Yevropaning 15 davlatidagi 100 dan ortiq taşkilot yangi yirik ma'lumot markazlariga moratoriy talab qilmoqda

Sakkiz davlatda muvofiqlaştirilgan aksiyalar

Juma va şanba, 6–7 noyabr kunlari Yevropada Stop Dirty Data Centres nomli norozilik aksiyalari bölib ötadi. 15 davlatdan 100 dan ortiq inson huquqlari, ekologiya va jamoat taşkilotlari yangi yirik masştabli ma'lumot markazlariga, ularning faoliyati böyiça aniqroq qoidalar işlab çiqilmagunça, darhol moratoriy joriy etilişini talab qilmoqda. Namoyişlar, oçiq uçraşuvlar, imzo töplaş, velopoygalar va hatto şeriät keçalari Irlandiya, Polşa, Daniya, Finlyandiya, Ispaniya, Niderlandiya, Fransiya va Buyuk Britaniyada rejalaştirilgan, deb xabar beradi euronews.

İştirokçilarni nima bezovta qilmoqda

Taşkilotçilar aksiyani «ma'lumot markazlari tarmoğining kengayişi mahalliy jamoalar, jamoat infratuzilmasi, yer, suv va energiya sarfi, uy-joy, bandlik va hayot xarajatlariga ta'siri haqidagi ortib borayotgan xavotirlar» bilan izohlaydi. StopDirtyDataCentres.eu muvofiqlaştiruvçisi Owen Espley «energiya, suv va yer talab qiladigan ma'lumot markazlarining» ommaga yuklatilişiga qarşi çiqqan jamoalar endi «Yevropa siyosiy maydoniga çiqayotganini» aytib, siyosiy rahbarlarni Yevropa, milliy va mahalliy darajalarda moratoriy joriy etişga çaqirdi. Aniq şikoyatlar qatoriga elektr tölovlarining oşişi, tanqis suv zaxiralariga qöşimça yuk, zaxira generatorlardan havoni ifloslantiriş, qurişiş transportining ziç harakati va uskunalar keçayu kunduz davom etadigan şovqini kiradi.

Amerika fon va investitsiyalar miqyosi

Aksiyalar AQŞ örtasidagi saylovlari tuğaşidan kö'p ötmay bölib ötmoqda; euronews baholaşiça, u yerda ma'lumot markazlari va ularning mahalliy jamoalarga ta'siri hal qiluvçi masalaga aylangan: demokratlar Kongressda ğalaba qozonib, sun'iy intellekt markazlarining yanada rivojlanişini tö'xtatiş va Big Teçni jilovlaşni va'da qildi, respublikaçilar esa bunday obyektlarni erkin quriş tarafdorlari sifatida qaraldi. Yevropa uçun bu öz siyosatiga bosimni kuçaytiruvçi kontekst: qit'a sun'iy intellekt poygasida AQŞ va Xitoyga yetib olişga intilib, ma'lumot markazlarini barpo etişni tezlaştirmoqda. Hisobot ma'lumotlariga kö'ra, PwC Global Data Centre Outlook 2026–2050(naşrğa murojaat qilgan manba), Yevropada bunday loyihalarga yillik investitsiyalar 2020-yildagi 12 mlrd yevrodan bu yil 25–26 mlrd yevraga oşgan, 2026–2031-yillardagi umumiy xarajatlar esa 176 mlrd yevroga yetişi kutilmoqda. Hozirça faqat faollar talablari söz başida turibdi: Yevropa Ittifoqining yoki milliy davlatlarning heç bir tartibğa soluvçi organi moratoriy joriy qilmagan.