Paragvayda Ueno Bank qulaşi: muzlatilgan hisoblar, noroziliklar va prezident Penyaga qarşi impiçment

Bank bir keçada töxtadi

3-noyabr seşanba ertalab, soat 03:24 atrofida, Paragvayning Ueno Bank ilovasi deyarli uç million mijozning hisoblarini körsatişni töxtatdi, faqat bitta xabar berib: «Hisob qoldiğini körsata olmaymiz». Şu bilan bir vaqtda Paragvay Markaziy banki muassasa taşqi boşqaruvga ötganini va likvidatsiya jarayoni boşlanganini e’lon qildi. Sabab — tölov qobiliyati körsatkiçining 50 foizdan pastga keskin tuşişi. Buni Euronews naşri xabar qildi.

850 million dollar davlat mablağlari va «korralito» xayoli

Euronews ma’lumotiga köra, bankda xodimlarning pensiyalari va tibbiy suğurtasini moliyalaştiruvçi Ijtimoiy suğurta instituti fondlari jumladan, taxminan 850 million dollar davlat mablağlari töplangan edi. Bu aholida Argentina «korralito»si — omonatlarni muzlatiş bilan boğliq assotsiatsiyalarni uyğotdi. Markaziy bank boşqaruv a’zosi Liana Kabalyero tasdiqladi: «Bankni yopişga kirişdik, ilovadan, kartalardan va boşqa heç qanday xizmatdan bugundan boşlab foydalanib bölmaydi». Hokimiyatlar eslatib ötişdi-ki, garantiya fondi har bir mijozga 75 minimal iş haqigaça qoplaş beradi (taxminan 228 million guarani, ya’ni 37 700 dollar), biroq bu taranglikni bartaraf etmadi: seşanba kuni keçqurundan boşlab odamlar ğalayoni Asunsyondagi boş ofis va mamlakat böylab 75 filial oldida töplanib, pulni qaytarişni talab qildi.

Impiçment, hibslar va iqtisodiyotga zarba

Siyosiy oqibatlar Santyago Penya hukumati uçun mislsiz böldi. 35 deputat talabi bilan Vakillar palatasi navbatdan taşqari yiğilişga töplanadi, impiçment jarayonini boşlaş uçun ovoz beriş ötkaziladi: buning uçun quyi palatada 53 ovoz, söngra Senatning uçdan ikki qismi qöllab-quvvatlaşi kerak. Prezidentga «majburiyatlarni loyiqsiz bajariş» — manfaatlar töqnaşuvi va pensiya mablağlarini özlaştiriş gumoni hamda markaziy bankni institutsional himoya qilişgaça bölgan ayblovlar qöyilmoqda. Penya özi çorşanba kuni rasmiy kun tartibini bekor qildi va keçqurungaça jim böldi, söngra markaziy bank raisining iste’fosini e’lon qilib, javobgarlikning sud yöli bilan aniqlanişini talab qildi. Öşa kuni bankning boş direktor Migel Vaskes boşçiligidagi sakkiz nafar yuqori menejeri hibsga olindi.

Reklama fasadi va buxgalteriya haqiqati

Inqiroz real iqtisodiyotga ham zarba berdi: Importçilar va savdogarlar assotsiatsiyasi yirik dökonlar savdosi darhol 35 foizga tuşganini xabar qildi — mablağlar bloklangan holda içki iste’mol deyarli bir keçada töxtadi. Kontrast öta körsatkiçli: hozirgina bir neça kun oldin nufuzli Grupo Vázquez tarkibiga kiruvçi, Cerro Porteño va Olimpia kabi yetakçi futbol klublarini hamda Defensores del Çaco stadionini homiylik qilgan bank 100 million dollarlik qöşimça kapitalizatsiya rejasini e’lon qilgan edi. Biroq Banklar superintendensiyasi aniqlaganidek, u markaziy bank talab qilgan 70 million dollarlik majburiy zaxirani bajarolmagan. Euronews ta’kidlaşiça, 2023-yilda mamlakatni xorijiy kapital uçun magnitga aylantiriş va’dasi bilan hokimiyatga kelgan iqtisodçi, sobiq XMF xodimi Penya uçun bu uning hukmronligidagi eng tanqidiy lahza.