq aylanma jarimalar», «zaharli tavsiya algoritmlarini» çeklaş va bolalarni moliyaviy jinoyatlardan himoya qiliş. Uning fikriça, jarimalarning keskin oşirilişi bolalar ma’lumotlarini himoya qilişni kompaniyalar üçin foydali qilib qöyadi, ota-onalar esa bitta bosiş bilan farzandining smartfonida istalmagan tavsiyalarni öçirib qöyiş imkoniga ega bölişi kerak.

Nega taqiqlarga emas, boşqa yeçimga urğu berilmoqda

Çemeris bolalarga nisbatan taqiqlarni samarasiz yondaşuv deb atadi: bu faqat bolalarni «noqonuniy» akkauntlarga ötişga olib keladi. Uning sözlariga köra, üç asosiy model mavjud — töliq taqiq, kirişni yopiş va platformalar tomonidan çeklovlar, oxirgisi eng yaxşisi, çunki nuqtali çora-tadbirlar heç narsani özgartirmaydi. «Davlat Dumasining pozitsiyasi şundan iboratki, mas’uliyat faqat ota-onalarga emas, balki öz trafiklaridan milliardlar işlab topadigan korporatsiyalarga ham yuklanişi kerak», — degan deputat xulosaga keldi. Şu tariqa, e’lon qilingan qonun loyihalari urğuni ota-ona nazoratidan platformalar majburiyatlariga qaratmoqda — bu töğridan-töğri taqiqqa asoslangan yondaşuvdan asosiy farqdir.

14 yoşgaça taqiq muhokamasi konteksti

Ilgari Davlat Dumasida 14 yoşgaça bölgan bolalarning internetga kirişini taqiqlaş ehtimolini baholagan edi. Axborot siyosati böyiça qömita a’zosi Anatoliy Matveyçev «Gazeta.Ru» bilan suhbatda Rossiya bu sohada boşqa davlatlardagi öxşaş taşabbuslarni amalga oşirişga yönaltirilişini qayd etdi: Angliya va Fransiya jumladan, bir qator Yevropa davlatlari ösmirlar üçin ijtimoiy tarmoqlarni taqiqladi. Uning sözlariga köra, RF bu çoraning salbiy va ijobiy oqibatlarini örganib, söngra bunday yondaşuv zarurati haqida xulosa çiqaradi. Roskomnadzor ham ilgari bunday taqiq haqidagi bayonotlarga izoh berib ötgan edi. Şu tariqa, kiçik ösmirlar üçin kirişni töliq çeklaş ğoyasi hozirça örganiş predmeti bölib qolmoqda; tilga olingan üç qonun loyihasi esa qabul qilingan me’yorlar emas, balki e’lon qilingan qonunçilik işi yönalişidir.