AQŞ Xitoydan Pusandagi bitim böyiça kelişuvlarni «töliq va darhol» bajarişga çaqirdi

Vaşingtonning ATEŞ sammiti oldidan qöygan talabi

AQŞ moliya vaziri Skott Bessent va savdo vakili Ceymison Grir juma kuni, 6-noyabrda, Vaşington bilan savdo muzokaralarini olib boruvçi Xitoy vitse-premyeri Xe Lifan bilan videokonferensiya ötkazdi. Amerika tomoni Pxekinga Janubiy Koreyaning Pusan şahrida tuzilgan 2025-yilgi savdo kelişuvi böyiça majburiyatlarni «töliq va darhol» bajarişga çaqirdi. Buni Anadolu agentligi Bessentning X ijtimoiy tarmoğidagi bayonoti va moliya vazirligining rasmiy hisobotiga tayanib xabar qildi.

Aslida nima haqida gap ketmoqda

Deutsçe Welle ma’lumotiça, Deutsçe WelleGrir Pxekinning avvalgi majburiyatlarni bajariş böyiça aniq qadamlarining «hal qiluvçi ahamiyatini» ta’kidlagan — avvalo qişloq xöjaligi mahsulotlari, noyob yer metallari va boşqa muhim metallar xarid qiliş masalasida. 2025-yil oktabr oyida ATEŞ sammiti doirasida Tramp va Si Szyunpin erişgan Pusan kelişuvi şartlariga köra, AQŞ Xitoy tovarlariga bojxona tölovlarini taxminan 20 foizga çekladi, Xitoy esa uç yil içida 25 million metrik tonna amerika soya xarid qiliş majburiyatini oldi va texnologiya sohasi uçun muhim bölgan noyob yer metallariga yangi eksport çeklovlarini töxtatib turdi. Tramp ma’muriyati ilgari Pxekin yetkazib beriş majburiyatlarini bajarmayapti, deb şikoyat qilgan edi.

Pxekinning pozitsiyasi va keyingi qadamlar

Öz navbatida, Xe Lifan sönggi amerika savdo çeklovlari haqida «jiddiy xavotir» bildirdi, deb xabar qildi Xitoyning davlat agentligi Xinhua, qaysi çora-tadbirlar nazarda tutilgani esa aniqlaştirilmadi. Xinhua ma’lumotiga köra, tomonlar barqaror savdo munosabatlari uçun «hamkorlikni mustahkamlaşga» va «kelişmovçiliklarni töğri boşqarişga» kelişib oldi. Bessent qönğiroqdan söng X tarmoğida taraqqiyot «aniq natijalarga» boğliqligini va AQŞ kelişuv bajarilişini diqqat bilan baholaydiganini yozdi. Dastlab bir yilga möljallangan sulh sentyabrda, Tramp Sini Oq uyda qabul qilganida, kelgusi yil 10-yanvargaça uzaytirildi. Ikki yetakçining navbatdagi uçraşuvi 18–19-noyabr kunlari Şenjendagi ATEŞ forumida bölişi kutilmoqda. Bundan taşqari, Xitoy birinçi marta Si, Tramp va Vladimir Putinning uç tomonlama uçraşuvi sammit doirasida muhokama qilinayotganini tasdiqladi: Xitoy Taşqi işlar vazirligining rasmiy vakili Mao Nin brifingda aytişiça, Pxekin uç davlat rahbari uçraşuvi böyiça «tegişli tomonlar bilan muloqot olib bormoqda».