Özbekiston ilk bor 5 million tonnadan ortiq paxta terdi — rekord prezident tabrigida e'lon qilindi

Rekord hosil va prezident tabrigi

Özbekistonda 5 million tonnadan ortiq paxta terildi. Bu haqda prezident Şavkat Mirziyoyevning tabrigidaaytilgan; murojaat dehqon va fermerlarga, klaster xodimlariga hamda tarmoq mutaxassislariga qaratilgan bölib, uning matni davlat rahbarining saytida e'lon qilingan. (Özbekça gazetasi.uz naşridan olingan tarjima böyiça) «Yangi Özbekiston tarixida ilk bor siz 5 million tonnadan ortiq yuqori paxta hosili yetiştirdingiz va rekord natijaga eriştingiz», deyiladi tabrikning boşida.

Ötgan yillarga nisbatan nimalar özgardi

Tabrikda islohotlar doirasida paxta maydonlari 38 foizga qisqartirilgani, paxta monopoliyasi va majburiy mehnat butunlay taqiqlangani, ilmiy yutuqlar va zamonaviy agrotexnologiyalarning joriy etilişi hosildorlikni 2,7 barobar oşirgani ta'kidlanadi. Tarixiy körsatkiçlar keltiriladi: sovet davrida paxta deyarli 2 million gektarga ekilgan va hosildorlik 30 sentnerdan oşmagan, 2000-yilda 1,4 million gektardan 3 million tonna olingan, bu yil esa mamlakat böyiça örtaça hosildorlik gektardan 21 sentnerdan 56 sentnerga kötarilgan. Suv tejovçi texnologiyalar tufayli suv sarfi 1990-yillarga nisbatan ikki barobar kamaygan.

Rekordçi xöjaliklar va hududiy natijalar

Mavsum davomida minga yaqin fermer xöjaligi va klaster gektardan 100 sentner körsatkiçiga erişdi. Absolyut rekordni Paxtakor tumanidan Anorboy Eşmatov va Jarqörğon tumanidan Uluğbek Sopiyev örnatdi — har biri gektardan 110 sentner. Tumanlar orasida eng katta topşiriş hajmini Koson tumani körsatdi (110 ming tonna), undan keyin Mirişkor (105 ming), Kasbi (95 ming), Nişon (90 ming), Mirzaçöl (85 ming) va Mirzaobod (81 ming tonna) keladi. Jizzax, Xorazm, Buxoro, Navoiy va Sirdaryo viloyatlarida hosildorlik 60 sentnerdan oşdi; oğir ekologik zona hisoblangan Qoraqalpoğistonda u 10–15 sentnerga oşdi, yalpi hosil esa 400 ming tonnadan oşdi.

Mexanizatsiya, moliya va kelgusi yilga vazifa

Hosilning 85 foizi 30–35 kun içida 3 mingdan ortiq paxta teriş maşinasi bilan terildi; Jizzax va Sirdaryo viloyatlarida yiğim-terim töliq mexanizatsiyalaşgan. Tabrikda keltirilgan moliyaviy baholarga köra, fermer xöjaliklari bu yil paxtadan taxminan 13–14 trillion söm sof foyda olişni kutmoqda. Bundan taşqari, Toşkentda ötkazilgan Xalqaro paxta kunida 30 dan ortiq mamlakat vakillari Jahon paxtaçilik markazini aynan Özbekistonga joylaştirişni taklif qildi. Kelgusi yilga mamlakat böyiça örtaça hosildorlikni serhosil uruğ navlarining, agrodronlarning, suv-energiya tejovçi texnologiyalarning va sun'iy intellekt tizimlarining keng qöllanilişi hisobiga gektardan 65–70 sentnerga yetkaziş vazifasi qöyildi.